Văn khấn Gia tiên

Thờ cúng tổ tiên là truyền thống văn hóa tâm linh thiêng liêng của người Việt ("Uống nước nhớ nguồn").

Theo quan niệm, ngày mồng 1 (ngày sóc) là ngày bắt đầu của một tháng, ngày Rằm (ngày vọng) là ngày mặt trăng mặt trời nhìn rõ nhau, thấu suốt nhau; soi chiếu vào mọi tâm hồn. Con người trở nên sáng suốt trong sạch; đẩy lùi mọi đen tối vẩn đục. Nhờ sự thông suốt đó, thần thánh và Tổ tiên ông bà sẽ thông thương với con người. Lòng thành cầu nguyện sẽ đạt tới sự cảm ứng giữa quỷ thần và con người, nên luôn được an lành.

• Lễ vật cúng ngày mồng 1 và ngày rằm hàng tháng đơn giản: Hương hoa, trầu rượu, nước, hoa quả.
• Trước khi cúng gia tiên, phải cúng ông Công (Thổ Công) trước.
• Cách thắp hương: Nên thắp số lẻ (1, 3, 5, 7, 9) vì số lẻ biểu tượng cho tính dương.
• 1 nén: Thể hiện lòng thành kính.
• 3 nén: Tượng trưng cho Tam bảo (Phật – Pháp – Tăng), Tam giới (Thiên - Địa - Nhân).
• Khoảng cách đứng khấn vừa phải, tư thế đoan chính, cắm hương ngay thẳng bằng hai tay.

(Khấn Thổ Công và các vị Thần trước)

Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)

• Con lạy chín phương Trời, mười Phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
• Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
• Con kính lạy ngài Đồng Thần Quân
• Con kính lạy ngài Bản gia thổ địa Long Mạch
• Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn thần
• Con kính lạy ngài tiền hậu địa chủ tài thần
• Con kính lạy các Tôn thần cai quản trong khu vực này.

Tín chủ (chúng) con là: …………………………

Ngụ tại: ………………………………

Hôm nay là ngày … tháng … năm … tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả đốt nén hương thơm dâng lên trước án. Chúng con thành tâm kính mời: Ngài Kim Niên đường cai Thái Tuế chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ Địa, Long Mạch Tôn thần, các ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Phúc đức chính thần, các vị Tôn thần cai quản trong khu vực này. Cúi xin các Ngài nghe thấu lời mời thương xót thương tín chủ giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc công việc hanh thông. Người người được bình an, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)

(Bài khấn gia tiên)

Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)

• Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
• Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
• Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng chư vị Tôn Thần.
• Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển Tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ Khảo, Tổ Tỷ)

Tín chủ (chúng) con là: ...........

Ngụ tại: ....................................

Hôm nay là ngày ..... gặp tiết ..... (ngày rằm, mồng một), tín chủ con nhờ ơn đức trời đất, chư vị Tôn thần, cù lao Tiên Tổ, thành tâm sắm lễ, hương, hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.

Chúng con kính mời: Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long Mạch, Tài thần. Cúi xin các ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ ........, cúi xin thương xót con cháu linh thiêng hiện về, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ ngụ tại nhà này, đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, phù hộ cho gia chúng con luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, làm ăn phát tài, gia đình hòa thuận.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)

• Tuyệt đối không dùng hoa quả giả để dâng cúng.
• Khi thắp hương, khói hương bay lên giống như làn sóng truyền vào không gian. Lời khấn cầu của người thắp hương hòa vào làn khói hương truyền đến người nghe lời cầu.
• Lạy là hành động bày tỏ lòng tôn kính chân thành với tất cả tâm hồn và thể xác. Vái thường được áp dụng ở thế đứng, nhất là trong dịp lễ ở ngoài trời thay thế cho lạy. Khấn là lời cầu khẩn lầm rầm trong miệng khi cúng.