Gia Cát Lượng (181-234), tự Khổng Minh, quân sư kiệt xuất thời Tam Quốc — được tương truyền là một trong những bậc thầy Tam Thức (Thái Ất, Kỳ Môn, Lục Nhâm). Trong truyền thuyết, Khổng Minh dùng Thái Ất để nắm thiên thời và Kỳ Môn để bày trận. Ông trở thành biểu tượng cho trí tuệ siêu việt trong dự đoán.
TIỂU SỬ
- Tên: Gia Cát Lượng (諸葛亮), tự Khổng Minh (孔明)
- Sinh: 181, Lang Gia (Sơn Đông)
- Mất: 234, Ngũ Trượng Nguyên (mất khi xuất chinh)
- Vai trò: Thừa tướng nước Thục Hán, quân sư của Lưu Bị
- Danh hiệu: "Ngọa Long" (Rồng Nằm)
- Truyền thuyết: Gia Cát Lượng thông thạo Tam Thức, dùng Thái Ất để biết trước thiên thời (thời đại Tam Quốc chia ba), Kỳ Môn để bày trận (Bát Trận Đồ), Lục Nhâm để đoán việc.
- Tác phẩm gán cho Khổng Minh: "Mã Tiền Khóa" (馬前課) — 14 quẻ tiên tri vận mệnh Trung Quốc từ Tam Quốc đến tận thế.
- Trận Xích Bích: Được cho là đã dùng Thái Ất tính trước gió Đông Nam sẽ nổi → hỏa công phá quân Tào Tháo.
- Sử thật: Gia Cát Lượng là nhà quân sự — chính trị tài ba, có kiến thức thiên văn tốt.
- Truyền thuyết: Việc thông thạo Tam Thức được thêu dệt trong "Tam Quốc Diễn Nghĩa" (tiểu thuyết của La Quán Trung) — không phải sử liệu.
- Không nên đánh đồng Gia Cát Lượng lịch sử (nhà chính trị-quân sự) với Gia Cát Lượng tiểu thuyết (bán thần, phép thuật). Thái Ất là tri thức thực, nhưng những câu chuyện về Khổng Minh dùng Thái Ất phần lớn là hư cấu.