Bản đồ Bát Quái (Bagua) và cách áp vào mặt bằng nhà

Chào các bạn thân mến. Trong những buổi ngồi trò chuyện với gia chủ, tôi hay được hỏi một câu rất thật lòng: nhà tôi thì góc nào lo tiền bạc, góc nào lo tình cảm, góc nào lo con cái học hành. Người ta muốn có một tấm bản đồ để biết chỗ nào chăm chỗ nấy. Tin vui là ông cha ta đã để lại đúng một tấm bản đồ như thế, gọi là bản đồ Bát Quái. Bài này tôi viết ra để bạn hiểu nó là gì, đặt nó lên nhà mình ra sao, và làm sao dùng nó cho đúng mà không sa vào máy móc.

1. Bản đồ Bát Quái là gì

Bản đồ Bát Quái, tiếng phương Tây quen gọi là Bagua, là công cụ chia mặt bằng ngôi nhà thành chín khu, mỗi khu ứng với một lĩnh vực trong đời sống. Bạn hình dung lấy một tấm lưới ba hàng ba cột, chín ô vuông bằng nhau, đặt phủ lên sơ đồ nhà. Tám ô viền ngoài là tám cung Bát Quái Hậu Thiên, mỗi cung gắn với một phương và một nhóm việc như sự nghiệp, tài lộc, hôn nhân, con cái. Ô chính giữa là trung cung, chủ về sức khỏe tổng thể của cả nhà.

Nói mộc mạc, đây là cách người xưa gắn không gian với đời sống. Thay vì nghĩ chung chung rằng cả căn nhà ảnh hưởng tới mình, bản đồ Bát Quái cho phép bạn khoanh vùng: muốn cải thiện chuyện tiền nong thì soi vào góc Đông Nam, muốn êm ấm vợ chồng thì soi vào góc Tây Nam. Có địa chỉ rõ ràng thì việc bài trí mới có trọng tâm, không còn mò mẫm.

"Ngôi nhà cũng như tấm thân, mỗi vùng phụ trách một việc. Biết đọc bản đồ Bát Quái là biết chỗ nào đang yếu để mà bồi, chỗ nào đang tốt để mà giữ."

2. Tám cung Bát Quái và lĩnh vực đời sống

Tám cung theo Bát Quái Hậu Thiên, tức đồ hình sắp theo phương vị đời thường, gắn với tám nhóm việc và mỗi cung mang một hành riêng. Đây là phần xương sống, bạn nên nắm thật chắc bảng dưới đây trước khi đi tiếp.

Cung	Phương vị	Lĩnh vực đời sống	Ngũ hành	Màu kích hoạt
Khảm	Bắc	Sự nghiệp, công danh	Thủy	Xanh dương, đen
Cấn	Đông Bắc	Học vấn, tu dưỡng bản thân	Thổ	Vàng đất, nâu
Chấn	Đông	Gia đạo, sức khỏe	Mộc	Xanh lá
Tốn	Đông Nam	Tài lộc, thịnh vượng	Mộc	Xanh lá, tím
Ly	Nam	Danh tiếng, uy tín	Hỏa	Đỏ, cam
Khôn	Tây Nam	Tình duyên, hôn nhân	Thổ	Vàng, hồng đất
Đoài	Tây	Con cái, sáng tạo	Kim	Trắng, xám, ánh kim
Càn	Tây Bắc	Quý nhân, quan lộc	Kim	Trắng, xám, ánh kim

Riêng ô chính giữa, tức trung cung, chủ về sức khỏe trung tâm và mang hành Thổ, màu vàng đất. Trung cung là trái tim của ngôi nhà, nơi khí tụ hội và lan tỏa ra tám cung còn lại, nên tôi luôn dặn gia chủ giữ khu giữa nhà thoáng đãng, sạch sẽ, đừng chất đồ bừa bộn hay để tối tăm.

3. Hai cách áp bản đồ Bát Quái lên nhà

Đây là chỗ nhiều người bối rối nhất, vì có hai trường phái đặt bản đồ khác nhau. Tôi nói rõ để bạn không lẫn lộn, và cũng nói thẳng tôi nghiêng về cách nào.

Cách áp theo la bàn, theo phương vị thật

Đây là cách của phái truyền thống phương Đông, cũng là cách tôi dùng khi khảo sát thực địa. Bạn dùng la bàn xác định phương vị thật của ngôi nhà, rồi đặt cung Khảm về đúng hướng Bắc thật, Ly về Nam thật, Tốn về Đông Nam thật, cứ thế các cung khớp với phương vị địa lý thực tế. Cách này gắn ngôi nhà với từ trường trái đất và với các phép luận hướng như Bát Trạch, Huyền Không, nên có chiều sâu và nhất quán với cả hệ thống phong thủy cổ.

Cách áp theo cửa chính, kiểu Bagua phương Tây

Đây là lối Bagua thịnh hành ở phương Tây, không dùng la bàn. Người ta lấy bức tường có cửa chính làm chuẩn, rồi đặt cạnh chứa ba cung Khảm, Cấn, Càn áp vào tường có cửa vào. Nói cách khác, cung Khảm về sự nghiệp luôn nằm ở bức tường có cửa chính bước vào, bất kể ngoài đời cửa quay hướng nào. Ưu điểm là nhanh gọn, ai cũng làm được mà không cần dụng cụ, phù hợp cho người mới muốn tiếp cận sơ bộ.

Vậy chọn cách nào? Tôi khuyên như sau: nếu muốn làm bài bản, đúng cội nguồn và ghép được với các phép luận hướng khác, hãy dùng la bàn theo phương vị thật. Nếu chỉ muốn thử nghiệm nhẹ nhàng cho một phòng thuê, một góc làm việc, dùng cách theo cửa chính cũng được. Điều tối kỵ là dùng lẫn lộn cả hai trong cùng một căn nhà, vì kết quả sẽ đá nhau và bạn không biết tin vào đâu.

4. Từng bước áp lưới chín ô lên sơ đồ mặt bằng

Giờ ta bắt tay vào làm. Bạn chuẩn bị một bản vẽ mặt bằng ngôi nhà, càng đúng tỷ lệ càng tốt, rồi làm theo trình tự sau.

1. Vẽ hoặc in sơ đồ mặt bằng cả tầng, thể hiện đủ các phòng và tường bao ngoài.
2. Tìm tâm nhà bằng cách kẻ hai đường chéo nối các góc đối diện, điểm giao nhau chính là tâm, tức trung cung.
3. Nếu áp theo la bàn, đứng ở tâm nhà đo phương vị thật để biết đâu là Bắc. Nếu áp theo cửa chính, xác định bức tường có cửa chính làm cạnh chuẩn.
4. Chia mặt bằng thành lưới ba hàng ba cột, chín ô tương đối bằng nhau phủ kín ngôi nhà.
5. Gán từng cung vào từng ô: theo phương vị thật nếu dùng la bàn, hoặc đặt Khảm, Cấn, Càn vào cạnh có cửa nếu dùng kiểu phương Tây.
6. Đọc xem mỗi phòng thực tế đang rơi vào cung nào, ghi chú lại để biết bếp nằm ở cung gì, phòng ngủ ở cung gì.

Với nhà hình chữ nhật vuông vắn thì việc chia lưới rất dễ. Nhà méo mó, khuyết góc hay hình chữ L thì phức tạp hơn, có thể xuất hiện cung bị khuyết, tức thiếu hẳn một góc đời sống. Trường hợp đó cần cách xử lý riêng, bạn nên nhờ người có nghề nhìn tận nơi.

5. Mỗi cung kích hoạt bằng ngũ hành và màu gì

Sau khi đã biết phòng nào thuộc cung nào, bước tiếp là làm cung đó vượng lên. Nguyên lý gốc rất đơn giản: dùng đúng hành và màu bản mệnh của cung, hoặc dùng hành sinh ra nó, để bồi thêm sinh khí. Tránh mang hành khắc vào cung, vì như vậy là dập tắt chính khu vực mình muốn nuôi.

• Cung Thủy (Khảm): hợp màu xanh dương và đen, hợp yếu tố nước như bể cá nhỏ, tranh thủy mặc. Kim sinh Thủy nên thêm chút ánh kim cũng tốt.
• Cung Mộc (Chấn, Tốn): hợp màu xanh lá, cây cảnh tươi, đồ gỗ. Thủy sinh Mộc nên đặt thêm chút nước để nuôi cây thì cung càng vượng.
• Cung Hỏa (Ly): hợp màu đỏ, cam, hợp đèn sáng và nến. Mộc sinh Hỏa nên cây xanh cũng hỗ trợ.
• Cung Thổ (Cấn, Khôn, trung cung): hợp màu vàng đất, nâu, hợp đồ gốm sứ, đá tự nhiên. Hỏa sinh Thổ nên sắc đỏ nhẹ cũng bồi thêm.
• Cung Kim (Đoài, Càn): hợp màu trắng, xám, ánh kim, hợp đồ kim loại, chuông gió kim loại. Thổ sinh Kim nên vật gốm sứ cũng có lợi.

Bạn để ý ngũ hành tương sinh là chìa khóa: muốn nuôi một cung, hãy nghĩ tới hành mẹ sinh ra nó. Đây là lý do tôi luôn khuyên học phong thủy phải nắm ngũ hành trước tiên, nắm rồi thì việc chọn màu, chọn vật đặt vào từng góc trở nên tự nhiên.

6. Ví dụ kích hoạt góc Tài Lộc và góc Tình Duyên

Lý thuyết đã đủ, giờ tôi lấy hai ví dụ mà gia chủ nào cũng quan tâm để bạn thấy cách làm cụ thể.

Góc Tài Lộc, cung Tốn ở Đông Nam

Cung Tốn hành Mộc, chủ tài lộc thịnh vượng. Muốn kích hoạt, bạn giữ góc Đông Nam của nhà hoặc của phòng khách sạch sáng, rồi bồi hành Mộc và hành Thủy nuôi Mộc. Cụ thể có thể đặt một chậu cây lá tròn xanh tốt như kim tiền, phú quý, thêm sắc xanh lá hoặc điểm màu tím. Một bể cá nhỏ hay một bình nước trong ở góc này cũng hợp, vì Thủy dưỡng Mộc. Tránh để góc Tài Lộc thành nhà kho tối, thành nơi chất rác, hay đặt đồ kim loại sắc nhọn ở đó vì Kim khắc Mộc.

Góc Tình Duyên, cung Khôn ở Tây Nam

Cung Khôn hành Thổ, chủ tình duyên và hôn nhân. Muốn khu này ấm áp, bạn dùng sắc vàng đất, hồng đất, đặt đồ theo cặp đôi để tượng trưng cho sự hòa hợp lứa đôi, chẳng hạn hai chân nến, một đôi vật trang trí. Đồ gốm sứ, đá tự nhiên hợp hành Thổ đặt ở đây rất tốt. Có thể thêm chút sắc đỏ hồng vì Hỏa sinh Thổ. Tránh để góc Tây Nam bừa bộn, thiếu sáng, hay đặt cây quá nhiều vì Mộc khắc Thổ, dễ khiến chuyện tình cảm thêm trắc trở.

7. Dùng bản đồ để biết chăm khu nào cho mục tiêu nào

Giá trị thật của bản đồ Bát Quái không phải để trang trí, mà để bạn hành động có địa chỉ. Khi trong đời có một mục tiêu, bạn tra bản đồ tìm đúng cung phụ trách, rồi dồn sự chăm sóc vào khu đó.

• Muốn thăng tiến, đổi việc: chăm cung Khảm ở Bắc, giữ sạch sáng, thêm yếu tố Thủy.
• Con đang thi cử, cần học hành tấn tới: chăm cung Cấn ở Đông Bắc, đặt bàn học, sắc vàng nâu, đồ gốm.
• Muốn cả nhà khỏe, hòa thuận: chăm cung Chấn ở Đông và giữ trung cung thông thoáng.
• Muốn danh tiếng, uy tín trong nghề: chăm cung Ly ở Nam, thêm ánh sáng và sắc đỏ.
• Cầu con cái, nuôi sáng tạo: chăm cung Đoài ở Tây, dùng đồ kim loại, sắc trắng.
• Mong gặp quý nhân, thuận đường quan lộc: chăm cung Càn ở Tây Bắc, sắc trắng ánh kim.

Tôi xin nói thật lòng để bạn khỏi kỳ vọng lệch: bản đồ Bát Quái là công cụ định hướng chăm sóc không gian, nó tạo môi trường thuận lợi chứ không làm thay nỗ lực của bạn. Kích hoạt góc học vấn không thay được việc con ngồi vào bàn, bồi góc tài lộc không thay được việc bạn chăm chỉ làm ăn. Hiểu vậy thì dùng bản đồ mới lành và bền.

8. Lời gan ruột của Thầy

Bản đồ Bát Quái là một tấm bản đồ đẹp, nhưng bản đồ nào cũng chỉ có ích khi người cầm nó chịu bước đi. Tôi mong bạn dùng nó như một người làm vườn dùng sơ đồ mảnh vườn: biết luống nào trồng gì, chỗ nào cần tưới thêm, rồi ngày ngày ra tay chăm bón. Đừng biến nó thành nỗi ám ảnh phải kê đúng từng centimet. Cứ giữ nhà sạch sáng, hiểu mỗi cung phụ trách việc gì, bồi đúng hành đúng màu, thế là bạn đã dùng bản đồ Bát Quái đúng tinh thần của người xưa rồi.