Quẻ 35: Hỏa Địa Tấn

📖 Lược Nghĩa: Tấn như, tổi như, trình cát, võng phu, vô cứu. Tiến lên như! Bị ngăn chẹt như! Cứ giữ chính là tốt, ai không tin (mặc) cứ khoan thai không lỗi gì. Tốt đối với người biết thời cơ, biết tiến thoái đúng thời.

☯ Toán Hà Lạc Giải: Nhờ có đức, dù bị ngăn, sau vẫn tốt.

✍️ Nguyễn Hiến Lê Giảng: Hào âm nhu ở dưới cùng, ứng với hào 4, mà 4 lại bất trung, bất chính, nên chẳng giúp mình được gì, mình muốn tiến lên mà như thể bị chặn lại. Trong hoàn cảnh đó nếu có người không tin mình, thì mình chỉ nên khoan thai, bình tĩnh tu thân là sẽ không có lỗi.

✍️ Phan Bội Châu Nhấn Mạnh: Chính hay không chính là quyền tại mình, tin hay không tin là quyền tại người, nên cũng có khi mình đã chính mà người chưa tin. Tiểu nhân gặp cảnh đó thường nóng nảy chạy vạy để cầu người tin, hoặc thay đổi lòng dạ, tất nhiên có lỗi. Duy quân tử xử hoàn cảnh ấy thời tin hay không tin thây kệ người, mình cứ khoan thai thong thả, ra sức tự tu thân, như thế thì không tội lỗi.

✅ Mệnh Hợp Cách: Giữ nghĩa ở nơi mình, không phải uốn mình để cầu hợp với người, biết mệnh ở trời, nên thong dong giữ chí công danh, sau được toại ý. Người biết thời cơ, bình tĩnh giữ đạo, dù bị cản trở cũng cứ ung dung tiến thủ, đạt ý nguyện, có nhiều phúc lộc.

✅ Mệnh Không Hợp Cách: Có mưu trí nhưng bị trở ngại rất nhiều, quan chức hay sơ xuất, người thường vụng về, khó trường thọ. Người có tài năng, có cơ hội nhưng không được tín nhiệm, bị cản trở, không toại chí. Người thường yếu đuối, đoản mệnh.

📅 Xem Tuế Vận: Giới Quan hay bị trở ngại bởi dư luận xuyên tạc. Giới Sĩ nhàn hạ, dỗi dãi, thường không tin nhau, vui buồn lẫn lộn, tĩnh thì hơn. Người Thường hay bị trở ngại gièm pha, khó tiến thủ.

Cố lên, đừng có hững hờ,

Đem cần câu cóc mà chờ câu ngao.

📖 Lược Nghĩa: Tấn như, sầu như, trinh cát, thụ tư giới phúc, vu kỳ vương mẫu. Tiến lên như sầu như! giữ chính thì tốt, đội nhờ được phúc lớn ở Bà Tổ (bà nội) mình (hào 5).

☯ Toán Hà Lạc Giải: Nhờ có đức, tuy buồn nhưng sau được phúc, trước khó sau dễ.

✍️ Nguyễn Hiến Lê Giảng: Hào này có đức trung chính, đáng lẽ tiến lên được, nhưng trên không có người ứng viện (vì hào 5 cũng âm nhu như 2), phải tiến một mình, nên rầu rĩ. Nhưng cứ giữ đạo chính thì chẳng bao lâu sẽ có cơ hội. Hào 5 tuy thông giúp được mình, nhưng cũng đắc trung như mình, sẽ ban phúc lớn cho mình, và mình sẽ được nhờ hào 5 như được nhờ phúc của bà nội. Sở dĩ ví hào 5 như bà nội, vì 5 là âm nhưng ở trên cao, cách 2 khá xa.

✅ Mệnh Hợp Cách: Nhờ phúc lớn của tổ mẫu, nhưng vẫn buồn vì không hành đạo được. Người nhờ phúc tổ tiên lập được nghiệp, có cuộc sống an vui.

✅ Mệnh Không Hợp Cách: Cũng đoan chính. Nhưng buồn vui thất thường. Được mẹ hiền, hoặc quý nhân người âm phủ trì. Cũng là người có phúc, được vợ đảm đang, giữ được phúc lộc của tổ tiên. Tiến được.

📅 Xem Tuế Vận: Giới Quan trước lỡ, sau được. Giới Sĩ được toại ý, được mẹ hiền, vợ giàu. Người Thường nhờ được phúc tổ tiên, trong nhà có mẹ hiền vợ thảo, dễ tạo dựng sự nghiệp.

Mưu lắm càng to lắm,

Giữ chính khỏi chi cần.

Từ gần nhờ phúc lớn
Coi đó hiểu song thân

📖 Lược Nghĩa: Chúng doãn, hối vong. Mọi người đều tín cần, ăn năn gì cũng hết đi. Tác động lớn của sự tín nhiệm đến tâm lý con người.

☯ Toán Hà Lạc Giải: Có chí cùng đi lên. Không ai ức chế nổi.

✍️ Nguyễn Hiến Lê Giảng: Ở trên cùng quẻ nội Khôn, bất trung, bất chính, đáng lẽ có điều hối hận, nhưng có hai hào âm ở dưới đều muốn tiến lên với mình, đều tin mình, mình được lòng họ, thì còn gì phải hối tiếc nữa đâu.

✅ Mệnh Hợp Cách: Tìm người đồng đạo, đồng khí để cùng tiến, cùng luyện rèn. Không làm điều gì để hối tiếc. Người được tín nhiệm trong quần chúng, tạo dựng được sự nghiệp, có cuộc sống yên vui.

✅ Mệnh Không Hợp Cách: Cũng là người thành thật, chân chính, nhiều bạn, ít thù. Vốn là người yên vui, ít buồn lo. Cũng là người có tín nhiệm, nhiều bạn ít thù, dễ phát đạt có cuộc sống yên vui.

📅 Xem Tuế Vận: Giới Quan có thăng chuyển. Giới Sĩ được tiến cử. Người Thường được bạn tốt cùng kinh doanh có lợi, làm ăn phát đạt, có gia đình hòa thuận yên vui.

Hai ngày ý hòa đồng,

Gió đưa buồm nhẹ không.

Đường đi gặp khách cùng lòng,
Cười cười hát trên lòng cấp lưu

📖 Lược Nghĩa: Tấn như, thạch thử, trinh lệ. Tiến lên như con chuột đồng cố chấp thì nguy (cái thói vừa tham vừa rất sợ như con chuột đồng).

☯ Toán Hà Lạc Giải: Đức không đáng ngồi chỗ ấy.

✍️ Nguyễn Hiến Lê Giảng: Hào này bất trung, bất chính, ở địa vị cao, tham lam, muốn giữ ngôi vị, mà lại sợ một bầy âm ở dưới đương hăng hái dắt nhau tiến lên, nên ví với con chuột đồng, vừa tham vừa sợ người. Nếu nó cứ giữ thói đó (cái thói không bền lòng) thì sẽ nguy, bị tai họa, mà mất ngôi.

✅ Mệnh Hợp Cách: Ngồi trên cả trăm đồng nghiệp làm nhiều người ghen, ghét. Người ở ngôi cao, không xứng đức tài bị khinh rẻ, tai tiếng.

✅ Mệnh Không Hợp Cách: Ngang ngạnh, ngông cuồng, không đạt kết quả gì. Kẻ ngang ngạnh làm bừa, dễ gây nên tai họa, làm hỏng cơ đồ.

📅 Xem Tuế Vận: Giới Quan bị trở ngại, như kẻ bất tài lên địa vị cao không hợp thời, không hợp vị thì giữ chính cũng nguy. Giới Sĩ khó tiến, nhiều gian nan, trở ngại. Người Thường không phục lẫn nhau, khó tránh kiện tụng, vu oan.

Lòng buồn lo nhưng mất,
Doanh mưu thêm hại thân,
Giữ sao nữ tử cô đơn,
Thấy nguy chuột rúc lì gan xem nào

📖 Lược Nghĩa: Hối vong thất đắc vật tuất, vãng cát vô bất lợi. Hối hận tiêu tan hết, mất, được, chớ nên lo, tiến đi thì tốt, không gì là không lợi.

☯ Toán Hà Lạc Giải: Bậc vương giả vô tâm mà giáo hóa dân, nên thiên hạ trở nên thuận tình hết.

✍️ Nguyễn Hiến Lê Giảng: Hào này làm chủ quẻ Tấn, có đức sáng suốt, vì ở giữa quẻ ngoại Ly, lại được ba hào âm ở dưới thuận giúp mình, nên không có gì phải ân hận. Nhưng nó là âm nhu, e có lòng ham được, sợ mất, cho nên lời hào khuyên thành bại chẳng màng, cứ giữ đức sáng suốt thì sẽ thành công.

✅ Mệnh Hợp Cách: Văn chương đạo đức hơn đời, việc làm không mưu lợi, không kể công, mà danh lợi trọn vẹn. Người có tài đức, có địa vị cao sang, tạo dựng được sự nghiệp lớn, phúc lộc cao đầy.

✅ Mệnh Không Hợp Cách: Cũng là người óc sáng, chí rộng, biết xa, lo sau, điều được mất mặc cho tự nhiên, tiến ngừng đều toại chí. Cũng là người có tài đức, hết lòng vì việc nước được mọi người kính trọng.

📅 Xem Tuế Vận: Giới Quan được vinh thăng, được đề bạt. Giới Sĩ tiến thủ thành danh, nhiều cơ may thăng tiến. Người Thường được lợi, kinh doanh phát đạt.

Gặp thời ám muội tối om
Giữ mình chính đính vận còn cát hạnh

📖 Lược Nghĩa: Tấn kỳ dốc, tuy dụng phạt ấp, lệ cát, vô cửu, trinh lận. Vỏ đức, ngồi cao mà không miễn được sự trừng phạt ấp mình.

☯ Toán Hà Lạc Giải: Do cứng đến cùng cực mà ham tiến đến cùng cực nên có tượng quẻ tiến bằng sừng. Cương gặp quá như hào 6 trên thì còn làm được gì lớn đâu, chỉ lo duy trì lấy phần riêng của mình thôi.

✍️ Nguyễn Hiến Lê Giảng: Hào dương cương mà ở trên cùng quẻ Tấn, có nghĩa là cứng đến cùng cực, mà ham tiến cũng cùng cực, không khác gì con thú hung hăng chỉ tiến bằng cặp sừng thôi. Như vậy không làm được việc lớn, chỉ giữ được cái ngôi vị của mình như trị được cái ấp riêng của mình thôi, thì dù có nguy cũng vẫn thành công đây. Có điều là ở thời đại tiến lên mà chỉ làm được vậy, chứ không thành sự nghiệp lớn thì cũng đáng thẹn đáng tiếc.

✍️ Phan Bội Châu Giảng: Như người có học chỉ lo dạy con em mình; người đứng đầu chỉ lo quản bộ phận phụ thuộc mình, người có quyền cai trị chỉ lo cái ấp riêng của mình. Như thế dầu không hay nhưng vẫn tốt (không lỗi), bên vì cách cương đến cực, tiến đến cực, đem ra đối ngoại thì không xong, nhưng đem vào đối nội thì lại đúng. Tuy vậy ở thời Tấn, do tài chất của 6 như thế chỉ làm việc nhỏ mọn thế, đắc chính đấy mà cũng xấu thẹn đây.

✅ Mệnh Hợp Cách: Cương ở ngôi cực, cùng thế rồi, không vinh hiển lên được, hoặc làm quận trưởng (có tượng là ấp, thôn), dù gian nan nhưng không lợi lớn. Người có quyền chức, nếu cậy thế làm bừa, không bị tội nhưng bị người đời chê cười.

✅ Mệnh Không Hợp Cách: Có tài, không đức, ruột thịt không thân. Hay cạnh tranh. Hoặc làm lính. Có tài, có địa vị nhưng thiếu đức hạnh, vô kỷ luật làm ẩu, dễ bị giáng chức.

📅 Xem Tuế Vận: Giới Quan ăn lộc ấp làng, địa vị cao mà thành đạt nhỏ, phúc mỏng. Giới Sĩ tiến thủ, nhưng đường đi lối lại chưa rõ, long đong. Người Thường tu tạo nhà cửa. Số xấu có hình phạt, tranh tụng, ít lộc.

Hợp chưa hợp, thành chưa thành,

Mây mù trắng ám đầu cành lá rơi.