Tứ Vật Thang

500 Bài Thuốc Đông Y

Tổ phương hàng đầu bổ huyết, điều huyết, trị các chứng huyết hư, kinh nguyệt không đều.

[TỔNG QUAN]

Tứ Vật Thang được xem là tổ phương của mọi bài thuốc bổ huyết, điều huyết, xuất xứ từ sách Thái Bình Huệ Dân Hòa Tễ Cục Phương. Phương thuốc được ứng dụng rộng rãi trong phụ khoa để trị các chứng huyết hư, huyết ứ, kinh nguyệt không đều, thống kinh.

[THÀNH PHẦN BÀI THUỐC]

  • Thục địa: 15g.
  • Đương quy: 12g.
  • Bạch thược: 12g.
  • Xuyên khung: 6g.

Cách dùng: Sắc nước uống. Có thể tán bột, luyện mật làm hoàn, hoặc hầm với thịt gà, thịt lợn thành món ăn bài thuốc.

[CÔNG NĂNG CHỦ TRỊ]

Công năng: Bổ huyết hòa huyết.

Chủ trị: Chứng vinh huyết hư trệ: sắc mặt nhợt nhạt, hoa mắt chóng mặt, hồi hộp, móng tay chân nhợt, phụ nữ kinh nguyệt không đều, bế kinh, thống kinh (đau bụng kinh), lượng kinh ít sắc nhạt, lưỡi nhợt, mạch tế nhược.

[PHÂN TÍCH PHƯƠNG TỄ]

  • Quân dược (Thục địa): Tư âm dưỡng huyết, đi sâu vào kinh Can Thận để bổ ích chân âm, làm đầy tinh tủy.
  • Thần dược (Đương quy): Vừa bổ huyết vừa hoạt huyết, đi vào Can kinh, giúp huyết dịch dồi dào và lưu thông tốt, là thuốc thánh của phụ nữ.
  • Tá dược (Bạch thược): Liễm âm dưỡng huyết, nhu can chỉ thống. Phối hợp với Đương quy, Thục địa làm tăng công năng nuôi dưỡng can huyết.
  • Sứ dược (Xuyên khung): Vị cay tính ôn, là huyết trung chi khí dược, giúp hành khí hoạt huyết, làm cho bài thuốc dẫu bổ nhưng không bị nê trệ, huyết được lưu thông toàn thân.

[LƯU Ý KHI DÙNG]

Bài thuốc có tính trệ trược âm nhu, dễ gây đầy bụng khó tiêu. Không dùng cho người tỳ vị hư yếu, đại tiện phân lỏng. Thận trọng khi có thấp nhiệt ứ đọng. Lưu ý: Cần có sự tư vấn của thầy thuốc trước khi sử dụng.

📚 Biên soạn: Thầy Ưng Khiêm (đối chiếu sách cổ học) 🕑 Cập nhật: 05/06/2026 👁 1 lượt tra
🔎 Tra cứu thuật ngữ khác

Thuật ngữ liên quan trong 500 Bài Thuốc Đông Y

Mẹo dân gian hỗ trợ Ho
Phương pháp hỗ trợ giảm ho thông thường bằng quất xanh chưng mật ong/đường phèn nhuận phế hóa đờm và lê hấp đường phèn hỗ trợ giảm ho khan đau rát họng hiệu quả.
Ngũ Vị nhập tạng 五味入臟
Ngũ Vị nhập tạng là quy luật năm vị chua đắng ngọt cay mặn mỗi vị đi vào nuôi dưỡng một tạng riêng: chua vào Can, đắng vào Tâm, ngọt vào Tỳ, cay vào Phế, mặn vào Thận. Đây là nền tảng của ăn uống dưỡng sinh Đông y.
Phủ Vị — Dạ Dày (胃)
Phủ Vị (胃) biểu lý với Tỳ (Thổ), chức năng thu nạp thủy cốc (đồ ăn nước uống), chủ giáng (đưa thức ăn xuống dưới). Tỳ Vị là "khí huyết sinh hóa chi nguyên" — nguồn sinh hóa khí huyết. Vị hư = đau dạ dày, nôn ói, ăn không tiêu, ợ hơi. Dưỡng Vị: ăn đúng giờ, nhai kỹ, cháo nóng.
Âm Dương trong Đông y 陰陽
Âm Dương là hai mặt đối lập nhưng nương tựa nhau, gốc rễ của mọi lý luận Đông y. Thầy vẫn nói với bạn: cơ thể khỏe hay bệnh, xét cho cùng chỉ là chuyện Âm Dương có cân bằng hay không.
Âm Dương trong Đông Y (陰陽)
Âm Dương là nguyên lý nền tảng nhất của Đông Y. Âm = tĩnh, lạnh, bên trong, vật chất; Dương = động, nóng, bên ngoài, năng lượng. Mất cân bằng âm dương gây bệnh: thiên âm = hư hàn (lạnh, mệt mỏi), thiên dương = nóng trong (miệng đắng, táo bón). Điều trị Đông Y cốt lõi là phục hồi cân bằng âm dương.
Ẩm thực Đông Y theo Ngũ Vị (五味)
Ngũ vị (Chua, Đắng, Ngọt, Cay, Mặn) tương ứng với lục phủ ngũ tạng. Chua nhập Can, Đắng nhập Tâm, Ngọt nhập Tỳ, Cay nhập Phế, Mặn nhập Thận. Ăn uống cân bằng ngũ vị giúp cơ thể khỏe mạnh. Thiên lệch vị nào sẽ làm hỏng tạng đó.
Bát Cương
Tám cương lĩnh cơ bản để biện chứng chẩn đoán bệnh tật: Âm, Dương, Biểu, Lý, Hàn, Nhiệt, Hư, Thực.
Bát Trân Thang
Bài thuốc song bổ khí huyết, trị chứng khí huyết lưỡng hư.
← Về Bách Khoa Toàn Thư Mệnh Lý & Phong Thủy

Nội dung mang tính tham khảo văn hóa & học thuật về cổ học phương Đông, không phải lời khuyên y tế, tài chính hay pháp lý. Tra cứu để tìm hiểu, không nhằm mục đích mê tín dị đoan.