Thầy dạy kế này là cách răn đe khéo léo: chỉ vào cây dâu mà thực chất mắng cây hòe, phê bình một việc nhỏ để cảnh tỉnh những người khác đang ngầm sai phạm. Dùng để chấn chỉnh mà không cần chỉ mặt gọi tên.
【Nguyên văn】Chỉ tang mạ hòe, chữ Hán 指桑罵槐, nghĩa đen là chỉ vào cây dâu mà mắng nhiếc cây hòe đứng gần đó.
【Ý nghĩa mưu kế】Muốn răn đe hoặc uy hiếp một đối tượng khó đụng chạm trực tiếp, người mưu lược sẽ mượn cớ xử phạt nghiêm khắc một đối tượng khác nhỏ hơn để làm gương, khiến kẻ kia tự hiểu ý mà chùn bước.
【Điển tích】Tôn Vũ khi luyện binh cho vua nước Ngô, đem cung nữ ra tập trận, có hai ái phi của vua cười đùa không tuân lệnh. Tôn Vũ lập tức chém hai ái phi làm gương dù vua can ngăn, khiến toàn thể ba trăm cung nữ còn lại răm rắp tuân lệnh không dám trái, đó chính là chỉ vào một người để răn cả tập thể.
【Thầy luận và ứng dụng kinh doanh】Trong quản trị doanh nghiệp, Thầy thấy có lúc người lãnh đạo cần chấn chỉnh kỷ luật chung nhưng không tiện chỉ đích danh người vi phạm lớn vì nhiều lý do tế nhị. Khi đó, xử lý nghiêm một trường hợp nhỏ, làm đúng quy trình công khai minh bạch, sẽ khiến cả tập thể, kể cả người có lỗi lớn hơn, tự nhìn lại mình mà điều chỉnh hành vi. Đây là cách giữ kỷ cương mà không cần đối đầu trực diện gây mất hòa khí.
【Lời khuyên của Thầy】Thầy nhắc bạn dùng kế này để răn dạy công minh thì tốt, nhưng nếu lợi dụng để trút giận vô cớ lên người vô tội thì làm tổn thương lòng người, mất đi cái đức của người cầm quân.