Huyết Phủ Trục Ứ Thang

500 Bài Thuốc Đông Y

Hoạt huyết hóa ứ, hành khí chỉ thống, trị chứng huyết ứ ở thượng tiêu.

[TỔNG QUAN]

Huyết Phủ Trục Ứ Thang do y gia Vương Thanh Nhậm thời Thanh sáng tạo trong sách Y Lâm Cải Lỗi. Phương này nổi tiếng trong việc hóa ứ ở Huyết phủ (tức vùng ngực), điều trị xuất sắc các chứng đau tức ngực, bệnh tim mạch do huyết ứ đình trệ.

[THÀNH PHẦN BÀI THUỐC]

  • Đào nhân: 12g.
  • Hồng hoa: 9g.
  • Đương quy: 9g.
  • Sinh địa: 9g.
  • Xuyên khung: 4.5g.
  • Xích thược: 6g.
  • Ngưu tất: 9g.
  • Sài hồ: 3g.
  • Chỉ xác: 6g.
  • Cát cánh: 4.5g.
  • Cam thảo: 3g.

Cách dùng: Sắc uống ngày 1 thang, chia làm 2-3 lần.

[CÔNG NĂNG CHỦ TRỊ]

Công năng: Hoạt huyết hóa ứ, hành khí chỉ thống.

Chủ trị: Chứng huyết ứ tại vùng ngực: đau ngực đâm nhói như dao cắt, vị trí đau cố định, mất ngủ dai dẳng, hồi hộp, hay cáu gắt, nấc cụt lâu ngày, môi tím tái, chất lưỡi tím sẫm có điểm ứ huyết, mạch sáp hoặc kết đại.

[PHÂN TÍCH PHƯƠNG TỄ]

  • Quân dược (Đào nhân, Hồng hoa, Đương quy): Đào nhân, Hồng hoa hoạt huyết trục ứ mạnh. Đương quy hoạt huyết dưỡng huyết, làm huyết đi mà không làm tổn thương chính khí.
  • Thần dược (Xuyên khung, Xích thược, Ngưu tất): Xuyên khung hành khí trung chi huyết. Xích thược tán ứ chỉ thống. Ngưu tất dẫn huyết ứ đi xuống.
  • Tá dược (Sinh địa, Sài hồ, Chỉ xác, Cát cánh): Sinh địa lương huyết tư âm. Sài hồ sơ can giải uất. Chỉ xác lý khí giáng nghịch. Cát cánh mở phế khí, đưa thuốc lên vùng ngực (thượng tiêu).
  • Sứ dược (Cam thảo): Điều hòa các vị, hòa hoãn chỉ thống.

[LƯU Ý KHI DÙNG]

Phụ nữ có thai, người có chứng xuất huyết hoặc đang trong kỳ kinh nguyệt (nếu không phải do huyết ứ trệ) tuyệt đối kiêng dùng. Lưu ý: Cần có sự tư vấn của thầy thuốc trước khi sử dụng.

📚 Biên soạn: Thầy Ưng Khiêm (đối chiếu sách cổ học) 🕑 Cập nhật: 04/07/2026 👁 2 lượt tra
🔎 Tra cứu thuật ngữ khác

Thuật ngữ liên quan trong 500 Bài Thuốc Đông Y

Dưỡng sinh mùa Hạ
Mùa Hạ là mùa của Tâm (Hỏa). Nguyên tắc dưỡng sinh: Dưỡng Tâm, thanh nhiệt. Ăn vị đắng (khổ qua, trà xanh), đỏ (cà chua, dưa hấu). Kỵ ăn uống quá lạnh (tổn Tỳ Vị). Ngủ trưa 20-30 phút là bắt buộc. Uống trà sen, trà cúc để hạ hỏa.
Mẹo dân gian hỗ trợ Ho
Phương pháp hỗ trợ giảm ho thông thường bằng quất xanh chưng mật ong/đường phèn nhuận phế hóa đờm và lê hấp đường phèn hỗ trợ giảm ho khan đau rát họng hiệu quả.
Ngũ Vị nhập tạng 五味入臟
Ngũ Vị nhập tạng là quy luật năm vị chua đắng ngọt cay mặn mỗi vị đi vào nuôi dưỡng một tạng riêng: chua vào Can, đắng vào Tâm, ngọt vào Tỳ, cay vào Phế, mặn vào Thận. Đây là nền tảng của ăn uống dưỡng sinh Đông y.
Phủ Vị — Dạ Dày (胃)
Phủ Vị (胃) biểu lý với Tỳ (Thổ), chức năng thu nạp thủy cốc (đồ ăn nước uống), chủ giáng (đưa thức ăn xuống dưới). Tỳ Vị là "khí huyết sinh hóa chi nguyên" — nguồn sinh hóa khí huyết. Vị hư = đau dạ dày, nôn ói, ăn không tiêu, ợ hơi. Dưỡng Vị: ăn đúng giờ, nhai kỹ, cháo nóng.
Tiêu Dao Tán
Bài thuốc sơ can giải uất, kiện tỳ hòa vinh, trị chứng can uất tỳ hư.
Âm Dương trong Đông y 陰陽
Âm Dương là hai mặt đối lập nhưng nương tựa nhau, gốc rễ của mọi lý luận Đông y. Thầy vẫn nói với bạn: cơ thể khỏe hay bệnh, xét cho cùng chỉ là chuyện Âm Dương có cân bằng hay không.
Âm Dương trong Đông Y (陰陽)
Âm Dương là nguyên lý nền tảng nhất của Đông Y. Âm = tĩnh, lạnh, bên trong, vật chất; Dương = động, nóng, bên ngoài, năng lượng. Mất cân bằng âm dương gây bệnh: thiên âm = hư hàn (lạnh, mệt mỏi), thiên dương = nóng trong (miệng đắng, táo bón). Điều trị Đông Y cốt lõi là phục hồi cân bằng âm dương.
Ẩm thực Đông Y theo Ngũ Vị (五味)
Ngũ vị (Chua, Đắng, Ngọt, Cay, Mặn) tương ứng với lục phủ ngũ tạng. Chua nhập Can, Đắng nhập Tâm, Ngọt nhập Tỳ, Cay nhập Phế, Mặn nhập Thận. Ăn uống cân bằng ngũ vị giúp cơ thể khỏe mạnh. Thiên lệch vị nào sẽ làm hỏng tạng đó.
← Về Bách Khoa Toàn Thư Mệnh Lý & Phong Thủy

Nội dung mang tính tham khảo văn hóa & học thuật về cổ học phương Đông, không phải lời khuyên y tế, tài chính hay pháp lý. Tra cứu để tìm hiểu, không nhằm mục đích mê tín dị đoan.