Tỳ thuộc hành Thổ, chủ vận hóa đồ ăn thức uống thành khí huyết, thống nhiếp huyết trong mạch và khai khiếu ra miệng. Tỳ được ví là gốc của khí huyết hậu thiên, nuôi dưỡng toàn thân.
【Khái niệm】
Tạng Tỳ trong Đông y ứng với hành Thổ, có vai trò như trung tâm hậu cần của cơ thể. Tỳ chủ vận hóa, nghĩa là tiếp nhận và chuyển hóa đồ ăn thức uống thành tinh vi để nuôi khí huyết, đồng thời có chức năng thống huyết, tức là giữ cho huyết đi đúng trong lòng mạch, không tràn ra ngoài.
【Chi tiết】
Tỳ vận hóa tốt thì cơ thể hấp thu dinh dưỡng đầy đủ, người khỏe, cơ nhục săn chắc. Tỳ vận hóa kém thì người hay đầy bụng, tiêu chảy, mệt mỏi, chân tay rã rời, ăn không thấy ngon. Tỳ thống huyết nghĩa là khi Tỳ khí đủ mạnh, huyết được giữ trong mạch, Tỳ khí hư thì dễ xuất huyết như rong kinh, chảy máu cam, bầm da không rõ nguyên nhân. Tỳ khai khiếu ra miệng, Tỳ khỏe thì ăn ngon miệng, môi hồng nhuận, Tỳ hư thì miệng nhạt, môi nhợt. Tỳ còn chủ cơ nhục và tứ chi, Tỳ hư lâu ngày làm chân tay yếu mỏi, cơ bắp teo nhão. Đông y xem Tỳ Vị là gốc của khí huyết hậu thiên, nuôi dưỡng toàn bộ tạng phủ sau khi con người ra đời.
【Thầy luận】
Thầy hay nói, dưỡng sinh mà không giữ được Tỳ Vị thì như xây nhà trên nền cát, bao nhiêu thuốc bổ đưa vào cũng khó hấp thu trọn vẹn. Ăn uống điều độ, đúng giờ, đủ ấm chính là cách bảo vệ Tỳ đơn giản mà hiệu quả nhất.
【Dưỡng sinh ứng dụng】
Ăn đúng giờ, không ăn quá no hoặc để bụng quá đói, tránh đồ sống lạnh làm tổn thương Tỳ Dương, nhai kỹ nuốt chậm để giảm gánh nặng vận hóa, giữ ấm vùng bụng.
【Lời khuyên của Thầy】
Đây là kiến thức tham khảo văn hóa Đông y, không thay thế chẩn đoán y khoa. Nếu bạn có triệu chứng tiêu hóa kéo dài, sụt cân bất thường, xuất huyết không rõ nguyên nhân, Thầy khuyên nên đến gặp bác sĩ để được thăm khám kịp thời.