Quẻ 04 Sơn Thủy Mông: Hào Thượng Cửu 蒙 上九

Kinh Dịch

Đánh dẹp kẻ ngu tối, không lợi nếu hành xử như giặc cướp bạo lực, nhưng lợi nếu dùng để chống lại giặc cướp. Đây là hào bàn về chừng mực khi răn dạy hay trừng phạt.

【Hào từ】 Kích mông, bất lợi vi khấu, lợi ngự khấu. 擊蒙,不利為寇,利禦寇. Nghĩa: Đánh kẻ mông muội, không lợi nếu làm giặc (dùng bạo lực quá đáng), lợi để chống giặc (răn đe đúng mức).

【Tiểu Tượng】 Tượng viết: Lợi dụng ngự khấu, thượng hạ thuận dã. Nghĩa: Lợi dùng để chống lại giặc cướp, ấy là vì trên dưới đều thuận theo lẽ phải.

【Thầy luận】 Đây là hào cuối của quẻ Mông, khi việc dạy dỗ, khai mở đã đến giai đoạn cần biện pháp mạnh. Nhưng Thầy nhấn mạnh sự khác biệt tinh tế trong hào này, đó là ranh giới giữa "làm giặc" và "chống giặc". Cùng là hành động mạnh mẽ, cứng rắn, nhưng nếu dùng để áp bức, chèn ép quá đáng thì có hại, còn nếu dùng đúng mức để bảo vệ lẽ phải, ngăn chặn cái xấu thì lại có lợi.

【Khi bạn gieo được hào này】 Cầu tài: cần có biện pháp mạnh để thu hồi nợ hay bảo vệ tài sản, nhưng đừng quá đáng. Công việc: cần cứng rắn xử lý vấn đề tồn đọng, nhưng giữ đúng mực, đừng lạm quyền. Tình duyên: cần thẳng thắn chấm dứt điều sai trái, nhưng đừng dùng lời lẽ tổn thương quá mức. Sức khỏe: cần biện pháp điều trị mạnh nhưng đúng liều lượng, đừng lạm dụng. Quyết định: nên hành động cứng rắn nhưng phải giữ đúng chừng mực và lẽ phải.

【Lời khuyên của Thầy】 Cứng rắn để bảo vệ lẽ phải là điều nên làm, nhưng bạn hãy luôn tự hỏi mình đang chống lại cái sai, hay đang trở thành cái sai đó.

📚 Biên soạn: Thầy Ưng Khiêm (đối chiếu sách cổ học) 🕑 Cập nhật: 01/07/2026 👁 1 lượt tra
← Về Bách Khoa Toàn Thư Mệnh Lý & Phong Thủy

Nội dung mang tính tham khảo văn hóa & học thuật về cổ học phương Đông, không phải lời khuyên y tế, tài chính hay pháp lý. Tra cứu để tìm hiểu, không nhằm mục đích mê tín dị đoan.