Phế thuộc hành Kim, chủ khí, chủ tuyên phát và túc giáng, khai khiếu ra mũi. Phế được ví như cái lọng che chở tạng phủ, cũng là tạng nhạy cảm nhất với thời tiết bên ngoài.
【Khái niệm】
Tạng Phế trong Đông y ứng với hành Kim, được ví như cái lọng che trên cùng của các tạng phủ vì vị trí cao nhất trong lồng ngực. Phế chủ khí, nghĩa là quản lý việc hít thở và phân bố khí ra toàn thân, đồng thời chủ tuyên phát và túc giáng, tức là đưa khí huyết tân dịch tỏa ra ngoài da và giáng xuống dưới.
【Chi tiết】
Phế chủ khí nên hơi thở đều sâu, giọng nói vang là dấu hiệu Phế khí đủ, còn Phế khí hư thì hay hụt hơi, giọng yếu, dễ mệt khi gắng sức. Phế chủ tuyên phát đưa vệ khí và tân dịch ra bảo vệ bì mao, da lông, nên Phế khỏe thì da dẻ mịn màng, sức đề kháng với gió lạnh tốt, Phế hư thì da khô, dễ cảm mạo. Phế chủ túc giáng, đưa tân dịch xuống dưới để trợ giúp Thận và Bàng Quang, Phế mất chức năng giáng thì sinh ho, suyễn, tức ngực. Phế khai khiếu ra mũi, liên quan họng, nên các chứng ngạt mũi, ho, viêm họng thường quy về Phế. Phế là tạng kín, dễ bị tổn thương đầu tiên khi ngoại tà như phong hàn phong nhiệt xâm nhập, cổ nhân gọi Phế là tạng kiều nhu, nghĩa là mỏng manh, nhạy cảm nhất.
【Thầy luận】
Thầy vẫn thấy rằng người hay cảm vặt, ho dai dẳng mỗi khi trở trời, phần nhiều là Phế khí đã yếu từ trước, ngoại tà chỉ là giọt nước tràn ly. Muốn ít bệnh vặt phải bồi bổ Phế khí từ lúc còn khỏe, chứ không phải đợi ho rồi mới lo.
【Dưỡng sinh ứng dụng】
Tập thở sâu đều đặn để tăng Phế khí, giữ ấm vùng cổ ngực khi trời lạnh, tránh khói bụi và không khí ô nhiễm, uống đủ nước ấm để nuôi tân dịch cho Phế.
【Lời khuyên của Thầy】
Đây là kiến thức tham khảo văn hóa, không thay thế chẩn đoán y khoa. Nếu bạn ho kéo dài, khó thở, tức ngực bất thường, Thầy khuyên nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa hô hấp để được kiểm tra sớm.