Tiêu Dao Tán

500 Bài Thuốc Đông Y

Bài thuốc sơ can giải uất, kiện tỳ hòa vinh, trị chứng can uất tỳ hư.

[TỔNG QUAN]

Tiêu Dao Tán là một tuyệt tác trong y học cổ truyền, chuyên điều hòa Can - Tỳ. Phương này giúp sơ can giải uất, nuôi dưỡng tỳ vị âm huyết, làm cho khí huyết lưu thông tiêu dao tự tại, từ đó mà có tên gọi Tiêu Dao.

[THÀNH PHẦN BÀI THUỐC]

  • Sài hồ: 9g.
  • Đương quy: 9g.
  • Bạch thược: 9g.
  • Bạch truật: 9g.
  • Phục linh: 9g.
  • Cam thảo (chích): 4.5g.
  • Sinh khương: 3 lát.
  • Bạc hà: 3g.

Cách dùng: Có thể tán bột mịn, mỗi lần uống 6-9g sắc cùng Bạc hà và Sinh khương. Hiện nay thường sắc thành thang sắc nước uống chia 2 lần trong ngày.

[CÔNG NĂNG CHỦ TRỊ]

Công năng: Sơ can giải uất, kiện tỳ hòa vinh.

Chủ trị: Chứng can uất tỳ hư: hai mạn sườn đau tức, đau đầu hoa mắt, miệng đắng, ăn uống kém ngon, mệt mỏi, phụ nữ kinh nguyệt không đều, vú cương đau trước kỳ kinh, mạch huyền hư.

[PHÂN TÍCH PHƯƠNG TỄ]

  • Quân dược (Sài hồ): Vị đắng tân lương, thấu tà giải uất, sơ thông can khí, làm can mộc được thư thái.
  • Thần dược (Đương quy, Bạch thược): Dưỡng can huyết, nhu can chỉ thống. Thể của Can là âm, dụng là dương. Bổ huyết nhu can giúp Can không bị táo bạo.
  • Tá dược (Bạch truật, Phục linh): Kiện tỳ trừ thấp, phòng ngừa can mộc khắc tỳ thổ, cung cấp nguồn hóa sinh huyết dịch. Sinh khương giáng nghịch hòa vị. Bạc hà lượng nhỏ giúp Sài hồ sơ can thấu nhiệt.
  • Sứ dược (Chích cam thảo): Điều hòa các vị, hòa hoãn tỳ vị.

[LƯU Ý KHI DÙNG]

Chỉ áp dụng cho chứng Can uất huyết hư. Nếu Can hỏa quá vượng thì phải gia thêm Đan bì, Chi tử (thành Đan Chi Tiêu Dao Tán). Không dùng cho người bị âm suy hỏa vượng mức độ nặng. Lưu ý: Cần có sự tư vấn của thầy thuốc trước khi sử dụng.

📚 Biên soạn: Thầy Ưng Khiêm (đối chiếu sách cổ học) 🕑 Cập nhật: 16/06/2026 👁 2 lượt tra
🔎 Tra cứu thuật ngữ khác

Thuật ngữ liên quan trong 500 Bài Thuốc Đông Y

Mẹo dân gian hỗ trợ Ho
Phương pháp hỗ trợ giảm ho thông thường bằng quất xanh chưng mật ong/đường phèn nhuận phế hóa đờm và lê hấp đường phèn hỗ trợ giảm ho khan đau rát họng hiệu quả.
Ngũ Vị nhập tạng 五味入臟
Ngũ Vị nhập tạng là quy luật năm vị chua đắng ngọt cay mặn mỗi vị đi vào nuôi dưỡng một tạng riêng: chua vào Can, đắng vào Tâm, ngọt vào Tỳ, cay vào Phế, mặn vào Thận. Đây là nền tảng của ăn uống dưỡng sinh Đông y.
Phủ Vị — Dạ Dày (胃)
Phủ Vị (胃) biểu lý với Tỳ (Thổ), chức năng thu nạp thủy cốc (đồ ăn nước uống), chủ giáng (đưa thức ăn xuống dưới). Tỳ Vị là "khí huyết sinh hóa chi nguyên" — nguồn sinh hóa khí huyết. Vị hư = đau dạ dày, nôn ói, ăn không tiêu, ợ hơi. Dưỡng Vị: ăn đúng giờ, nhai kỹ, cháo nóng.
Âm Dương trong Đông y 陰陽
Âm Dương là hai mặt đối lập nhưng nương tựa nhau, gốc rễ của mọi lý luận Đông y. Thầy vẫn nói với bạn: cơ thể khỏe hay bệnh, xét cho cùng chỉ là chuyện Âm Dương có cân bằng hay không.
Âm Dương trong Đông Y (陰陽)
Âm Dương là nguyên lý nền tảng nhất của Đông Y. Âm = tĩnh, lạnh, bên trong, vật chất; Dương = động, nóng, bên ngoài, năng lượng. Mất cân bằng âm dương gây bệnh: thiên âm = hư hàn (lạnh, mệt mỏi), thiên dương = nóng trong (miệng đắng, táo bón). Điều trị Đông Y cốt lõi là phục hồi cân bằng âm dương.
Ẩm thực Đông Y theo Ngũ Vị (五味)
Ngũ vị (Chua, Đắng, Ngọt, Cay, Mặn) tương ứng với lục phủ ngũ tạng. Chua nhập Can, Đắng nhập Tâm, Ngọt nhập Tỳ, Cay nhập Phế, Mặn nhập Thận. Ăn uống cân bằng ngũ vị giúp cơ thể khỏe mạnh. Thiên lệch vị nào sẽ làm hỏng tạng đó.
Bát Cương
Tám cương lĩnh cơ bản để biện chứng chẩn đoán bệnh tật: Âm, Dương, Biểu, Lý, Hàn, Nhiệt, Hư, Thực.
Bát Cương biện chứng 八綱
Bát Cương gồm bốn cặp phạm trù Âm Dương, Biểu Lý, Hàn Nhiệt, Hư Thực, là khung biện chứng cơ bản nhất để định tính một chứng bệnh trong Đông y trước khi lập phương thuốc.
← Về Bách Khoa Toàn Thư Mệnh Lý & Phong Thủy

Nội dung mang tính tham khảo văn hóa & học thuật về cổ học phương Đông, không phải lời khuyên y tế, tài chính hay pháp lý. Tra cứu để tìm hiểu, không nhằm mục đích mê tín dị đoan.