Huyệt Ủy Trung (委中 - BL40)

Huyệt Ủy Trung (委中), ký hiệu BL40, thuộc Túc Thái Dương Bàng Quang Kinh. "Ủy" nghĩa là đường cong, chỗ gập lại; "Trung" là ở giữa. Tên gọi chỉ vị trí huyệt nằm ngay chính giữa nếp gấp khoeo chân.

Trong "Tứ Tổng Huyệt Ca" (Bài ca 4 huyệt tổng quát trị bách bệnh của Đông Y) có câu: "Đỗ phúc Tam Lý lưu, YÊU BỐI ỦY TRUNG CẦU, Đầu hạng tầm Liệt Khuyết, Diện khẩu Hợp Cốc thâu." Nghĩa là: Bệnh ở lưng (yêu bối) thì nhất định phải tìm (cầu) đến huyệt Ủy Trung. Đây là huyệt vị ĐẶC TRỊ số một cho mọi chứng đau nhức vùng thắt lưng và lưng.

• Vị trí: Ở chính giữa nếp lằn khoeo chân. (Cách xác định: Bệnh nhân nằm sấp hoặc đứng hơi khuỵu gối, tìm nếp gấp ngang phía sau đầu gối, huyệt nằm ở điểm chính giữa nếp gấp này, giữa hai gân cơ lớn).
• Đặc tính: Là huyệt Hợp của kinh Bàng Quang, huyệt Huyết Khích. Kinh Bàng Quang chạy dọc hai bên cột sống lưng từ trên xuống dưới, đi qua khoeo chân. Tác động vào Ủy Trung giúp thông suốt toàn bộ đường kinh này.
• Tác dụng: Thư cân thông lạc (giãn cơ thông mạch), khu phong tán hàn, thanh nhiệt lương huyết, đặc trị đau lưng.

1. Đau thắt lưng cấp tính: Sai tư thế, bê vật nặng bị cụp lưng, đau cứng không cúi ngửa được. Tác động mạnh vào Ủy Trung có thể giải phóng cơn đau lập tức.

2. Đau lưng mãn tính, đau thần kinh tọa: Thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống gây đau lan từ thắt lưng xuống mông, đùi, bắp chân.

3. Bệnh lý chi dưới: Chuột rút (vọp bẻ) bắp chân, đau đầu gối, yếu mỏi hai chân, teo cơ chân.

4. Say nắng, trúng thử: Trong trường hợp say nắng ngất xỉu cấp cứu, trích lặn máu (chích nặn vài giọt máu) ở huyệt Ủy Trung giúp thanh nhiệt giải độc, tỉnh thần rất nhanh.

• Cách day bấm tự thân: Ngồi trên ghế, gác cổ chân đau lên đầu gối chân kia (hình số 4). Dùng hai ngón tay cái hoặc ngón giữa ấn sâu vào chỗ lõm khoeo chân. Day ấn với lực khá mạnh từ 2-3 phút, sao cho có cảm giác tê tức lan xuống bắp chân. Làm 2-3 lần/ngày.
• Vỗ khoeo chân: Đứng thẳng hoặc hơi khuỵu gối, dùng hai lòng bàn tay vỗ mạnh (đánh bộp) vào hai khoeo chân cùng lúc 50-100 cái mỗi ngày. Phương pháp này giúp đả thông kinh Bàng Quang, thải độc tố ứ đọng ở khoeo, rất tốt cho người hay đau lưng và giãn tĩnh mạch.
• Chích lặn máu (Chỉ dành cho thầy thuốc): Trong cấp cứu đau lưng cấp hoặc say nắng, thầy thuốc sẽ dùng kim lăng chiết chích vào tĩnh mạch nổi ở Ủy Trung nặn ra vài giọt máu độc. Bệnh nhân thường hết đau lưng ngay lập tức.

• Vùng khoeo chân có nhiều tĩnh mạch lớn, dây thần kinh và động mạch chạy qua bề mặt. Khi ấn huyệt KHÔNG DÙNG móng tay bấm chọc, chỉ dùng thịt ngón tay ấn day nén xuống.
• Người bị suy giãn tĩnh mạch nặng ở khoeo chân (tĩnh mạch nổi to ngoằn ngoèo thành búi) cần thận trọng, không nên vỗ đập quá mạnh vào vùng này để tránh vỡ mạch.
• Không tự ý chích lặn máu tại nhà vì nguy cơ nhiễm trùng và chảy máu không cầm.
• Lưu ý: Nội dung chỉ mang tính tham khảo dưỡng sinh, không thay thế khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp.