Xoa bóp Bấm huyệt cơ bản

Xoa bóp Bấm huyệt (tiếng Trung: 推拿 - Thôi nã, hoặc 穴位按摩 - Huyệt vị án ma) là một trong những cột trụ phương pháp điều trị lâu đời nhất của y học phương Đông (cùng với châm cứu, dùng thuốc thảo dược và khí công). Đặc điểm ưu việt của phương pháp này là: Không dùng thuốc, dùng chính bàn tay con người để tác động vào kinh mạch huyệt vị, kích hoạt khả năng tự chữa lành tự nhiên của cơ thể.

Nguyên lý cốt lõi: "Thông tắc bất thống, thống tắc bất thông" — Kinh lạc thông suốt thì không đau, nếu thấy đau nhức tức là kinh lạc đang bị tắc nghẽn. Xoa bóp bấm huyệt dùng lực cơ học để phá vỡ cục nghẽn, tán ứ huyết, đuổi hàn tà, khôi phục tuần hoàn khí huyết.

Để tự thực hành tại nhà, cần nắm vững 5 thủ pháp cơ bản:

1. Án (Ấn - bấm): Dùng ngón tay cái, ngón giữa hoặc gồ khớp ngón tay ấn vuông góc vào huyệt. Lực từ nhẹ đến nặng dần, giữ lại 3-5 giây rồi từ từ thả ra. Lặp lại 3-5 lần. Dùng cho các huyệt sâu.

2. Nhu (Day tròn): Dùng gốc bàn tay, vân ngón tay áp chặt lên da, day theo hình tròn nhỏ chậm rãi, làm da thịt dưới tay di động theo. Tác dụng làm mềm cơ, giảm sưng đau.

3. Suy (Đẩy - miết): Dùng vân ngón tay cái hoặc gốc bàn tay trượt, miết dọc theo đường kinh lạc trên da. Tác dụng đả thông kinh mạch dài (VD: dọc hai bên cột sống lưng).

4. Nã (Bóp - véo): Dùng ngón cái và 4 ngón còn lại kẹp chặt, bóp nhào cơ bắp nhấc lên rồi nhả ra. Tác dụng mạnh, xua tan co rút cơ (thường dùng ở vai gáy, bắp chân).

5. Đả (Gõ - chặt): Dùng cạnh bàn tay, nắm đấm hoặc 10 đầu ngón tay gõ nhịp nhàng lên vùng cơ thể. Tác dụng kích thích hệ thần kinh, đánh thức cơ bắp.

• Đắc khí (得氣): Bấm huyệt KHÔNG PHẢI cứ đau là tốt. Bấm đúng huyệt phải đạt được cảm giác "Đắc khí": người bệnh cảm thấy Tê, Tức, Nặng, Mỏi, Chướng, đôi khi lan theo đường kinh (gọi là toan ma trướng thống). Người bấm cảm thấy dưới tay có lực hút lại hoặc nẩy lên.
• Cường độ: Tùy thể trạng. Người yếu, người già dùng lực nhẹ (Bổ); người khỏe, cơ bắp cuộn dùng lực mạnh, nhanh (Tả).
• Thứ tự thực hành: Luôn đi từ đầu cổ → lưng vai → tay → ngực bụng → chân. (Từ trên xuống dưới, từ trung tâm ra ngoại vi).

• KHÔNG THỰC HIỆN KHI: Người đang say rượu, đang đói lả hoặc ăn quá no (đợi sau ăn 1 tiếng). Phụ nữ đang kỳ kinh nguyệt (tránh bấm vùng bụng, thắt lưng). Phụ nữ mang thai.
• Bệnh lý CẤM xoa bóp: Gãy xương, chấn thương đang chảy máu, nhiễm trùng da lở loét sưng tấy, người suy tim/suy thận nặng, bệnh nhân ung thư di căn xương.
• Phải cắt ngắn móng tay, xoa ấm bàn tay, bôi chút dầu dừa hoặc dầu trơn trước khi xoa bóp để tránh xước da.
• Lưu ý: Nội dung chỉ mang tính tham khảo dưỡng sinh.