Đông y dạy con người sống thuận theo bốn mùa để dưỡng đúng tạng: xuân dưỡng Can, hạ dưỡng Tâm, trưởng hạ dưỡng Tỳ, thu dưỡng Phế, đông dưỡng Thận. Đây là triết lý sống hòa hợp với đất trời để giữ sức khỏe lâu dài.
【Khái niệm】
Dưỡng sinh theo bốn mùa là nguyên tắc sống thuận theo sự biến chuyển của tự nhiên, mỗi mùa có một khí hậu và xu hướng riêng, con người cần điều chỉnh sinh hoạt, ăn uống để hòa hợp với mùa đó, đồng thời chăm sóc đúng tạng phủ tương ứng.
【Chi tiết】
Mùa Xuân khí Mộc vươn lên, vạn vật sinh sôi, nên dưỡng Can, cần ngủ sớm dậy sớm, đi bộ ngoài trời, giữ tinh thần thư thái, tránh giận dữ để Can khí thông sướng. Mùa Hạ khí Hỏa vượng, nóng bức, nên dưỡng Tâm, cần ngủ muộn hơn một chút nhưng dậy sớm, tránh nóng giận, giữ tinh thần vui vẻ nhẹ nhàng, ăn uống thanh đạm để không thêm nhiệt cho Tâm. Trưởng Hạ là giai đoạn cuối hạ đầu thu ẩm thấp, nên dưỡng Tỳ, cần tránh ẩm thấp, ăn uống thanh đạm dễ tiêu, không ăn quá nhiều đồ sống lạnh làm hại Tỳ Vị. Mùa Thu khí Kim se lạnh, khô hanh, nên dưỡng Phế, cần ngủ sớm dậy sớm theo giờ gà gáy, giữ tinh thần an tĩnh, ăn đồ nhuận phế chống khô như lê, mật ong. Mùa Đông khí Thủy lạnh giá, vạn vật tàng ẩn, nên dưỡng Thận, cần ngủ sớm dậy muộn hơn để giữ ấm dương khí, tránh ra mồ hôi nhiều làm hao tổn Thận tinh, ăn uống ấm nóng bồi bổ. Nguyên tắc chung là xuân hạ dưỡng Dương, thu đông dưỡng Âm, thuận theo nhịp sinh trưởng thu tàng của đất trời.
【Thầy luận】
Thầy vẫn nói, con người là một phần của trời đất, mùa nào cứ sống ngược với mùa đó thì cơ thể phải gồng mình chống chọi, lâu ngày ắt sinh bệnh. Dưỡng sinh bốn mùa không phải điều gì cao siêu, chỉ là biết lắng nghe nhịp điệu tự nhiên mà điều chỉnh nếp sống cho thuận theo.
【Dưỡng sinh ứng dụng】
Mùa xuân nên vận động ngoài trời, giữ tâm thư thái, mùa hạ nên tránh nóng giận và ăn thanh đạm, cuối hạ nên tránh ẩm thấp bảo vệ Tỳ, mùa thu nên giữ ẩm cho phổi và tinh thần an tĩnh, mùa đông nên giữ ấm và ngủ đủ giấc để dưỡng Thận.
【Lời khuyên của Thầy】
Đây là kiến thức tham khảo văn hóa Đông y, không thay thế chẩn đoán y khoa. Nếu cơ thể có dấu hiệu bất thường theo mùa như dị ứng, cảm mạo tái phát, đau nhức xương khớp, Thầy khuyên bạn nên gặp thầy thuốc để được tư vấn phù hợp.