Phong thủy mộ phần: chọn hướng và thế đất đặt mộ đúng cách
Cách chọn hướng mộ và thế đất đặt mộ theo phong thủy âm trạch: tọa sơn hướng thủy, huyền vũ long hổ minh đường, tránh thế xấu. Thầy Ưng Khiêm chia sẻ nhân văn.
Chào các bạn. Trong nghề, có những việc tôi làm với lòng nhẹ nhõm, nhưng cũng có những việc tôi luôn đặt tay lên ngực mà làm với tất cả sự cẩn trọng và kính cẩn. Chọn đất, chọn hướng cho nơi an nghỉ của người đã khuất là một việc như thế. Đây không phải chuyện cầu may, càng không phải chuyện để hù dọa ai. Đây là chuyện của hiếu đạo, của tấm lòng con cháu muốn cha mẹ ông bà được yên ấm nơi an nghỉ cuối cùng. Bài viết này tôi viết ra để những gia đình đang lo việc lớn có được một cái nhìn đúng đắn, ấm áp và có căn cứ, thay vì hoang mang giữa những lời đồn thổi.
1. Âm trạch là gì và vì sao người xưa coi trọng
Trong phong thủy, phần nhà ở của người sống gọi là dương trạch, còn nơi an nghỉ của người đã khuất gọi là âm trạch. Văn hóa Á Đông từ ngàn đời quan niệm rằng nơi yên nghỉ của tổ tiên có mối liên hệ tình cảm và tinh thần bền chặt với con cháu. Người xưa gọi đó là phúc ấm, nghĩa là cái bóng mát phúc đức mà ông bà cha mẹ để lại che chở cho đời sau.
Tôi muốn nói ngay và nói thật lòng: hãy hiểu điều này theo tinh thần nhân văn, đừng biến nó thành nỗi sợ. Một phần mộ được chọn nơi cao ráo, sạch sẽ, thoáng đãng, được con cháu chăm nom chu đáo, trước hết là biểu hiện của lòng hiếu thảo. Khi gia đình đồng lòng lo cho tổ tiên tử tế, cái nếp nhà ấy tự nó nuôi dưỡng sự gắn kết, sự biết ơn và bình an trong tâm mỗi người. Đó mới là cái phúc ấm thực nhất, gần gũi nhất, chứ không phải một phép mầu xa xôi nào.
"Chọn đất cho người đã khuất, trước hết là chọn bằng cái tâm của người còn sống. Đất lành là nơi con cháu tới thăm thấy lòng thanh thản, và người nằm xuống được yên."
2. Nguyên lý loan đầu khi chọn đất đặt mộ
Loan đầu là phép nhìn thế đất, thế núi, thế nước bằng con mắt và bằng cảm nhận trực quan. Với âm trạch, loan đầu là phần cốt lõi nhất. Một thế đất tốt cho phần mộ, theo cổ nhân, thường hội đủ bốn yếu tố mà ta quen gọi là tứ linh chầu về.
Tọa sơn hướng thủy
Tọa sơn hướng thủy nghĩa là lưng tựa vào thế đất cao, mặt nhìn ra nơi có nước hoặc khoảng thoáng trũng thấp hơn. Đây là nguyên tắc xương sống. Phía sau vững chãi thì có chỗ nương tựa, phía trước thoáng đãng thì khí được mở, tầm nhìn không bị bức bối. Nguyên lý này thực ra rất gần với lẽ tự nhiên: nơi lưng cao mặt thấp thì thoát nước tốt, không đọng ẩm, không ngập úng.
Huyền vũ tựa lưng, long hổ hai bên, minh đường phía trước
Người xưa hình dung một thế đất đẹp như một chiếc ghế bành ôm lấy phần mộ:
- Huyền vũ là gò đất hoặc thế đất cao phía sau, làm chỗ tựa lưng vững vàng, che chắn cho phần mộ.
- Thanh long, bạch hổ là hai bên tả hữu có thế đất nhô lên ôm chầu vào, như hai tay ghế, giữ cho khí không tản mát.
- Minh đường là khoảng đất trống thoáng đãng phía trước, càng rộng rãi sáng sủa càng quý. Nếu phía xa có dòng nước tụ lại hiền hòa, gọi là thủy tụ, thì càng thêm phần viên mãn.
Bạn để ý sẽ thấy cả bốn yếu tố này gộp lại chỉ nói lên một điều giản dị: một nơi cao ráo, kín gió, thoát nước tốt, có tầm nhìn mở và cảnh quan yên bình. Đó vừa là lý khí của phong thủy, vừa là lẽ thường của con mắt.
3. Những thế đất nên tránh
Cũng như khi chọn đất dựng nhà, chọn đất đặt mộ có những nơi ta nên tránh, không phải vì mê tín mà vì chúng thực sự khiến phần mộ khó bền vững và khó chăm nom. Tôi liệt kê để các gia đình lưu tâm khi đi khảo sát:
- Nơi trũng thấp, dễ đọng nước, ngập úng mỗi mùa mưa. Đất ẩm ngập khiến phần mộ nhanh xuống cấp và việc thăm viếng cũng khó khăn.
- Vùng đất có nguy cơ sạt lở, sườn dốc yếu, ven bờ sông suối bị xói mòn dần theo năm tháng.
- Nơi gần rãnh nước xói mạnh, dòng chảy cắt thẳng vào thế đất, lâu ngày làm lở nền.
- Thế đất bị đường đâm thẳng vào, hoặc nằm ngay chỗ giao cắt lối đi lớn, thiếu sự tĩnh lặng cần có.
- Khu đất đá vụn, đất pha nhiều sỏi đá bạc màu, cằn cỗi, cây cỏ khó sống.
- Ngay dưới đường dây điện cao thế hoặc sát các công trình gây xáo trộn, không giữ được sự trang nghiêm yên tĩnh.
Tất cả những điều trên, nếu bạn thử đặt mình vào vị trí người tới thăm mộ, sẽ thấy rất hợp lẽ. Một nơi an nghỉ tử tế cần khô ráo, bền chắc, yên tĩnh và dễ chăm sóc lâu dài.
4. Bảng thế đất đặt mộ nên và tránh
| Yếu tố | Thế đất nên chọn | Thế đất nên tránh |
|---|---|---|
| Địa thế | Cao ráo, thoát nước tốt, nền đất chắc | Trũng thấp, ngập úng, sạt lở |
| Phía sau (tựa lưng) | Có gò cao huyền vũ che chắn vững | Trống trải, dốc hụt phía sau lưng |
| Hai bên | Long hổ cân đối ôm chầu vào | Trống hoác một bên, gió lùa mạnh |
| Phía trước | Minh đường thoáng rộng, thủy tụ hiền hòa | Bị đường đâm, vách chắn bức bối |
| Chất đất | Đất mịn, màu tươi, cây cỏ tốt | Đá vụn, sỏi bạc, cằn cỗi |
| Môi trường quanh | Yên tĩnh, trang nghiêm, dễ thăm nom | Dưới điện cao thế, ồn ào, xáo trộn |
5. Chọn hướng mộ hợp với người đã khuất và dòng họ
Sau khi đã có thế đất thuận, việc tiếp theo là định hướng cho phần mộ. Hướng mộ thường được cân nhắc theo mệnh và tuổi của người đã khuất, đồng thời hài hòa với thế đất tự nhiên và nếp chung của cả khu mộ dòng họ. Nguyên tắc trọng yếu vẫn là tọa vững, hướng thoáng: lưng mộ tựa vào chỗ cao, mặt mộ nhìn ra minh đường sáng sủa.
Trong một khu mộ gia tộc, người ta còn lưu ý sự hài hòa và tôn ti giữa các phần mộ, để bậc trên bậc dưới có trật tự, các ngôi mộ không quay lưng đối chọi nhau, tạo thành một tổng thể quây quần ấm cúng. Tôi thường nói với các gia đình rằng một khu mộ dòng họ đẹp là khu mộ nhìn vào thấy sự sum vầy, như con cháu vẫn còn quây quần bên tổ tiên.
Việc tính hướng cụ thể theo tuổi cần đo đạc bằng la kinh và đối chiếu cẩn thận. Bạn có thể tham khảo nguyên lý hướng hợp tuổi bằng công cụ của tôi để có cái nhìn ban đầu, nhưng với việc âm trạch hệ trọng, tôi luôn khuyên nên có người có nghề khảo sát tận nơi.
6. Kích thước và bố cục phần mộ hài hòa
Một phần mộ tốt không nằm ở chỗ to hay nhỏ, đắt hay rẻ, mà ở sự cân đối, chắc chắn và trang nghiêm. Vài điều nên lưu tâm:
- Kích thước phần mộ nên cân xứng với khuôn viên, không quá bề thế lấn át, cũng không quá chật chội sơ sài.
- Nền mộ nên cao hơn mặt bằng xung quanh một chút để thoát nước, tránh đọng ẩm.
- Lối đi vào thăm viếng thuận tiện, sạch sẽ, có chỗ cho con cháu đứng lễ trang nghiêm.
- Cây cối trồng quanh nên chọn loại rễ không phá nền, tán vừa phải, giữ sự xanh mát mà không rậm rạp u tối.
Sự hài hòa của bố cục, xét cho cùng, phản ánh tấm lòng chỉn chu của con cháu. Người ngoài nhìn vào một phần mộ gọn gàng tươm tất là đã đọc được cái nếp hiếu thảo của cả gia đình.
7. Hiếu đạo và việc chăm sóc mộ phần
Tôi xin nhấn mạnh điều mà tôi cho là quan trọng nhất trong cả bài viết này. Dù bạn có chọn được thế đất đẹp tới đâu, hướng hợp tới đâu, thì tất cả cũng không quý bằng việc con cháu thường xuyên lui tới chăm nom, hương khói, dọn cỏ, sửa sang cho phần mộ tổ tiên. Đất tốt mà bỏ hoang lạnh lẽo thì cũng phôi pha. Còn một nơi an nghỉ bình thường nhưng năm nào con cháu cũng tề tựu về thăm, quét dọn, tưởng nhớ, thì nơi đó luôn ấm áp sinh khí của tình thân.
Phong thủy âm trạch, hiểu cho đúng và cho đẹp, chính là một cách để nhắc con cháu đừng quên nguồn cội. Cái phúc ấm mà người xưa nói tới, tôi tin, phần lớn nằm ở chỗ đó: ở lòng biết ơn được gìn giữ và trao truyền qua các thế hệ.
Việc âm trạch hệ trọng, nên có người khảo sát tận nơi
Chọn đất, định hướng cho phần mộ là việc lớn của cả dòng họ, cần đo đạc thực địa và cân nhắc nhiều mặt. Nếu gia đình đang lo việc này, bạn có thể để tôi đồng hành, khảo sát và tư vấn một cách cẩn trọng, tôn kính.
Tư vấn khảo sát phong thủy âm trạch ›8. Lời gan ruột của Thầy
Tôi mong các bạn đến với phong thủy mộ phần bằng tấm lòng thanh thản, chứ không phải bằng nỗi lo sợ. Đừng để ai lợi dụng chữ hiếu để gieo rắc sợ hãi rồi trục lợi. Chọn cho tổ tiên một nơi cao ráo, yên tĩnh, hợp lẽ tự nhiên, rồi giữ gìn chăm nom bằng tất cả sự thành kính, đó đã là trọn đạo làm con làm cháu. Khi tâm mình an, khi gia đình thuận hòa và biết ơn cội nguồn, thì cái phúc lành tự nó tìm về. Đó là điều tôi tin, và là điều tôi luôn thưa với mỗi gia đình mình có duyên được giúp.