Tâm thuộc hành Hỏa, chủ huyết mạch và tàng thần, khai khiếu ra lưỡi. Tâm được xem là quân chủ trong năm tạng, vì thần trí minh mẫn hay không đều gốc ở Tâm.
【Khái niệm】
Tạng Tâm trong Đông y ứng với hành Hỏa, được ví như quân chủ đứng đầu các tạng phủ. Tâm có hai chức năng chính: chủ huyết mạch, tức là thúc đẩy huyết lưu thông khắp cơ thể, và tàng thần, tức là làm chỗ dựa cho tinh thần, ý thức, tư duy.
【Chi tiết】
Tâm chủ huyết mạch nên khi Tâm khí đủ, mạch đập đều hòa, sắc mặt hồng nhuận. Khi Tâm huyết hư, người hay hồi hộp, mất ngủ, sắc mặt nhợt nhạt. Tâm tàng thần nghĩa là mọi hoạt động tinh thần như suy nghĩ, ghi nhớ, cảm xúc đều có gốc rễ ở Tâm, Tâm an thì thần tĩnh, ngủ ngon, đầu óc minh mẫn, Tâm bất an thì hay quên, mất ngủ, hồi hộp vô cớ. Tâm khai khiếu ở lưỡi, nên nhìn đầu lưỡi có thể thấy được phần nào tình trạng của Tâm: đầu lưỡi đỏ thường liên quan Tâm hỏa vượng. Tâm và Thận có mối quan hệ gọi là Thủy Hỏa ký tế, Tâm hỏa cần giáng xuống để sưởi ấm Thận thủy, Thận thủy cần thăng lên để nuôi dưỡng Tâm hỏa, hai bên giao hòa thì tinh thần ổn định, giấc ngủ sâu.
【Thầy luận】
Thầy vẫn dặn, người mất ngủ kéo dài đừng vội trách do thiếu chất bổ, phần nhiều là do Tâm Thận không giao hòa, lo nghĩ nhiều làm Tâm hỏa bốc lên mà không giáng xuống được. Muốn ngủ ngon, trước hết phải để Tâm được yên.
【Dưỡng sinh ứng dụng】
Giữ tinh thần an tĩnh trước giờ ngủ, hạn chế lo nghĩ căng thẳng vào buổi tối, tập thở chậm sâu để Tâm hỏa lắng xuống, ăn uống điều độ tránh chất kích thích làm Tâm thần bất an.
【Lời khuyên của Thầy】
Đây là kiến thức tham khảo văn hóa, không thay thế chẩn đoán y khoa. Nếu bạn có triệu chứng hồi hộp, đau tức ngực, mất ngủ kéo dài, Thầy khuyên nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được kiểm tra kịp thời.