Quẻ Khôn thuần Âm tương ứng với Mạch Nhâm, bể chứa của các âm kinh, quản lý tân dịch, khí huyết vùng bụng và chức năng thai sản.
TỔNG QUAN
Quẻ Khôn thuần Âm, bao gồm 6 hào âm, đại diện cho Đất, biểu tượng của sự bao dung, nuôi dưỡng, mềm mại và tĩnh lặng. Tương ứng trong hệ thống kinh lạc Đông Y, quẻ Khôn quản lý Mạch Nhâm - đường kinh chạy dọc chính giữa phía trước bụng ngực, được tôn xưng là "Âm mạch chi hải" (Biển của các kinh âm), cai quản toàn bộ âm khí, tân dịch, huyết dịch và chức năng sinh sản thai sản.
LÝ LUẬN KINH DỊCH Y HỌC
Đặc tính của Đất (Khôn) là "Hậu đức tái vật" - đức dày nâng đỡ vạn vật. Mạch Nhâm có chức năng thu nạp âm kinh, nuôi dưỡng bào thai và điều hòa kinh nguyệt ở nữ giới. Nếu quẻ Càn (Mạch Đốc) là khí, thì quẻ Khôn (Mạch Nhâm) chính là huyết. Sự phối hợp âm dương Càn - Khôn tạo nên cội nguồn sinh sôi nảy nở. Quẻ Khôn cần sự nhu nhuận, ẩm ướt và tĩnh tại để thai nghén sự sống. Khi quẻ Khôn khô hạn hoặc băng giá, vạn vật trên đất sẽ lụi tàn, tương ứng với các chứng vô sinh, huyết hư.
ỨNG DỤNG LÂM SÀNG
Trên lâm sàng, các rối loạn của quẻ Khôn thường biểu hiện qua các bệnh lý phụ khoa: rối loạn kinh nguyệt, thống kinh, vô sinh hiếm muộn, u xơ tử cung, sa sinh dục, hoặc các chứng thiếu máu, khô khát, suy nhược toàn thân. Ở cả nam và nữ, khi Mạch Nhâm có vấn đề, bệnh nhân thường gặp các trục trặc ở vùng bụng dưới, hệ bài tiết và hệ sinh dục, thể hiện sự mất khả năng tàng trữ và nuôi dưỡng cơ thể.
BÀI THUỐC / PHƯƠNG PHÁP
Điều trị các chứng bệnh thuộc quẻ Khôn thường dùng phép Tư Âm, Dưỡng Huyết, Ôn Kinh. Bài thuốc Tứ Vật Thang hoặc Bát Trân Thang là kinh điển để bồi đắp huyết dịch cho Đất mẹ. Đối với các chứng hàn ngưng ở bào cung (Đất lạnh không sinh vật), bài thuốc Ôn Kinh Thang mang lại hiệu quả tuyệt vời. Châm cứu hoặc cứu ngải tại các huyệt trên Mạch Nhâm như Quan Nguyên, Khí Hải, Thần Khuyết giúp làm ấm vùng đan điền, bồi bổ gốc rễ phần âm.
LƯU Ý & CẢNH BÁO
Bồi bổ phần Âm (quẻ Khôn) là một quá trình chậm rãi, vì tính chất của đất là tĩnh và dung nạp từ từ. Không thể dùng thuốc quá cay nóng tẩu tán làm hao tổn thêm phần tân dịch đang khô cạn. Lưu ý: Nội dung chỉ mang tính tham khảo, không thay thế y khoa. Các bệnh lý phụ khoa cần được tầm soát định kỳ và điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa.