Đông tứ mệnh và Tây tứ mệnh: cách tính và ứng dụng chọn hướng

Chào các bạn thân mến. Trong bao nhiêu năm đi khảo sát nhà cửa, tôi để ý một điều: hễ nói tới phong thủy hướng nhà là gần như ai cũng từng nghe hai chữ Đông tứ mệnh và Tây tứ mệnh, nhưng hỏi kỹ thì phần đông lại lơ mơ, không rõ mình thuộc nhóm nào, càng không biết vì sao lại chia làm hai nhóm như thế. Có người còn nhầm cung mệnh Bát Trạch với mệnh ngũ hành trong lá số, thành ra chọn hướng sai mà cứ tưởng đúng. Bài này tôi viết để bạn hiểu tận gốc: cung mệnh là gì, cách tính ra sao, hai nhóm Đông và Tây khác nhau thế nào, và quan trọng nhất là dùng nó để chọn hướng trong nhà cho đúng.

1. Đông tứ mệnh và Tây tứ mệnh là gì

Trả lời thẳng cho bạn dễ nắm: trong phái Bát Trạch, mỗi người tùy năm sinh âm lịch và giới tính mà ứng với một cung mệnh, còn gọi là cung phi hay quái mệnh. Có tám cung tất cả, ứng với tám quẻ trong Bát quái, và tám cung này được chia thành hai nhóm lớn.

• Đông tứ mệnh gồm bốn cung: Khảm, Ly, Chấn, Tốn. Nhóm này hợp bốn hướng thuộc Đông tứ trạch là Bắc (Khảm), Nam (Ly), Đông (Chấn) và Đông Nam (Tốn).
• Tây tứ mệnh gồm bốn cung: Càn, Khôn, Cấn, Đoài. Nhóm này hợp bốn hướng thuộc Tây tứ trạch là Tây Bắc (Càn), Tây Nam (Khôn), Đông Bắc (Cấn) và Tây (Đoài).

Nguyên tắc cốt lõi rất giản dị: người Đông tứ mệnh hợp các hướng Đông tứ trạch, người Tây tứ mệnh hợp các hướng Tây tứ trạch. Cứ đúng nhóm mà chọn thì khí hòa với người, sai nhóm thì khí nghịch với người. Cả một hệ thống hướng tốt hướng xấu của Bát Trạch xoay quanh đúng cái lằn ranh Đông và Tây này.

"Biết mình thuộc nhóm mệnh nào cũng giống như biết cỡ chân mình vậy. Có biết đúng cỡ thì đi giày mới vừa, có biết đúng mệnh thì chọn hướng mới hợp."

2. Cung mệnh là gì và vì sao lại quan trọng

Cung mệnh, hay cung phi, là con số mệnh quái ứng với mỗi người trong phái Bát Trạch. Nó không phải chuyện huyền bí xa xôi, mà là cách người xưa quy con người về cùng một hệ quy chiếu với ngôi nhà. Nhà có tám hướng ứng tám quẻ, người cũng ứng vào một trong tám quẻ ấy. Khi người và nhà cùng nói chung một thứ ngôn ngữ Bát quái, ta mới đối chiếu được người này hợp hướng nào, kỵ hướng nào.

Vì sao nó quan trọng đến vậy? Bởi cung mệnh chính là điểm tựa gốc cho mọi việc chọn hướng trong nhà. Bạn muốn biết nên đặt cửa hướng nào, kê giường quay đầu về đâu, bàn làm việc ngồi nhìn hướng nào cho sáng suốt, tất cả đều phải bắt đầu từ cung mệnh. Không có con số này thì mọi lời khuyên về hướng đều là nói vu vơ, thiếu căn cứ. Đó là lý do khi khảo sát, việc đầu tiên tôi hỏi gia chủ luôn là năm sinh và giới tính, để tính ra cung mệnh trước đã.

3. Cách tính cung mệnh theo năm sinh và giới tính

Cung mệnh được tính dựa trên năm sinh âm lịch và giới tính của mỗi người. Tôi nhấn mạnh hai chữ âm lịch, vì đây là chỗ nhiều người tính sai nhất. Người sinh vào những ngày đầu năm dương lịch, khi âm lịch còn thuộc năm cũ, thì phải lấy theo năm âm lịch cũ chứ không phải năm dương lịch. Sai một năm là lệch cả cung mệnh, kéo theo chọn hướng sai hết.

Nguyên lý tính

Về nguyên lý, người xưa lấy các con số của năm sinh âm lịch cộng dồn lại rồi rút gọn về một số trong khoảng từ 1 đến 9, sau đó nam và nữ đi theo hai chiều tính khác nhau để ra con số mệnh quái. Con số ấy lại ứng với một trong tám cung Khảm, Ly, Chấn, Tốn, Càn, Khôn, Cấn, Đoài. Nam và nữ cùng năm sinh thường ra hai cung khác nhau, đây là điều bạn cần nhớ để không lấy cung của chồng áp cho vợ hay ngược lại.

Tôi sẽ nói thật lòng một điều. Cách tính tay có nhiều dị bản và nhiều mốc phải lưu ý, nhất là quy đổi âm dương lịch và một vài trường hợp đặc biệt. Vì vậy, thay vì bắt bạn học thuộc công thức rồi lo tính nhầm, tôi khuyên bạn nên dùng công cụ để tính cho chính xác. Bạn chỉ cần nhập đúng ngày tháng năm sinh và giới tính, công cụ sẽ tự quy đổi âm lịch và cho ra cung mệnh cùng nhóm Đông hay Tây, kèm luôn bốn hướng tốt bốn hướng xấu. Chính xác, nhanh và khỏi lo sai sót.

4. Phân biệt cung mệnh Bát Trạch với mệnh ngũ hành nạp âm

Đây là chỗ tôi phải dừng lại nói cho kỹ, vì rất nhiều người nhầm và tôi gặp hoài. Cung mệnh trong Bát Trạch và mệnh ngũ hành nạp âm là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau, dùng vào hai việc khác nhau, đừng lẫn lộn.

Mệnh ngũ hành nạp âm là cái mệnh mà bạn quen nghe: mệnh Kim, mệnh Mộc, mệnh Thủy, mệnh Hỏa, mệnh Thổ, kiểu như Hải Trung Kim, Lư Trung Hỏa, Đại Lâm Mộc. Cái này lấy theo can chi năm sinh, chủ yếu dùng để xem hợp tuổi, chọn màu sắc hợp mệnh, xem tương sinh tương khắc giữa người với người.

Cung mệnh Bát Trạch lại là chuyện khác. Nó là quái mệnh Khảm, Ly, Chấn, Tốn hay Càn, Khôn, Cấn, Đoài, dùng riêng để xác định hướng tốt hướng xấu cho từng người và chia Đông tứ mệnh với Tây tứ mệnh. Hai người cùng mệnh nạp âm là Hỏa vẫn có thể một người thuộc Đông tứ mệnh, một người thuộc Tây tứ mệnh. Cho nên khi chọn hướng nhà, bạn phải dùng cung mệnh Bát Trạch, chứ không phải mệnh Kim Mộc Thủy Hỏa Thổ. Nhớ kỹ điều này thì bạn đã hơn phần đông người ta rồi.

5. Bốn hướng tốt và bốn hướng xấu của mỗi người

Khi đã biết cung mệnh, mỗi người sẽ có bốn hướng tốt và bốn hướng xấu. Bốn hướng tốt chính là bốn hướng thuộc nhóm mệnh của mình, bốn hướng xấu là bốn hướng của nhóm còn lại. Người xưa đặt tên cho từng hướng theo mức độ cát hung, gọi là bát du tinh, tám du tinh bay quanh.

Loại	Tên hướng	Ý nghĩa chủ về
Bốn hướng tốt	Sinh Khí	Cát khí mạnh nhất, chủ tài lộc, thăng tiến, sinh sôi phát triển.
	Thiên Y	Chủ sức khỏe, được quý nhân giúp, tai qua nạn khỏi.
	Diên Niên	Chủ hòa thuận, tình cảm bền, hôn nhân và quan hệ tốt đẹp.
	Phục Vị	Chủ bình an, ổn định tinh thần, củng cố ý chí và học hành.
Bốn hướng xấu	Tuyệt Mệnh	Hung nặng nhất, chủ tổn hại lớn về sức khỏe, tài sản.
	Ngũ Quỷ	Chủ thị phi, hao của, tai tiếng, bất ổn liên miên.
	Lục Sát	Chủ kiện tụng, mâu thuẫn, trắc trở trong công việc.
	Họa Hại	Chủ hao tổn nhẹ, cãi cọ, phiền toái vặt vãnh kéo dài.

Nguyên tắc dùng bảng này rất rõ: những gì thuộc về đón khí, tức cửa chính, hướng nhìn của bếp, hướng bàn làm việc, hướng đầu giường, ta cố đưa về bốn hướng tốt, ưu tiên Sinh Khí, Thiên Y, Diên Niên. Còn những nơi ta muốn trấn áp cái xấu như nhà vệ sinh, nhà kho thì đặt vào bốn hướng xấu lại hóa hay, gọi là lấy hung trấn hung.

6. Ứng dụng chọn hướng nhà, bếp, bàn làm việc và giường

Lý thuyết là để phục vụ đời sống, nên tôi đi thẳng vào cách dùng. Sau khi biết mình thuộc Đông tứ mệnh hay Tây tứ mệnh, bạn áp vào bốn điểm trọng yếu sau.

Hướng nhà và hướng cửa chính

Hướng nhà tính theo hướng lưng nhà tựa vào, còn cửa chính là nơi đón khí. Người Đông tứ mệnh nên chọn nhà và cửa quay về nhóm hướng Đông tứ trạch, người Tây tứ mệnh chọn nhóm Tây tứ trạch, tốt nhất là rơi vào Sinh Khí hoặc Diên Niên. Nhà mua sẵn không xoay được cửa thì ta bù bằng các hướng dụng bên dưới.

Hướng bếp

Bếp trong Bát Trạch có một nguyên tắc riêng khá hay: tọa hung hướng cát. Nghĩa là bệ bếp nên đặt trên một hướng xấu để đè cái hung, còn mặt bếp, tức hướng người đứng nấu quay lưng về và miệng bếp nhìn ra, thì hướng về một hướng tốt của gia chủ. Nôm na là ngồi lên cái xấu mà nhìn về cái tốt, lấy lửa hóa giải hung khí.

Hướng bàn làm việc

Người ngồi làm việc nên quay mặt về một trong bốn hướng tốt của mình, ưu tiên Sinh Khí cho công việc hanh thông, hoặc Phục Vị nếu cần sự tập trung, học hành thi cử. Sau lưng nên có điểm tựa vững như tường, đừng để trống trải hay sau lưng là cửa lớn, cửa sổ.

Hướng giường ngủ

Với phòng ngủ, ta xét hướng đầu giường quay về. Người Đông tứ mệnh quay đầu giường về nhóm hướng Đông tứ trạch, người Tây tứ mệnh về nhóm Tây tứ trạch, ưu tiên Thiên Y cho sức khỏe, Diên Niên cho tình cảm vợ chồng, Phục Vị cho giấc ngủ yên. Tránh quay đầu về bốn hướng xấu, nhất là Tuyệt Mệnh và Ngũ Quỷ.

7. Vợ chồng khác nhóm mệnh thì dung hòa thế nào

Đây là câu hỏi tôi nhận được nhiều nhất từ các cặp vợ chồng. Rất thường gặp cảnh chồng Đông tứ mệnh mà vợ Tây tứ mệnh, hai nhóm hướng gần như ngược nhau, biết chiều ai bỏ ai. Bạn đừng lo, phong thủy thực chiến luôn có cách dung hòa, không bắt ai phải hy sinh hoàn toàn.

• Ưu tiên trụ cột kinh tế. Với hướng nhà và hướng cửa chính, những thứ khó thay đổi và ảnh hưởng cả nhà, nên lấy theo cung mệnh của người trụ cột, thường là người kiếm ra nguồn thu nhập chính. Người này vượng thì cả nhà được nhờ.
• Tìm hướng chung cùng tốt. Trong nhiều trường hợp vẫn có những hướng mà một người thấy tốt, người kia không quá xấu. Ta ưu tiên chọn những hướng dung hòa ấy cho các khu vực chung như phòng khách, bàn ăn.
• Chia hướng dụng riêng cho từng người. Những chỗ dùng riêng thì mỗi người theo mệnh mình. Bàn làm việc của ai kê theo hướng tốt của người đó. Riêng đầu giường vợ chồng chung thì nên theo hướng tốt của người trụ cột, hoặc chọn hướng Diên Niên để giữ hòa khí, vì đây là hướng chủ về tình cảm bền chặt.

Tôi luôn nói với các gia đình rằng phong thủy suy cho cùng là để người trong nhà thương nhau, sống dễ chịu với nhau. Đừng vì vênh nhóm mệnh mà căng thẳng. Chọn được hướng dung hòa, còn lại vun đắp bằng cái tình, đó mới là ngôi nhà thật sự có phúc khí.

8. Đôi lời gan ruột của Thầy

Đông tứ mệnh hay Tây tứ mệnh chỉ là công cụ để bạn chọn hướng cho hợp, không phải cái vòng kim cô để bạn lo sợ. Biết đúng nhóm mệnh, bạn đã có điểm tựa vững để sắp xếp cửa, bếp, giường, bàn làm việc sao cho thuận. Nhưng bạn cũng nhớ giùm tôi rằng Bát Trạch chỉ là một phái. Một ngôi nhà tốt còn cần loan đầu đẹp, phi tinh hợp vận và trên hết là nếp sống ngay thẳng của người ở. Nắm chắc cung mệnh của mình rồi, những bài chọn hướng chi tiết về sau sẽ trở nên nhẹ nhàng và có căn cứ với bạn.