Phong thủy nhà ống, nhà phố hẹp: hóa giải trực xung và bố trí tối ưu

Chào các bạn thân mến. Trong ngần ấy năm đi khảo sát nhà cửa khắp các phố thị, tôi để ý rằng kiểu nhà tôi gặp nhiều nhất, và cũng khiến gia chủ đau đầu nhất, chính là nhà ống. Mảnh đất bề ngang chỉ bốn tới năm mét mà chiều sâu kéo tới mười lăm, hai mươi mét, ba bốn mặt bị nhà hàng xóm áp sát. Nhiều gia đình dọn vào ở một thời gian thì than nhà lúc nào cũng thiếu sáng, hầm bí, người trong nhà hay mệt mỏi mà không rõ vì sao. Bài này tôi viết ra để bạn hiểu tận gốc cái khó của nhà ống và cách hóa giải bằng chính bố cục, chứ không phải bằng dăm ba món vật phẩm treo cho có.

Nói ngắn gọn để bạn nắm ngay: nhà ống khó về phong thủy vì khí khó vào, khó tụ và dễ xộc thẳng ra sau. Muốn ở tốt, ta phải làm ba việc, đón sáng và gió vào giữa nhà bằng giếng trời hoặc thông tầng, bẻ cho dòng khí đi uốn lượn thay vì chạy thẳng một mạch, và đặt bếp, cầu thang, nhà vệ sinh vào đúng chỗ để không phá vận. Phần dưới đây tôi đi từng ý một.

1. Vì sao nhà ống khó về phong thủy

Cái khó của nhà ống nằm ngay trong hình dáng của nó. Người xưa quý ngôi nhà vuông vắn, cân đối, vì thế đất ấy giữ khí đều. Nhà ống thì ngược lại, dài mà hẹp, nên sinh ra ba vấn đề cố hữu.

• Ít mặt thoáng: phần lớn nhà ống chỉ hở mặt tiền, còn ba mặt kia dính liền nhà bên. Ánh sáng và gió chỉ vào được một đầu, khiến khoảng giữa và cuối nhà tối tăm, ẩm thấp quanh năm.
• Khí khó lưu thông: gió vào cửa trước không có lối thoát ngang, phải len suốt chiều dài mới ra được sau. Đoạn giữa nhà vì thế thành vùng khí tù, ngột ngạt, người ở lâu dễ uể oải, kém tập trung.
• Dễ tối và bí: thiếu sáng thì âm khí nặng, độ ẩm cao sinh nấm mốc và mùi. Đây không chỉ là chuyện phong thủy, mà y học cũng chỉ rõ môi trường ẩm tối ảnh hưởng xấu tới hô hấp và tinh thần.

Cho nên khi luận phong thủy nhà ống, tôi luôn bắt đầu từ câu hỏi thực tế nhất, ánh sáng và gió đã đi tới đâu trong ngôi nhà này, chứ chưa vội bàn tới sao tốt sao xấu.

2. Trực xung, cái bẫy lớn nhất của nhà sâu và thẳng

Vấn đề nặng nhất của nhà ống là thế trực xung, hay còn gọi là xuyên tâm. Khi cửa chính, hành lang và cửa hậu nằm thẳng một đường, khí vào cửa trước sẽ xộc một mạch chạy thẳng ra sau mà không kịp tụ lại trong nhà. Người xưa ví đây là cảnh tiền tài vào cửa trước rồi trôi tuột cửa sau, gia đình khó giữ được của, làm ra bao nhiêu cũng hao hụt.

Không chỉ tiền bạc. Dòng khí đi quá nhanh và quá thẳng còn được gọi là trực xung sát, nó xộc thẳng vào người, khiến gia chủ dễ căng thẳng, nóng nảy, các thành viên khó hòa thuận. Bạn cứ hình dung một luồng gió lùa thẳng suốt nhà, đứng đâu cũng thấy hun hút, đó là cảm giác bất an mà thế trực xung mang lại.

"Khí cũng như nước, chảy thẳng thì xiết mà bạc, uốn lượn thì hiền mà tụ. Nhà ống muốn giữ được phúc lộc, cốt ở chỗ biết bẻ cho dòng khí đi vòng, chứ đừng để nó chạy một lèo từ cửa trước ra cửa sau."

Vì lẽ đó, nguyên tắc số một khi làm nhà ống là cửa chính và cửa hậu tuyệt đối không nên thẳng hàng nhau. Nếu đã lỡ thẳng hàng, ta phải hóa giải, và cách hóa giải hay nhất chính là dẫn khí uốn lượn mà tôi nói ở mục sau.

3. Dẫn khí uốn lượn, linh hồn của nhà ống

Đã biết bệnh là khí chạy thẳng, thì thuốc là bắt khí đi vòng. Có mấy cách làm rất hiệu quả mà lại đẹp, không hề mê tín.

Bình phong và vách ngăn

Đặt một tấm bình phong, một vách lửng, một kệ trang trí hay chậu cây lớn chếch phía sau cửa chính, cách cửa một khoảng vừa phải. Nó buộc dòng khí vào nhà phải lượn qua rồi mới tỏa ra, nhờ vậy khí tụ lại nuôi dưỡng không gian thay vì phóng thẳng ra sau. Lưu ý đặt lệch, chừa lối đi thông thoáng, chứ đừng bịt kín gây bức bối.

Giếng trời và thông tầng

Đây là giải pháp vàng cho nhà ống. Một giếng trời đặt ở giữa hoặc gần cuối nhà sẽ mở một cửa đón khí từ trên xuống, phá vỡ đường khí thẳng dưới đất, đồng thời kéo ánh sáng và gió vào đúng cái vùng tối bí nhất. Khoảng thông tầng ở phòng khách hay chỗ cầu thang cũng có tác dụng tương tự, cho khí luân chuyển lên xuống giữa các tầng.

Bố trí đồ đạc so le

Trong lòng nhà ống, hãy sắp bàn ghế, tủ kệ theo kiểu so le nhẹ nhàng thay vì kê thẳng tắp hai bên tạo thành một đường hầm. Sự so le đó khiến ánh mắt và bước chân, cùng với dòng khí, phải nhẹ nhàng đổi hướng, nhà nhờ thế mềm mại và ấm cúng hơn hẳn.

4. Bố trí bếp, cầu thang và nhà vệ sinh

Ba hạng mục này quyết định rất nhiều tới vận khí nhà ống, mà lại hay bị đặt sai vì diện tích chật.

Bếp

Bếp không nên đặt ngay sát cửa chính hay nhìn thẳng ra cửa, vì bếp chủ tài lộc và sức khỏe, phơi ra cửa thì lộ tài, hao khí. Trong nhà ống, bếp thường hợp lý khi lùi về phía sau, gần khu giếng trời để thoát khói và lấy sáng. Tránh đặt bếp lửa sát ngay bồn rửa hay nhà vệ sinh, vì Thủy Hỏa xung khắc, dễ sinh trục trặc về sức khỏe và tiền bạc.

Cầu thang

Cầu thang là trục dẫn khí lên các tầng, nên đặt vào khoảng giữa nhà, dựa vào tường vững, không nên đặt ngay giữa lối cửa chính đâm thẳng vào, cũng không nên để chân cầu thang xộc thẳng ra cửa. Chân cầu thang tránh đặt đè lên bếp hoặc ngay trên đầu giường ngủ tầng dưới. Bậc thang nên đủ sáng, không tối om, vì đây là nơi khí đi qua liên tục.

Nhà vệ sinh

Nhà vệ sinh mang khí uế, cần đặt vào các góc khuất, không nên đặt ở chính giữa nhà, không nên đối diện cửa chính, cửa bếp hay cửa phòng ngủ. Trong nhà ống nhiều tầng, tránh để nhà vệ sinh tầng trên nằm ngay trên bàn thờ, phòng ngủ hay bếp của tầng dưới. Luôn giữ khô ráo, thông gió tốt và đóng cửa lại khi không dùng.

Vấn đề thường gặp ở nhà ống	Giải pháp hóa giải
Cửa chính thẳng hàng cửa hậu (trực xung)	Đặt bình phong, vách lửng hoặc tủ chếch giữa nhà; bố trí đồ so le để bẻ dòng khí
Giữa và cuối nhà tối, bí, ẩm	Mở giếng trời, thông tầng, dùng gạch kính lấy sáng, sơn tường màu sáng
Khí tù đọng, không lưu thông	Tạo đối lưu bằng ô thoáng trên cao, quạt thông gió, cửa lật ở giếng trời
Bếp nhìn thẳng ra cửa, sát nhà vệ sinh	Lùi bếp về sau, tách bếp khỏi bồn nước và WC, che chắn tầm nhìn từ cửa
Cầu thang xộc thẳng ra cửa chính	Xoay hướng thang, đặt bình phong hoặc chậu cây chắn nhẹ ở chân thang
Nhà vệ sinh ở giữa nhà, đối cửa phòng	Dời vào góc khuất, làm rèm che, tấm bình phong, giữ khô thoáng sạch

5. Tận dụng giếng trời và ánh sáng

Tôi muốn nói kỹ hơn về ánh sáng, vì đây là điều nhà ống thiếu nhất mà cũng dễ cải thiện nhất. Ánh sáng chính là dương khí, một ngôi nhà đủ sáng thì khí vượng, người ở tỉnh táo, tinh thần phấn chấn. Với nhà ống, bạn nên tận dụng mọi cách để kéo sáng vào giữa và cuối nhà.

• Bố trí giếng trời đúng vào vùng tối nhất, thường là giữa nhà, kết hợp mái lấy sáng hoặc mái che có khe thoáng để vừa sáng vừa thông gió.
• Dùng gạch kính, vách kính, cửa kính ở các vách ngăn trong nhà để ánh sáng xuyên qua nhiều lớp phòng.
• Sơn tường và chọn nội thất tông màu sáng, đặt gương ở vị trí hợp lý để phản chiếu và khuếch tán ánh sáng, nhưng tránh gương chiếu thẳng cửa chính hay giường ngủ.
• Trồng vài chậu cây xanh dưới giếng trời, vừa lọc không khí vừa tăng sinh khí cho khoảng giữa nhà.

Khi cái vùng lõi tối bí của nhà ống được đánh thức bằng ánh sáng và cây xanh, bạn sẽ cảm nhận rõ cả ngôi nhà như thở được, đó là lúc phong thủy đã đi đúng hướng.

6. Những kiêng kỵ thường gặp ở nhà ống

Qua nhiều lần khảo sát, tôi gom lại mấy lỗi mà gia chủ nhà ống hay mắc, bạn nên tránh ngay từ khâu thiết kế.

• Để cửa chính, hành lang, cửa hậu thẳng một đường hun hút mà không có gì cản khí.
• Chia nhà thành một hành lang dài hẹp chạy suốt, hai bên là phòng, khiến nhà giống đường hầm, khí chạy nhanh và tù.
• Nhồi nhét quá nhiều đồ đạc khiến lối đi chật, khí không lưu thông, càng thêm bí bách.
• Bỏ mặc khu giữa và cuối nhà tối tăm ẩm mốc, không mở lấy sáng, lấy gió.
• Đặt bàn thờ, bếp, giường ngay dưới nhà vệ sinh tầng trên hoặc dưới xà ngang lớn.
• Trần quá thấp cộng nhà quá sâu tạo cảm giác đè nén, nên khắc phục bằng thông tầng và ánh sáng.

7. Checklist phong thủy nhà ống

Trước khi khép lại, tôi để bạn một bảng tự kiểm nhanh. Cứ chiếu vào nhà mình, đánh dấu từng mục, chỗ nào chưa đạt thì đó là việc cần làm.

1. Cửa chính và cửa hậu không nằm thẳng một hàng.
2. Có ít nhất một điểm bẻ khí giữa nhà: bình phong, vách lửng, tủ kệ hoặc bố trí so le.
3. Có giếng trời hoặc thông tầng đón sáng và gió cho khu giữa, cuối nhà.
4. Khu giữa nhà đủ sáng, khô ráo, không mùi ẩm mốc.
5. Bếp lùi về sau, không nhìn thẳng ra cửa, không sát bồn nước và nhà vệ sinh.
6. Cầu thang đặt vững, không xộc thẳng ra cửa, chân thang không đè bếp hay đầu giường.
7. Nhà vệ sinh nằm góc khuất, không giữa nhà, không đối cửa phòng ngủ và bếp.
8. Lối đi trong nhà gọn gàng, khí lưu thông từ trước ra sau một cách nhẹ nhàng.

Nhà ống tuy nhiều cái khó, nhưng tôi luôn nói với các gia chủ rằng khó không có nghĩa là không ở tốt được. Chỉ cần bạn hiểu quy luật của khí, biết đón sáng, biết bẻ dòng và đặt đúng ba điểm bếp, thang, vệ sinh, thì một căn nhà phố hẹp vẫn có thể ấm cúng, thoáng đãng và hanh thông. Khi cần một cái nhìn tường tận cho chính ngôi nhà của mình, bạn cứ tìm tới tôi, chúng ta cùng ngồi lại rà từng khoảng một.