Nghi thức cúng gia tiên ngày mùng Hai Tết, tiếp nối lễ Nguyên đán, mời tổ tiên tiếp tục về hưởng lộc cùng con cháu. Ngày này thường gắn với tục về nhà ngoại chúc Tết.
Trong ba ngày Tết, người Việt duy trì lễ cúng gia tiên mỗi ngày, tin rằng tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu suốt mấy ngày đầu năm. Mùng Hai Tết theo phong tục thường là ngày về bên ngoại, con cháu chúc Tết ông bà, cha mẹ hai bên. Lễ cúng mùng Hai tiếp nối mạch hiếu kính từ mùng Một, dâng cơm nước mời tổ tiên, cầu cho một năm gia đạo thuận hòa. Thầy nhắc: dù cỗ bàn to nhỏ, cốt nhất vẫn là tấm lòng thành và sự sum vầy của con cháu.
SẮM LỄ & CHUẨN BỊ- Hương, đèn nến, hoa tươi, mâm ngũ quả.
- Mâm cơm cúng gồm bánh chưng, xôi, gà hoặc món mặn, canh, tùy điều kiện.
- Trầu cau, rượu, trà, bánh mứt kẹo.
- Thay nước, châm thêm hương hoa trên ban thờ.
- Có thể làm cỗ chay hoặc cỗ mặn tùy theo nếp nhà.
- Y phục chỉnh tề, ban thờ gọn gàng, sạch sẽ.
- Bày mâm cỗ và lễ vật lên ban thờ gia tiên cho ngay ngắn.
- Thắp hương đèn, gia chủ đứng nghiêm trang, chắp tay đọc bài khấn.
- Khấn mời tổ tiên về thụ hưởng, cầu bình an cho gia đạo.
- Con cháu lần lượt lễ bái theo thứ tự lớn trước nhỏ sau.
- Chờ hương tàn thì hạ lễ, cả nhà cùng thụ lộc, sum họp đầu năm.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
Con kính lạy các cụ Cao Tằng Tổ khảo, Cao Tằng Tổ tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ ...
Tín chủ con là: ...
Ngụ tại: ...
Hôm nay là ngày mùng Hai tháng Giêng, ngày ... tháng ... năm ...
Nhân tiết đầu xuân, tín chủ con cùng toàn gia thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, cơm canh dâng lên trước án. Cúi xin chư vị Tôn thần chứng giám, phù hộ độ trì cho gia đạo bình an.
Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại giáng về linh sàng, thụ hưởng lễ vật, tiếp tục cùng con cháu vui xuân đón Tết.
Cúi xin tổ tiên gia hộ cho con cháu năm mới mạnh khỏe, bình an, công việc hanh thông, tài lộc dồi dào, gia đạo hòa thuận, trên kính dưới nhường.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
LƯU Ý & KIÊNG KỴ- Giữ hương khói liên tục trong ba ngày Tết, tránh để ban thờ nguội lạnh.
- Mâm cỗ cúng nên bày biện sạch sẽ, tươm tất, dù đơn giản.
- Giữ hòa khí trong nhà, kiêng cãi vã, to tiếng ngày đầu năm.
- Không đặt lễ vật đã hỏng, ôi thiu lên ban thờ.
- Con cháu về chúc Tết nên giữ lễ nghi, thưa gửi kính cẩn.