12 Cung Trường Sinh 十二長生

Can Chi - Lịch

Hệ thống 12 trạng thái VÒNG ĐỜI của Thiên Can phối Địa Chi: Trường Sinh, Mộc Dục, Quan Đới, Lâm Quan, Đế Vượng, Suy, Bệnh, Tử, Mộ, Tuyệt, Thai, Dưỡng. Là công cụ cốt lõi để xác định mức độ MẠNH-YẾU của Can trong Bát Tự, dụng thần, đại vận.

NGUỒN GỐC

Thập Nhị Trường Sinh (十二長生) là hệ thống mô phỏng vòng đời con người (sinh → trưởng thành → già → chết → tái sinh) áp dụng cho 10 Thiên Can. Mỗi Can đi qua 12 Địa Chi sẽ trải qua 12 trạng thái khác nhau.

12 TRẠNG THÁI THEO THỨ TỰ

1. TRƯỜNG SINH (長生) — Sinh ra: Yếu nhưng có sinh khí, khởi đầu mới.

2. MỘC DỤC (沐浴) — Tắm gội: Nhẹ dạ, đào hoa, bồng bột (gọi "đào hoa sát").

3. QUAN ĐỚI (冠帶) — Đội mũ áo: Trưởng thành, có chí tiến thủ.

4. LÂM QUAN (臨官) — Nhậm chức: Đạt vị trí, có quyền có thế (= Lộc).

5. ĐẾ VƯỢNG (帝旺) — Cực thịnh: Cường vượng nhất, đỉnh cao.

6. SUY (衰) — Đi xuống: Bắt đầu suy giảm, mệt mỏi.

7. BỆNH (病) — Bệnh tật: Yếu, bệnh, gặp khó.

8. TỬ (死) — Chết: Không còn năng lượng, kết thúc.

9. MỘ (墓) — Mồ mả: Cất giấu, kết khố (= Mộ Khố).

10. TUYỆT (絕) — Tuyệt diệt: Cực yếu, không khí.

11. THAI (胎) — Thụ thai: Mầm sống mới, manh nha.

12. DƯỠNG (養) — Nuôi dưỡng: Phôi thai phát triển, sắp sinh.

BẢNG TRƯỜNG SINH 5 CAN DƯƠNG
  • Giáp (Mộc) — Trường Sinh ở HỢI, Đế Vượng ở MÃO, Mộ ở MÙI.
  • Bính (Hỏa) — Trường Sinh ở DẦN, Đế Vượng ở NGỌ, Mộ ở TUẤT.
  • Mậu (Thổ) — như Bính (theo trường phái Tử Bình).
  • Canh (Kim) — Trường Sinh ở TỴ, Đế Vượng ở DẬU, Mộ ở SỬU.
  • Nhâm (Thủy) — Trường Sinh ở THÂN, Đế Vượng ở TÝ, Mộ ở THÌN.
CAN ÂM ĐI NGƯỢC

5 Can âm (Ất, Đinh, Kỷ, Tân, Quý) đi NGƯỢC chiều với Can dương cùng hành. Ví dụ: Ất Mộc — Trường Sinh ở NGỌ, Đế Vượng ở DẦN.

ỨNG DỤNG
  • Bát Tự: Xác định Nhật Chủ vượng-suy. Nhật Chủ ở Đế Vượng/Lâm Quan/Trường Sinh → thân cường. Ở Tuyệt/Mộ/Tử → thân nhược.
  • Đại vận: Đại vận đến cung Đế Vượng → vận đỉnh cao. Đến cung Tuyệt → vận sa sút.
  • Thập thần phối Trường Sinh: Tài tinh + Lâm Quan = phát tài. Quan tinh + Mộ = mất chức.
LƯU Ý
  • Có hai trường phái: Trường phái Tử Bình truyền thống và Manh Phái có cách tính 5 hành đất (Mậu Kỷ) khác nhau.
  • Trong Tử Vi, hệ thống 12 cung Trường Sinh cũng được sử dụng để an các vòng phụ tinh.
📚 Biên soạn: Thầy Ưng Khiêm (đối chiếu sách cổ học) 🕑 Cập nhật: 02/06/2026 👁 1 lượt tra
← Về Bách Khoa Toàn Thư Mệnh Lý & Phong Thủy

Nội dung mang tính tham khảo văn hóa & học thuật về cổ học phương Đông, không phải lời khuyên y tế, tài chính hay pháp lý. Tra cứu để tìm hiểu, không nhằm mục đích mê tín dị đoan.