Ứng dụng quan trọng thứ hai của Thái Ất: dự đoán thiên tai tự nhiên — lũ lụt, hạn hán, động đất, dịch bệnh, châu chấu, sương muối. Dựa trên vị trí các thần chủ quản (Thủy Kích = lũ, Thiên Ất = dịch...) và quan hệ ngũ hành với cung tọa để suy ra loại thiên tai và thời điểm xảy ra.
Luận Thiên Tai (論天災) là ứng dụng thực tế nhất của Thái Ất trong xã hội nông nghiệp cổ đại — biết trước mưa bão, hạn hán để chuẩn bị mùa vụ, dự trữ lương thực.
PHƯƠNG PHÁP LUẬNCác thần liên quan đến thiên tai:
- Thủy Kích (水擊) — lũ lụt, mưa bão, sóng thần
- Hỏa tinh — hạn hán, cháy rừng, nóng bất thường
- Mộc tinh — gió bão, lốc xoáy
- Kim tinh — chiến tranh, binh đao, dịch bệnh
- Thổ tinh — động đất, sạt lở, nứt đất
Quy tắc:
— Thần chủ thiên tai nhập cung vượng + gặp năm Can Chi tương ứng = thiên tai xảy ra
— Thần chủ thiên tai nhập cung suy/bị khắc = thiên tai không đáng kể
— Nhiều thần hung đồng cung = thiên tai cực lớn, chồng chất
VÍ DỤ LỊCH SỬ- Trong "Thái Ất Dị Giản Lục", Lê Quý Đôn đã ghi chép nhiều năm xảy ra lũ lụt lớn ở Bắc Bộ và đối chiếu với bàn Thái Ất — cho thấy sự trùng khớp đáng kể.
- Dự đoán thiên tai bằng Thái Ất là di sản văn hóa — KHÔNG thay thế được khoa học khí tượng và cảnh báo sớm hiện đại.