Dưỡng sinh theo độ tuổi

Quá trình sinh - lão - bệnh - tử của con người là quá trình thịnh - suy của Khí Huyết và Âm Dương. Hoàng Đế Nội Kinh (Thiên Thượng Cổ Thiên Chân Luận) đã chia chu kỳ phát triển của con người theo cơ số 7 đối với nữ (7x1, 7x2... 7x7=49 tuổi là mãn kinh) và cơ số 8 đối với nam (8x1, 8x2... 8x8=64 tuổi là mãn dục).

Vì đặc điểm khí huyết mỗi giai đoạn khác nhau hoàn toàn, nên PHƯƠNG PHÁP DƯỠNG SINH CŨNG PHẢI THAY ĐỔI. Một vị thuốc đại bổ cho người già có thể là độc dược gây chảy máu cam cho trẻ nhỏ.

1. GIAI ĐOẠN TRẺ EM (0 - 14 tuổi): "Thuần Dương Chi Thể"

• Đặc tính: Cơ thể trẻ em đang lớn nhanh như thổi, dương khí rất mạnh (thuần dương), nhưng tạng phủ (đặc biệt Tỳ Vị và Phế) lại còn non nớt (tạng phủ kiều nộn).
• Bệnh lý: Dễ bị sốt cao co giật, dễ viêm họng, dễ rối loạn tiêu hóa (cam tích).
• Dưỡng sinh:
• "Tam phân cơ, thất phân bão" (chỉ cho ăn no 7 phần, để bụng hơi đói 3 phần) để tránh tích trệ dạ dày.
• Giữ ấm bụng và bàn chân, nhưng lưng và đầu để thoáng mát (không ủ quá kỹ gây đổ mồ hôi ốm lạnh).
• TUYỆT ĐỐI KHÔNG cho trẻ nhỏ uống thuốc bổ (nhân sâm, lộc nhung, yến sào quá nhiều) sẽ gây dậy thì sớm, bốc hỏa.

2. GIAI ĐOẠN THANH NIÊN (15 - 30 tuổi): "Khí Huyết Hưng Thịnh"

• Đặc tính: Cơ thể đạt đỉnh cao về thể lực, sinh lý, cơ bắp cuồn cuộn, xương cốt vững chắc.
• Dưỡng sinh:
• Tăng cường rèn luyện thể chất mạnh mẽ (chạy bộ, bơi lội, võ thuật) để xả bớt dương khí dư thừa, định hình khung xương.
• Chú trọng bồi dưỡng trí tuệ.
• KỴ nhất là túng dục (sinh hoạt tình dục quá độ) và thức khuya cày game/phim, vì sẽ làm "rút ruột" nguồn vốn Thận tinh bẩm sinh, gây suy nhược vô sinh về sau.

3. GIAI ĐOẠN TRUNG NIÊN (30 - 50 tuổi): "Thái Quá Cập Bất Cập" (Bắt đầu suy giảm)

• Đặc tính: Nữ từ 35 tuổi (5x7) nếp nhăn bắt đầu xuất hiện, rụng tóc. Nam từ 40 tuổi (5x8) răng tóc bắt đầu kém, mệt mỏi. Lúc này Tỳ Vị và Thận Âm bắt đầu suy giảm do áp lực công việc, gia đình.
• Dưỡng sinh:
• Chuyển từ rèn luyện mạnh sang vận động bền bỉ (yoga, bơi, đi bộ nhanh).
• Bảo vệ Tỳ Vị: Giảm tiệc tùng bia rượu, giảm thịt đỏ, tăng cường ngũ cốc, rau xanh.
• Phụ nữ: Chú trọng "Bổ Huyết Dưỡng Âm" (ăn hạt sen, kỷ tử, đương quy, ngâm chân) để kéo dài tuổi xuân, đối phó tiền mãn kinh.
• Nam giới: Chú trọng "Kiện Tỳ Bổ Khí", giảm stress, ngủ đủ giấc.

4. GIAI ĐOẠN NGƯỜI GIÀ (Trên 50 tuổi): "Dương Suy Âm Kiệt"

• Đặc tính: Thận khí suy kiệt, can huyết hư, tỳ vị kém hấp thu. Biểu hiện: Đau nhức xương khớp, mắt mờ, tai ù, tiểu đêm, mất ngủ, hay quên.
• Dưỡng sinh:
• Đặt chữ "HÒA" và "TĨNH" lên hàng đầu. Luyện Thái Cực Quyền, Khí Công, Đi bộ nhẹ.
• Dưỡng Thận: Ăn đồ mềm, ấm, dễ tiêu. Tăng cường đồ bổ thận mặn nhẹ, màu đen (mè đen, óc chó, hải sâm).
• Chống phong hàn: Mặc ấm, đi tất, ngâm chân nước nóng.
• Tránh ngã: Tập phản xạ, giữ thăng bằng vì xương cốt lúc này giòn dễ gãy.

• "Dược bổ bất như thực bổ, thực bổ bất như tâm bổ" — Dùng thuốc bổ không bằng ăn uống đúng, ăn uống bổ không bằng giữ tâm trạng thanh thản. Tâm trí bình an là liều thuốc tiên cho mọi lứa tuổi.
• Đừng bắt người già ăn quá nhiều chất đạm (bổ nhưng không tiêu được, sinh độc).
• Đừng bắt trẻ nhỏ ăn kiêng kham khổ (cần đạm và mỡ để phát triển não bộ).
• Lưu ý: Nội dung chỉ mang tính tham khảo dưỡng sinh, không thay thế y khoa.