Tàng Can (Địa Chi Tàng Can) 地支藏干

Can Chi - Lịch

Mỗi Địa Chi ẨN BÊN TRONG 1-3 Thiên Can — gọi là "tàng can" (干 ẩn trong 支). Là nguyên tắc CỐT LÕI của Bát Tự Tử Bình: Địa Chi không chỉ là "vỏ ngoài", bên trong còn chứa các Can, mỗi Can lại tạo thành một Thập Thần với Nhật Chủ. Phân tích tàng can là kỹ năng chuyên sâu nhất trong Bát Tự.

NGUỒN GỐC

Tàng Can (藏干) — "Can ẩn giấu" — là nguyên lý nền tảng của trường phái Tử Bình. Mỗi Địa Chi mang 1-3 Thiên Can ẩn bên trong, gồm: Bản Khí (Can chính), Trung Khí (Can phụ), Dư Khí (Can dư).

BẢNG ĐỊA CHI TÀNG CAN ĐẦY ĐỦ
  • TÝ (Thủy) → tàng QUÝ (Thủy âm) duy nhất.
  • SỬU (Thổ) → tàng KỶ (Thổ chính) + QUÝ (Thủy dư khí) + TÂN (Kim trung khí). [Mộ Kim, Khố Kim]
  • DẦN (Mộc) → tàng GIÁP (Mộc chính) + BÍNH (Hỏa dư khí, Trường Sinh Hỏa) + MẬU (Thổ trung khí).
  • MÃO (Mộc) → tàng ẤT (Mộc âm) duy nhất.
  • THÌN (Thổ) → tàng MẬU (Thổ chính) + ẤT (Mộc dư khí) + QUÝ (Thủy trung khí). [Mộ Thủy, Khố Thủy]
  • TỴ (Hỏa) → tàng BÍNH (Hỏa chính) + MẬU (Thổ dư khí) + CANH (Kim trung khí, Trường Sinh Kim).
  • NGỌ (Hỏa) → tàng ĐINH (Hỏa âm) + KỶ (Thổ phụ).
  • MÙI (Thổ) → tàng KỶ (Thổ chính) + ĐINH (Hỏa dư khí) + ẤT (Mộc trung khí). [Mộ Mộc, Khố Mộc]
  • THÂN (Kim) → tàng CANH (Kim chính) + NHÂM (Thủy dư khí, Trường Sinh Thủy) + MẬU (Thổ trung khí).
  • DẬU (Kim) → tàng TÂN (Kim âm) duy nhất.
  • TUẤT (Thổ) → tàng MẬU (Thổ chính) + TÂN (Kim dư khí) + ĐINH (Hỏa trung khí). [Mộ Hỏa, Khố Hỏa]
  • HỢI (Thủy) → tàng NHÂM (Thủy chính) + GIÁP (Mộc dư khí, Trường Sinh Mộc).
QUY TẮC TÀNG CAN
  • 4 chi TỨ CHÍNH (Tý, Ngọ, Mão, Dậu): chỉ tàng 1 Can chính, năng lượng thuần khiết.
  • 4 chi TỨ SINH (Dần, Thân, Tỵ, Hợi): tàng 3 Can — Bản khí + Trường Sinh + Trung khí.
  • 4 chi TỨ KHÔ (Thìn, Tuất, Sửu, Mùi): tàng 3 Can — Bản khí + Dư khí + Trung khí (chứa Mộ).
ỨNG DỤNG
  • Bát Tự: Mỗi Địa Chi tạo 1-3 Thập Thần với Nhật Chủ. Ví dụ Nhật Chủ Giáp gặp chi Sửu → tàng Kỷ (Chính Tài) + Quý (Chính Ấn) + Tân (Chính Quan) — một chi Sửu mang 3 quan hệ Thập Thần.
  • Dụng Thần: Khi chọn Dụng Thần, phải xét cả Tàng Can chứ không chỉ 4 Can hiện trên trụ.
  • Đại vận, Lưu niên: Năm/đại vận đến, Tàng Can của chi năm đó phối với tứ trụ tạo các Thập Thần mới → quyết định cát hung.
LƯU Ý
  • Tàng Can là nguyên lý SÂU SẮC nhất của Tử Bình — phân biệt thầy giỏi với thầy thường.
  • Có nhiều biến thể bảng Tàng Can (theo trường phái Mạng Phái, Tân Phái) — bảng trên là cổ điển và phổ biến nhất.
📚 Biên soạn: Thầy Ưng Khiêm (đối chiếu sách cổ học) 🕑 Cập nhật: 17/06/2026 👁 2 lượt tra
← Về Bách Khoa Toàn Thư Mệnh Lý & Phong Thủy

Nội dung mang tính tham khảo văn hóa & học thuật về cổ học phương Đông, không phải lời khuyên y tế, tài chính hay pháp lý. Tra cứu để tìm hiểu, không nhằm mục đích mê tín dị đoan.