Tiểu Không Vong là gì? 16 tuyến, phép âm dương sai thác và cách chỉnh hướng nhà lệch vài độ

Chào các bạn thân mến. Nếu Đại Không Vong là chuyện nhà không biết mình thuộc phương nào, thì Tiểu Không Vong là chuyện tinh tế hơn: nhà biết mình thuộc phương Bắc, nhưng không biết mình là Nhâm, là Tý hay là Quý. Với người ngoài nghề, ba chữ ấy nghe như một, còn với người cầm la kinh, ba sơn đó là ba khí khác nhau, có sơn dương có sơn âm, có sơn thuộc trời có sơn thuộc đất. Nhà đứng đúng vạch giữa hai sơn thì kẹt ở giữa, không sơn nào nhận.

Bài này tôi đi sâu vào Tiểu Không Vong: mười sáu tuyến ở đâu, vì sao có tuyến nặng tuyến nhẹ, khác gì với kiêm hướng mà nhiều người đang lẫn, và cách chỉnh thường chỉ mất vài độ. Bài nền về khái niệm chung là Không Vong trong phong thủy, bài về bậc nặng là Đại Không Vong.

1. Tiểu Không Vong là gì

Mỗi quái trên la bàn rộng 45 độ, chia thành ba sơn, mỗi sơn 15 độ. Trong quái có hai vạch ranh nội bộ, chỗ sơn thứ nhất chuyển sang sơn thứ hai và chỗ sơn thứ hai chuyển sang sơn thứ ba. Tám quái nhân hai vạch thành mười sáu tuyến Tiểu Không Vong. Nhà lập hướng trúng một trong mười sáu vạch ấy là phạm.

Muốn hiểu vì sao trúng vạch lại thành chuyện, phải biết ba sơn trong một quái không giống nhau. Người xưa gọi ba sơn ấy là tam nguyên long: sơn đầu là địa nguyên long, sơn giữa là thiên nguyên long, sơn cuối là nhân nguyên long. Mỗi sơn còn mang một tính âm hoặc dương. Bảng dưới là thứ mọi người học Huyền Không đều phải thuộc.

Quái	Phương	Địa nguyên long	Thiên nguyên long	Nhân nguyên long
Khảm	Bắc	Nhâm (dương)	Tý (âm)	Quý (âm)
Cấn	Đông Bắc	Sửu (âm)	Cấn (dương)	Dần (dương)
Chấn	Đông	Giáp (dương)	Mão (âm)	Ất (âm)
Tốn	Đông Nam	Thìn (âm)	Tốn (dương)	Tỵ (dương)
Ly	Nam	Bính (dương)	Ngọ (âm)	Đinh (âm)
Khôn	Tây Nam	Mùi (âm)	Khôn (dương)	Thân (dương)
Đoài	Tây	Canh (dương)	Dậu (âm)	Tân (âm)
Càn	Tây Bắc	Tuất (âm)	Càn (dương)	Hợi (dương)

Nhìn bảng, bạn thấy ngay một quy luật: trong mọi quái, thiên nguyên long và nhân nguyên long luôn cùng âm dương, còn địa nguyên long luôn ngược lại. Khảm có Nhâm dương, Tý âm, Quý âm. Cấn có Sửu âm, Cấn dương, Dần dương. Quy luật này chính là chìa khóa để phân bậc Tiểu Không Vong.

2. Hai bậc Tiểu Không Vong: âm dương sai thác và cùng khí

Bậc nặng: vạch giữa địa nguyên và thiên nguyên

Đây là chỗ một sơn dương gặp một sơn âm. Cổ thư gọi tuyến này là âm dương sai thác, nghĩa là âm dương đặt lẫn, chéo nhau. Trong Huyền Không, sơn dương cho sao bay thuận, sơn âm cho sao bay nghịch. Tuyến rơi đúng chỗ dương gặp âm thì không biết sao bay thuận hay nghịch, hệt như Đại Không Vong ở quy mô nhỏ hơn. Tám tuyến bậc nặng nằm ở 352,5 · 37,5 · 82,5 · 127,5 · 172,5 · 217,5 · 262,5 · 307,5 độ.

Bậc nhẹ hơn: vạch giữa thiên nguyên và nhân nguyên

Đây là chỗ hai sơn cùng âm hoặc cùng dương gặp nhau. Vì cùng khí nên Huyền Không cho phép kiêm hướng qua lại giữa hai sơn này, chẳng hạn Tý kiêm Quý, Càn kiêm Hợi, người xưa gọi là thiên nhân kiêm, được coi là lối kiêm đẹp. Nhưng kiêm đẹp là khi tuyến lệch khỏi tâm sơn vài độ mà vẫn nằm trong sơn, còn trúng đúng vạch ranh thì vẫn là không có sơn làm chủ, vẫn là Không Vong, chỉ nhẹ hơn bậc trên. Tám tuyến bậc nhẹ nằm ở 7,5 · 52,5 · 97,5 · 142,5 · 187,5 · 232,5 · 277,5 · 322,5 độ.

Bảng đủ 16 tuyến Tiểu Không Vong

Số độ	Hai sơn	Quái	Bậc	Vì sao
7,5°	Tý và Quý	Khảm	Nhẹ hơn	thiên nguyên và nhân nguyên cùng âm dương, cùng một khí
37,5°	Sửu và Cấn	Cấn	Nặng	địa nguyên và thiên nguyên khác âm dương, âm dương sai thác
52,5°	Cấn và Dần	Cấn	Nhẹ hơn	thiên nguyên và nhân nguyên cùng âm dương, cùng một khí
82,5°	Giáp và Mão	Chấn	Nặng	địa nguyên và thiên nguyên khác âm dương, âm dương sai thác
97,5°	Mão và Ất	Chấn	Nhẹ hơn	thiên nguyên và nhân nguyên cùng âm dương, cùng một khí
127,5°	Thìn và Tốn	Tốn	Nặng	địa nguyên và thiên nguyên khác âm dương, âm dương sai thác
142,5°	Tốn và Tỵ	Tốn	Nhẹ hơn	thiên nguyên và nhân nguyên cùng âm dương, cùng một khí
172,5°	Bính và Ngọ	Ly	Nặng	địa nguyên và thiên nguyên khác âm dương, âm dương sai thác
187,5°	Ngọ và Đinh	Ly	Nhẹ hơn	thiên nguyên và nhân nguyên cùng âm dương, cùng một khí
217,5°	Mùi và Khôn	Khôn	Nặng	địa nguyên và thiên nguyên khác âm dương, âm dương sai thác
232,5°	Khôn và Thân	Khôn	Nhẹ hơn	thiên nguyên và nhân nguyên cùng âm dương, cùng một khí
262,5°	Canh và Dậu	Đoài	Nặng	địa nguyên và thiên nguyên khác âm dương, âm dương sai thác
277,5°	Dậu và Tân	Đoài	Nhẹ hơn	thiên nguyên và nhân nguyên cùng âm dương, cùng một khí
307,5°	Tuất và Càn	Càn	Nặng	địa nguyên và thiên nguyên khác âm dương, âm dương sai thác
322,5°	Càn và Hợi	Càn	Nhẹ hơn	thiên nguyên và nhân nguyên cùng âm dương, cùng một khí
352,5°	Nhâm và Tý	Khảm	Nặng	địa nguyên và thiên nguyên khác âm dương, âm dương sai thác

3. Tiểu Không Vong khác kiêm hướng ở chỗ nào

Đây là chỗ nhiều người lẫn nhất, kể cả một số người đã học qua Huyền Không. Cùng trong một sơn rộng 15 độ, tính từ tâm sơn ra:

Lệch khỏi tâm sơn	Tên gọi	Cách lập tinh bàn	Đánh giá
0 tới 3 độ	Chính hướng, hoặc kiêm nhỏ	Dùng sao của chính sơn	Sạch
3 tới 4,5 độ	Kiêm hướng lớn	Phải dùng phép thế quái, tức thay sao theo khẩu quyết Khôn Nhâm Ất	Dùng được, cần thầy tính, kiêm giữa thiên và nhân thì thuận, kiêm từ địa sang thiên thì đã chớm âm dương sai thác
4,5 tới 6 độ	Sát tuyến	Thế quái cũng không còn chắc	Tránh, nhà cũ nên chỉnh
Trên 6 độ, tức cách vạch dưới 1,5 độ	Trúng tuyến, Tiểu Không Vong	Không lập được	Phạm

Nói gọn: kiêm hướng là còn ở trong sơn, Không Vong là đứng trên vạch. Kiêm hướng có phép tính riêng và có thể rất đẹp nếu kiêm đúng, còn Không Vong thì không có phép nào tính được, chỉ có cách đưa tuyến rời khỏi vạch.

4. Nhà phạm Tiểu Không Vong thường gặp gì

Bậc này nhẹ hơn Đại Không Vong nên biểu hiện không dữ dội, nhưng lại dai. Điểm chung của những nhà tôi đo ra Tiểu Không Vong:

• Tiền vào tay này ra tay kia. Thu nhập không tệ nhưng cuối năm nhìn lại chẳng dư. Đây là dấu hiệu hay gặp nhất, vì sơn tinh và hướng tinh không định được thì tài khí không có chỗ tụ.
• Bệnh vặt lai rai theo hành của quái đang ở: phía Khảm hay chuyện thận, tai, phía Chấn Tốn hay chuyện gan, gân cốt, phía Ly hay chuyện tim, mắt, phía Khôn Cấn hay chuyện tiêu hóa, phía Càn Đoài hay chuyện phổi, xương. Không nặng nhưng cứ trở đi trở lại.
• Gia đạo hay lệch pha. Ở tuyến âm dương sai thác, vợ chồng hay trái ý nhau đúng như tên gọi, người muốn tiến người muốn lùi.
• Việc gần xong thì trục trặc. Hợp đồng đàm phán xong thiếu một chữ ký, nhà bán tới lúc công chứng thì khách đổi ý.

Nhắc lại như mọi bài: đây là ghi nhận qua khảo sát để bạn biết mà đi đo, không phải để tự kết luận. Cách đo ba điểm tôi hướng dẫn kỹ ở phần 5 bài Không Vong trong phong thủy.

5. Cách chỉnh: thường chỉ cần vài độ

Tin vui là Tiểu Không Vong nằm giữa hai sơn cùng quái, nên hai sơn bên cạnh cùng một phương, gia chủ hợp phương này thì cả hai sơn đều hợp theo Bát Trạch. Việc còn lại là chọn sơn nào tốt hơn theo Huyền Không và đưa tuyến về đó.

Ưu tiên về thiên nguyên long

Sơn giữa của mỗi quái, tức Tý Ngọ Mão Dậu và Càn Khôn Cấn Tốn, là thiên nguyên long, người xưa coi là sơn chủ của quái, khí thuần và ổn nhất, cũng là sơn mà phép Huyền Không tính dễ và chắc nhất. Khi có thể chọn, tôi luôn đưa tuyến về thiên nguyên long. Trúng vạch Nhâm Tý thì về Tý, trúng vạch Tý Quý cũng về Tý.

Ví dụ bằng số

Nhà đo được 352 độ. Vạch ranh Nhâm Tý ở 352,5 độ, nhà cách vạch nửa độ, phạm Tiểu Không Vong bậc nặng vì Nhâm dương gặp Tý âm. Hai lối chỉnh:

• Xoay cửa 3,5 độ về phía Tý cho ra 355,5 độ: đã ra khỏi vạch 3 độ, nằm trong sơn Tý nhưng kiêm Nhâm 4,5 độ, vẫn phải dùng thế quái. Đủ để thoát Không Vong, chưa phải tối ưu.
• Xoay cửa 8 độ về phía Tý cho ra đúng 0 độ, tức chính sơn Tý, thiên nguyên long. Sạch hoàn toàn, tinh bàn lập thẳng, đây là phương án tôi chọn nếu thi công cho phép.

Xoay 8 độ trên một khung cửa rộng 1 mét chỉ tương đương chênh khoảng 14 centimet giữa hai mép cửa, thợ mộc làm được bằng cách đặt lại khung và vát bậu. Tường không đụng tới. Cách làm hình học này tôi vẽ trong bài Đại Không Vong, phần cách 1.

Với bàn thờ, bếp, giường

Ba thứ này xoay dễ hơn cửa nhiều. Bàn thờ kê hơi chéo là tôi hay gặp phạm Tiểu Không Vong nhất, vì gia chủ xoay theo mắt nhìn cho cân với phòng chứ không đo. Chỉnh xong nhớ đo lại, vì bàn thờ bằng gỗ thường có đinh sắt, kim dễ lệch, phải đo cách xa nửa mét.

Với căn hộ

Cửa căn hộ không xoay được thì dùng bình phong hoặc kệ thấp sau cửa để lối đi vào chếch một góc, và lấy ban công đón sáng làm hướng chính để lập tinh bàn. Với Tiểu Không Vong, cách này thường đủ.

6. Ba lầm lẫn hay gặp

• Coi Tiểu Không Vong là kiêm hướng đẹp. Có người thấy tuyến ở giữa Tý và Quý liền bảo đây là Tý kiêm Quý, thiên nhân kiêm, rất tốt. Kiêm là còn trong sơn, còn đứng đúng vạch thì không sơn nào nhận. Hai chuyện khác nhau ba độ, nhưng khác hẳn về bản chất.
• Đo bằng điện thoại rồi kết luận. Tiểu Không Vong chỉ rộng vài độ, điện thoại lệch tới năm độ thì nhà sạch cũng thành phạm và ngược lại. Phải dùng la bàn từ hoặc la kinh, đo ba điểm.
• Sửa bằng vật phẩm. Không Vong là lỗi góc, gương, tỳ hưu, màu sơn không chạm được. Cách sửa duy nhất là đổi góc, dù chỉ vài độ.

Tiểu Không Vong là thứ lỗi mà tôi thấy đáng tiếc nhất, vì nó thường sinh ra từ một nhát bay của thợ hoặc một lần kê bàn thờ cho cân mắt, và cũng chỉ cần một buổi là chỉnh xong. Bạn đo được số rồi, dò bảng 16 tuyến ở trên, nếu sát vạch thì đừng để lâu. Cần tôi xem giúp sơn nào tốt hơn để xoay về, gửi mặt bằng, số đo và năm sinh gia chủ, tôi trả lời trước khi bạn gọi thợ.