Phong thủy sân vườn, nhà vườn và tiểu cảnh ngoài trời chuẩn Tứ Linh

Chào các bạn thân mến. Nhiều gia chủ mời tôi tới khảo sát nhà thường chỉ chăm chăm hỏi về cửa chính, về bếp, về phòng ngủ mà quên mất một điều: khoảng sân, mảnh vườn trước sau nhà mới là nơi khí trời tụ lại rồi mới men vào trong nhà. Sân vườn không phải là chỗ trồng cây cho vui mắt. Nó là lá phổi, là tấm đệm điều hòa, là cái minh đường của cả ngôi nhà. Bài viết này tôi viết cho những ai có được mảnh đất rộng, có sân có vườn, để bạn biết cách sắp đặt cây cối, nước non, lối đi sao cho khí lành tụ về mà không tán đi mất.

1. Vì sao sân vườn quyết định phần lớn khí của ngôi nhà

Trong phong thủy, khoảng đất trống thoáng đãng phía trước nhà được gọi là minh đường. Minh đường càng rộng rãi, bằng phẳng, sáng sủa thì khí càng tụ, tài lộc và nhân duyên càng dễ quy về. Một ngôi nhà dù hướng đẹp đến mấy mà bước ra cửa đã đâm ngay vào tường, vào cây um tùm hay vào đống đồ ngổn ngang thì khí lành cũng bị chặn lại ngoài ngõ.

Sân vườn chính là cái minh đường sống động nhất. Nó nhận nắng, đón gió, giữ ẩm vừa phải, lọc bụi và làm dịu luồng khí trước khi khí đi vào nhà. Người ở trong ngôi nhà có sân vườn được chăm chút tử tế thường thấy tâm trí thư thái, ngủ ngon, con cái hòa thuận. Đó không phải chuyện thần bí, mà là vì môi trường quanh nhà đã hài hòa thì con người sống trong đó tự khắc dễ chịu.

"Người ta hay lo trong nhà mà quên ngoài sân. Nhưng khí trời bao giờ cũng ghé sân vườn trước rồi mới vào tới cửa. Chăm cái sân cho tử tế là chăm cái gốc của vận nhà."

2. Thế Tứ Linh: xương sống của bố cục sân vườn

Muốn bài trí sân vườn cho có thần, bạn phải nắm cái khung gốc mà người xưa gọi là thế Tứ Linh, tức bốn linh vật trấn bốn phương quanh nhà. Đứng từ trong nhà nhìn ra cửa chính, ta xác định bốn phương như sau.

• Bên trái là Thanh Long: ứng với phương rồng xanh, chủ về quý nhân và nam nhân trong nhà. Bên này nên cao hơn và mang tính động, tức có thể trồng cây cao, đặt tiểu cảnh nước, chỗ có sinh hoạt qua lại.
• Bên phải là Bạch Hổ: ứng với phương hổ trắng, tính khí dữ. Bên này nên thấp hơn và tĩnh, gọn gàng, tránh vật cao lớn hay động lớn. Bạch Hổ mà vượng hơn Thanh Long thì trong nhà dễ sinh thị phi, khẩu thiệt.
• Phía trước là Chu Tước: phương chim sẻ đỏ, chính là minh đường. Phía này cần thoáng đãng, quang đãng, có khoảng trống để khí tụ, kiêng bị che chắn bít bùng.
• Phía sau là Huyền Vũ: phương rùa đen, chỗ tựa lưng. Phía sau nhà nên cao ráo, vững chãi, có tường rào chắc, có cây lớn hay bờ đất làm hậu chẩm, để nhà có chỗ dựa.

Nắm được nguyên tắc trái cao động, phải thấp tĩnh, trước thoáng, sau vững là bạn đã có kim chỉ nam để đặt mọi thứ trong vườn. Cây to, non bộ, hồ nước, ghế đá, tất cả đều xoay quanh cái khung này.

3. Trồng cây lớn ở đâu cho đúng

Cây xanh là hồn của khu vườn, nhưng đặt sai chỗ thì cây lành cũng hóa hại. Tôi đã thấy nhiều nhà trồng một cây to đùng ngay giữa lối vào, vô tình biến nó thành cây chắn cửa, chặn cả sinh khí lẫn ánh sáng đi vào nhà.

Ba điều kiêng khi trồng cây lớn

• Không trồng cây giữa lối vào chắn cửa chính. Cây đứng chắn ngay trước cửa vừa cản khí, vừa như một mũi nhọn đâm thẳng vào nhà, người xưa rất kỵ thế này.
• Không để vườn quá rậm rạp che tối nhà. Vườn um tùm thiếu nắng thì âm khí nặng, ẩm mốc sinh sôi, người ở dễ uể oải, bệnh vặt kéo dài. Phải tỉa tán cho nắng lọt xuống sân.
• Không trồng cây to sát tường nhà. Rễ cây lớn ăn vào móng làm nứt tường, tán cây áp sát mái giữ ẩm gây thấm dột. Cây càng lớn càng phải để cách nhà một khoảng an toàn.

Cây thân cao nên bố trí lệch về phía Thanh Long bên trái, hoặc trồng phía sau làm hậu chẩm cho Huyền Vũ. Trước nhà thì ưu tiên cây thấp, bụi hoa, thảm cỏ để giữ minh đường luôn thoáng.

4. Non bộ, hòn giả sơn và phương tựa

Non bộ và hòn giả sơn tượng trưng cho núi, mà núi trong phong thủy chủ về sự vững vàng, chỗ dựa, nhân đinh và sức khỏe. Vì mang tính tĩnh và trấn giữ, non bộ nên đặt ở phương tựa, tức phía sau hoặc bên hông làm điểm dựa, chứ không đặt chắn ngay minh đường phía trước.

Đặt hòn giả sơn ở phương Huyền Vũ phía sau nhà giúp gia cố thế tựa lưng, cho gia chủ cảm giác an ổn, con cái có nơi nương tựa. Nếu bên Bạch Hổ đang trống trải yếu thế, một cụm đá thấp gọn đặt bên phải cũng giúp ghìm bớt sát khí. Điều cần nhớ là non bộ phải sạch, nước trong nếu có, đá không nứt vỡ lởm chởm chĩa mũi nhọn vào nhà.

5. Tiểu cảnh nước và hồ cá đặt vào cung tài

Nước trong phong thủy chủ về tài lộc, cho nên tiểu cảnh nước, thác nước mini hay hồ cá là những vật rất được ưa dùng ngoài sân. Nhưng nước là con dao hai lưỡi, đặt đúng thì tụ tài, đặt sai thì phá tài.

• Vị trí: nên đặt hồ nước, tiểu cảnh nước ở cung tài hoặc lệch về phía Thanh Long bên trái, là phương thuộc động, hợp với nước chảy sinh động.
• Hướng dòng nước: dòng nước, miệng thác phải chảy hướng vào nhà, ôm lấy nhà, mang ý nghĩa tiền của quy tụ. Kiêng để nước chảy xộc thẳng ra ngoài cổng, đó là thế tán tài.
• Quy mô vừa phải: hồ nước không nên quá to so với ngôi nhà, nước nhiều mà nhà nhỏ thì âm thịnh dương suy. Nước phải luôn sạch, có lọc, cá khỏe, tránh nước tù đọng bốc mùi.

Nuôi cá trong hồ vừa làm cảnh vừa kích hoạt dòng khí. Cá bơi lội chính là cái động lành làm nước sống, giúp tài khí luân chuyển. Số lượng và màu cá nên chọn theo mệnh gia chủ để thêm phần tương hợp.

6. Lối đi uốn lượn dẫn khí

Đường từ cổng vào tới cửa nhà là mạch dẫn khí. Nguyên tắc vàng là khí đi ưa uốn lượn, kỵ đâm thẳng. Một lối đi thẳng tắp như mũi tên bắn từ cổng vào cửa tạo thành thế trực xung, khí đi quá mạnh và gấp, không tốt cho người ở.

Vì thế lối đi trong vườn nên thiết kế hơi cong mềm, uốn lượn theo dáng cây, dáng cỏ, dẫn bước chân người và dẫn dòng khí đi chậm rãi, êm ả vào nhà. Hai bên lối đi trồng hoa thấp, đặt đèn sân vườn ánh vàng ấm để vừa sáng vừa dưỡng dương khí buổi tối. Lối đi phải luôn sạch, không trơn trượt, không để rêu mốc hay đồ đạc chắn ngang.

7. Hàng rào, cổng và ranh giới của khí

Hàng rào và cổng là ranh giới giữ khí cho khu vườn, như bức tường mềm bao lấy minh đường. Hàng rào nên cao vừa phải, cân đối với ngôi nhà, không quá cao kín mít khiến khí bí bách, cũng không quá thấp trống trải để khí tán và thiếu sự bảo vệ.

Cổng chính là miệng đón khí của cả khuôn viên, nên đặt ở vị trí hợp hướng gia chủ, mở ra thấy quang đãng. Kiêng cổng đối thẳng cửa chính theo một đường thẳng băng, kiêng cổng hư hỏng xộc xệch hay hoen gỉ vì đó là điềm khí vào nhà đã suy hao ngay từ cửa ngõ. Cổng và rào nên đồng bộ vật liệu, chắc chắn, sơn sửa tinh tươm.

8. Chọn cây hoa hợp mệnh và những cây nên tránh

Cây cối trong vườn không chỉ để đẹp mà còn nên chọn theo ngũ hành bản mệnh gia chủ. Người mệnh Mộc, mệnh Hỏa hợp cây lá xanh tốt tươi; người mệnh Kim, mệnh Thủy có thể ưu tiên hoa trắng, lá bạc; người mệnh Thổ hợp hoa vàng, hoa cam ấm áp. Chọn được cây hoa hợp mệnh thì vườn nhà thêm phần tương sinh.

Những loại cây nên tránh trồng gần nhà

• Cây gai nhọn sắc như xương rồng lớn, cây có gai chĩa tứ phía đặt gần cửa hay lối đi dễ sinh sát khí, gây bất hòa. Nếu thích xương rồng, nên để nhỏ và đặt xa cửa.
• Cây dễ héo úa, sâu bệnh mà không chăm được thì thà đừng trồng. Cây héo rũ, lá vàng úa quanh nhà là hình ảnh suy tàn, ảnh hưởng tâm lý và khí trường.
• Cây quá lớn rễ khỏe trồng sát móng nhà, sát bể ngầm, dễ phá kết cấu và giữ ẩm gây thấm.
• Dây leo phủ kín tường nhà nhìn thì thơ mộng nhưng giữ ẩm, sinh côn trùng, che tối, nên tiết chế.

Điều cốt lõi là cây phải sống khỏe, xanh tốt. Một khu vườn cây cối tươi tắn, được cắt tỉa gọn gàng bao giờ cũng mang khí lành hơn một khu vườn đắt tiền mà cây cối tiều tụy.

9. Bảng Tứ Linh và cách bố trí sân vườn

Để bạn dễ nhớ, tôi tổng hợp thế Tứ Linh và cách sắp đặt tương ứng vào bảng dưới đây. Hãy đứng trong nhà nhìn ra cửa chính rồi chiếu theo bảng mà bài trí.

Phương	Linh vật	Tính chất nên có	Bố trí gợi ý
Bên trái	Thanh Long	Cao hơn, động	Cây thân cao, tiểu cảnh nước, hồ cá, chỗ sinh hoạt
Bên phải	Bạch Hổ	Thấp hơn, tĩnh	Cây bụi thấp, thảm cỏ, đá gọn, tránh vật cao và động lớn
Phía trước	Chu Tước	Thoáng, sáng	Minh đường trống, hoa thấp, thảm cỏ, kỵ che chắn bít bùng
Phía sau	Huyền Vũ	Cao, vững	Cây lớn làm hậu chẩm, non bộ, tường rào chắc làm chỗ tựa

10. Những kiêng kỵ cần nhớ và lời gan ruột của Thầy

Trước khi khép lại, tôi gom lại những điều kiêng kỵ quan trọng nhất để bạn tránh:

• Kiêng cây to chắn ngay cửa chính hoặc trồng sát tường nhà.
• Kiêng vườn rậm rạp che tối, ẩm thấp, thiếu nắng.
• Kiêng hồ nước quá lớn, nước tù đọng, hoặc dòng nước chảy xộc ra cổng làm tán tài.
• Kiêng lối đi và cổng đâm thẳng một đường vào cửa chính.
• Kiêng cây gai nhọn, cây héo úa, cây sâu bệnh để gần nhà.
• Kiêng đặt non bộ đá nứt vỡ, mũi nhọn chĩa vào nhà.

Sân vườn đẹp không phải là sân vườn tốn kém, mà là sân vườn thuận tự nhiên, sạch sáng, cây sống khỏe và bố cục hài hòa theo thế Tứ Linh. Bạn không cần biến khu vườn thành một trận đồ vật phẩm phong thủy. Chỉ cần đặt cây đúng chỗ, để minh đường thoáng, cho nước chảy vào nhà và giữ mọi thứ tươm tất, là khu vườn ấy đã ngày ngày dẫn khí lành về cho tổ ấm của bạn rồi.