Hà Lạc Lý Số là môn dự đoán độc đáo, kết hợp tinh hoa của Dịch học với Tứ Trụ, lấy hai đồ hình cổ xưa nhất là Hà Đồ và Lạc Thư làm gốc. Từ ngày giờ sinh, người ta số hóa Can Chi để lập nên một quẻ Tiên Thiên và một quẻ Hậu Thiên cho mỗi người, từ đó luận cả đời người qua sáu hào. Bài viết giới thiệu nền tảng và cách lập quẻ của môn này.
Hà Lạc Lý Số là một nhánh đặc sắc của Dịch học, dùng chính 64 quẻ Kinh Dịch để dự đoán vận mệnh con người. Điểm khác biệt của Hà Lạc là không gieo quẻ ngẫu nhiên, mà lập quẻ cố định từ ngày giờ sinh theo những quy tắc số học bắt nguồn từ hai đồ hình thiêng liêng bậc nhất của văn minh phương Đông: Hà Đồ và Lạc Thư.
Tương truyền Hà Đồ xuất hiện trên lưng con long mã hiện ra ở sông Hoàng Hà, còn Lạc Thư hiện trên mai con thần quy nổi lên ở sông Lạc. Hai đồ hình này được coi là nguồn gốc của Bát Quái và toàn bộ thuật số phương Đông.
Hà Đồ biểu thị quy luật tương sinh và sự sắp xếp ngũ hành theo phương vị, qua các cặp số sinh thành:
| Cặp số | Ngũ hành | Phương vị |
|---|---|---|
| 1 và 6 | Thủy | Phương Bắc |
| 2 và 7 | Hỏa | Phương Nam |
| 3 và 8 | Mộc | Phương Đông |
| 4 và 9 | Kim | Phương Tây |
| 5 và 10 | Thổ | Trung ương |
Lạc Thư là ma phương bậc ba, sắp chín con số sao cho tổng mỗi hàng, mỗi cột và hai đường chéo đều bằng 15. Lạc Thư biểu thị quy luật vận động và biến hóa, là nền của Cửu Cung và Bát Quái Hậu Thiên.
"Hà Đồ là thể, nói về lẽ sinh thành bất biến. Lạc Thư là dụng, nói về sự vận động biến hóa. Hà Lạc Lý Số đứng trên cả hai mà soi đường đời người." Thầy Ưng Khiêm
Để lập quẻ, Hà Lạc gán cho mỗi Thiên Can và Địa Chi của bốn trụ một con số theo Hà Đồ và Lạc Thư. Thiên Can theo số sinh thành ngũ hành, Địa Chi theo phương vị. Các con số của bốn trụ được cộng theo nguyên tắc riêng để tạo thành số của thượng quái và hạ quái, đồng thời tính ra hào động.
Mỗi người trong Hà Lạc có hai quẻ chủ đạo:
Từ hai quẻ này, người ta xác định hào nguyên đường, tức hào chủ đạo của cả lá số, rồi phân bổ các hào còn lại thành các giai đoạn đại vận. Mỗi hào quản một số năm nhất định, lời hào từ trong Kinh Dịch trở thành chỉ dẫn cho từng chặng đường đời.
Điểm mạnh của Hà Lạc là dùng trực tiếp lời hào từ của 64 quẻ Kinh Dịch, vốn cô đọng trí tuệ của thánh nhân, để luận từng giai đoạn cuộc đời. Nhiều người kết hợp Hà Lạc với Tứ Trụ và Tử Vi để có cái nhìn nhiều chiều, bởi mỗi môn soi sáng một khía cạnh khác nhau của cùng một con người. Việc lập quẻ Hà Lạc đòi hỏi tính toán tỉ mỉ, nên gia chủ thường dùng công cụ chuyên dụng để tránh nhầm lẫn trong khâu số hóa Can Chi.
Công cụ Hà Lạc của UK Master Corp tự động số hóa Can Chi, lập quẻ Tiên Thiên Hậu Thiên và phân hào đại vận để bạn luận theo lời hào từ chuẩn xác.
Mở công cụ Hà LạcGieo quẻ Kinh Dịch lập quẻ ngẫu nhiên theo thời điểm hỏi việc, còn Hà Lạc Lý Số lập quẻ cố định từ ngày giờ sinh để luận cả đời người, mỗi người chỉ có một bộ quẻ Tiên Thiên và Hậu Thiên.
Hà Đồ và Lạc Thư là hai đồ hình số cổ xưa, Hà Đồ biểu thị lẽ sinh thành tương sinh của ngũ hành theo phương vị, Lạc Thư là ma phương bậc ba có tổng mỗi hàng cột chéo bằng 15, cả hai là cội nguồn của Bát Quái.
Quẻ Tiên Thiên ứng với nửa đời trước và cái bẩm sinh, quẻ Hậu Thiên ứng với nửa đời sau và sự phát triển, hai quẻ phối hợp để luận trọn vẹn vận trình một đời người.
Hào nguyên đường là hào chủ đạo của cả lá số Hà Lạc, từ đó phân bổ các hào còn lại thành các giai đoạn đại vận, mỗi hào quản một số năm và dùng lời hào từ làm chỉ dẫn.
