Âm Dương là hai mặt đối lập nhưng nương tựa nhau, gốc rễ của mọi lý luận Đông y. Thầy vẫn nói với bạn: cơ thể khỏe hay bệnh, xét cho cùng chỉ là chuyện Âm Dương có cân bằng hay không.
【Khái niệm】
Âm Dương là cặp phạm trù gốc của triết học phương Đông, dùng để chỉ hai mặt đối lập mà thống nhất, nương tựa nhau mà tồn tại: sáng tối, nóng lạnh, động tĩnh, trong ngoài. Trong y học, Âm Dương không phải điều gì huyền bí, mà là cách nhìn để hiểu quy luật vận hành của thân thể.
【Chi tiết】
Âm đại diện cho phần tĩnh, lạnh, ở trong, đi xuống: huyết, tân dịch, tạng. Dương đại diện cho phần động, ấm, ở ngoài, đi lên: khí, chức năng hoạt động, phủ. Người khỏe mạnh là người Âm Dương bình hành, tức là hai mặt này giữ được thế cân bằng động, nương nhau mà sinh hóa không ngừng. Khi Âm thắng thì sinh chứng hàn, khi Dương thắng thì sinh chứng nhiệt. Khi Âm hư thì Dương nổi lên gây nóng trong, khi Dương hư thì người lạnh, mệt, sợ gió sợ lạnh. Đông y chữa bệnh suy cho cùng là điều hòa lại thế cân bằng ấy, bổ chỗ thiếu, tả chỗ thừa.
【Thầy luận】
Thầy hay ví Âm Dương như hơi thở ra vào: ra mà không vào thì ngộp, vào mà không ra cũng ngộp. Người ta bệnh phần nhiều không phải vì thiếu chất bổ, mà vì để một bên lệch quá lâu, ăn quá nhiều đồ nóng, thức quá khuya, lo nghĩ quá độ. Nhìn cho kỹ, dưỡng sinh chính là học cách giữ nhịp cân bằng ấy mỗi ngày, chứ không phải chờ bệnh rồi mới bổ.
【Dưỡng sinh ứng dụng】
Giữ giờ giấc ngủ nghỉ điều độ để Âm Dương giao hòa đúng chu kỳ ngày đêm, ăn uống có nóng có mát cân bằng thay vì thiên lệch một phía, luyện tập vừa sức để khí huyết lưu thông mà không hao tổn quá độ.
【Lời khuyên của Thầy】
Đây là kiến thức tham khảo văn hóa Đông y, không thay thế chẩn đoán y khoa. Nếu bạn thấy cơ thể có dấu hiệu mất cân bằng kéo dài như nóng trong, lạnh tay chân, mất ngủ triền miên, Thầy khuyên bạn nên gặp thầy thuốc chuyên môn để được thăm khám cụ thể.