Vận động tim mạch và sức mạnh cho sức khỏe tình dục

Mạch máu là nền của đáp ứng tình dục

Cương dương ở nam và hưng phấn ở nữ đều bắt đầu từ việc mạch máu giãn nở và dẫn thêm máu đến vùng sinh dục. Nội bì mạch máu, lớp tế bào lót bên trong thành mạch, giải phóng oxit nitơ để kích hoạt cơ chế này. Khi thành mạch xơ cứng hoặc nội bì hoạt động kém, lượng máu đến không đủ.

Mạch máu nuôi dương vật có đường kính nhỏ hơn mạch vành. Điều này có nghĩa là các bệnh lý ảnh hưởng đến mạch máu, như tăng huyết áp, tiểu đường type 2 và xơ vữa động mạch, thường biểu hiện qua rối loạn chức năng tình dục trước khi gây ra các triệu chứng tim mạch rõ ràng. Vì vậy, rối loạn cương không rõ nguyên nhân ở người trung niên cần được đánh giá tim mạch.

Tây y và Đông y nhìn thế nào

Khuyến nghị vận động của WHO

Hướng dẫn vận động toàn cầu của Tổ chức Y tế Thế giới năm 2020 khuyến nghị cho người trưởng thành:

• Hiếu khí cường độ trung bình: 150 đến 300 phút mỗi tuần, ví dụ đi bộ nhanh, bơi lội nhẹ, đạp xe.
• Hiếu khí cường độ cao: 75 đến 150 phút mỗi tuần, ví dụ chạy bộ, bơi lội nhanh.
• Sức mạnh: ít nhất 2 buổi mỗi tuần tập các nhóm cơ chính, có thể là bài tập tự nặng cơ thể hoặc dùng tạ.

Đây là mức tối thiểu để duy trì sức khỏe tim mạch. Nghiên cứu về rối loạn cương của Gerbild và cộng sự năm 2018 khuyến nghị mức cao hơn: 160 phút hiếu khí mỗi tuần trong 6 tháng để thấy cải thiện chức năng cương ở nhóm có yếu tố nguy cơ.

Lịch tập tham khảo một tuần

Lịch dưới đây dựa trên khuyến nghị WHO và điều chỉnh để có thể thực hiện ngay tại nhà hoặc gần nhà, không cần thiết bị đặc biệt.

Bắt đầu từ đâu nếu chưa tập

Người ít vận động nên khởi đầu từ mức thấp và tăng dần trong 4 đến 6 tuần đầu để tránh chấn thương. Đây là cách tiếp cận:

• Tuần 1 đến 2: đi bộ 20 đến 30 phút mỗi ngày, 4 ngày mỗi tuần. Không cần chạy hoặc gắng sức.
• Tuần 3 đến 4: tăng lên 30 đến 40 phút, thêm một buổi bài tập sức mạnh đơn giản.
• Từ tuần 5: tiến dần đến lịch tham khảo trên hoặc theo hướng dẫn cụ thể của bác sĩ hoặc huấn luyện viên.

Khi nào cần đi khám

Vận động cải thiện sức khỏe tình dục theo cơ chế mạch máu, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất cần giải quyết. Nên đi khám khi:

• Rối loạn cương kéo dài trên 3 tháng dù đã vận động đều đặn, để loại trừ bệnh nền tim mạch, tiểu đường hoặc thiếu hụt nội tiết tố.
• Đau ngực, hụt hơi nặng hoặc tim đập nhanh bất thường trong và sau khi vận động.
• Rối loạn chức năng tình dục ở người trẻ dưới 40 tuổi không có yếu tố nguy cơ tim mạch rõ ràng.

Xem thêm bài rối loạn cương và Kegel cho nam.

Hỏi đáp

Nguồn dẫn

1. Gerbild H, Larsen CM, Graugaard C, Areskoug Josefsson K. Physical activity to improve erectile function: a systematic review of intervention studies. Sexual Medicine. 2018;6(2):75-89. PubMed 29661646
2. Nehra A, Jackson G, Miner M, et al. The Princeton III Consensus recommendations for the management of erectile dysfunction and cardiovascular disease. Mayo Clinic Proceedings. 2012;87(8):766-778. PubMed 22862865
3. World Health Organization. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Geneva: WHO; 2020.

Trang này là kiến thức sức khỏe tổng hợp từ nguồn y khoa quốc tế, chưa qua bác sĩ rà soát, không phải lời chẩn đoán hay chỉ định điều trị. Nội dung dành cho người từ 18 tuổi. Khi có triệu chứng kéo dài, xin đi khám tại cơ sở y tế.

Đọc tiếp