Túc Thái Âm Tỳ

Đường đi của kinh

Khởi ở đầu ngón chân cái, dọc bờ trong bàn chân, lên trước mắt cá trong, qua Tam Âm Giao trên mắt cá ba tấc, dọc mặt trong cẳng chân, qua mặt trong gối và đùi, vào bụng, thuộc Tỳ, liên lạc với Vị, lên xuyên cơ hoành, chạy hai bên ngực, tận cùng ở sườn bên tại Đại Bao. Một nhánh lên hai bên họng và tỏa ra dưới lưỡi.

Xem đường kinh trên mô hình

Huyệt chính

• Thái Bạch (SP3). Mã huyệt theo WHO 2008.
• Tam Âm Giao (SP6). Mã huyệt theo WHO 2008.
• Đại Bao (SP21). Mã huyệt theo WHO 2008.

Kinh có 21 huyệt mỗi bên. Tổ chức Y tế Thế giới đã chuẩn hóa vị trí các huyệt năm 2008, thư viện dùng mã theo chuẩn ấy.

Chứng bệnh của kinh

Kinh này động thì gốc lưỡi cứng, ăn vào thì nôn, đau vùng vị, bụng trướng, hay ợ. Các chứng kinh này chủ gồm đau gốc lưỡi, người nặng nề, da vàng, không nằm yên được, mặt trong đùi gối sưng lạnh, ngón chân cái không cử động được.

Đây là lời Linh Khu thiên 10. Đó là cách gọi tên hội chứng, không phải chẩn đoán, và chứng nào cũng cần đi khám.

Giờ của kinh

Trong vòng Tý Ngọ lưu chú, khí huyết vượng ở Kinh Tỳ vào giờ Tỵ, từ 9 giờ đến 11 giờ. Đông y đọc những chứng nặng lên vào một giờ nhất định qua vòng này, và bổ tả kinh đúng giờ của nó. Sinh học nhịp ngày xác nhận nhiều chức năng cơ thể theo nhịp 24 giờ, nhưng chưa xác nhận trình tự mười hai kinh.

Giải phẫu học nói gì

Đường kinh ở cẳng chân bám sát bờ sau xương chày, nơi tĩnh mạch hiển lớn và thần kinh hiển cùng đi. Tam Âm Giao là huyệt giao của ba kinh âm ở chân và được nghiên cứu nhiều trong phụ khoa. Chữ Tỳ ở đây là hệ tiêu hóa hấp thu của Đông y, không chỉ riêng lá lách.

Tạng phủ và kinh biểu lý

Tạng phủ: TỳBiểu lý: Túc Dương Minh Vị

Mười hai kinh theo thứ tự khí huyết lưu chú:

Hỏi đáp

Khám phá thêm trong thư viện

Nguồn tham khảo

1. Hoàng Đế Nội Kinh, Linh Khu, thiên 10 Kinh Mạch. Đường đi và các chứng của mười hai kinh được tóm theo thiên này.
2. WHO Standard Acupuncture Point Locations in the Western Pacific Region, Tổ chức Y tế Thế giới, 2008. Số huyệt và mã huyệt theo chuẩn này. iris.who.int/handle/10665/353407
3. WHO International Standard Terminologies on Traditional Medicine in the Western Pacific Region, 2007. Tên kinh tiếng Anh theo chuẩn này. iris.who.int/handle/10665/206952
4. Langevin H. M., Yandow J. A. Relationship of acupuncture points and meridians to connective tissue planes. The Anatomical Record, 2002. Giả thuyết về mặt phẳng mô liên kết. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12467083/
5. Mô hình 3D: Z-Anatomy (CC BY-SA 4.0), dựng trên BodyParts3D của The Database Center for Life Science. Đường kinh do thư viện vẽ lên da mô hình để minh họa gần đúng, không phải bản đồ huyệt đo đạc.

Biên soạn và duyệt: Thầy Ưng Khiêm

© 2026 Thầy Ưng Khiêm · UK MASTER CORP. Nội dung chữ của thư viện thuộc bản quyền. Nghiêm cấm sao chép, đăng lại toàn bộ hoặc một phần khi chưa có văn bản đồng ý. Trích dẫn ngắn phải ghi nguồn và dẫn liên kết về trang gốc. Mô hình 3D lấy từ Z-Anatomy và BodyParts3D (The Database Center for Life Science) theo giấy phép CC BY-SA 4.0.

Viện Đào tạo và Nghiên cứu Huyền học UK Master Academy · Công ty Cổ phần Tập đoàn UK Master (UK MASTER CORP) · MST 0319411614