Các gò bàn tay: tám gò, Minh Đường và cái thật nằm bên dướiThe mounts of the hand: eight mounts, the Bright Hall and what really lies beneath

Gò bàn tay là gìWhat the mounts are

Gò là những chỗ thịt nổi trên lòng bàn tay. Cách gọi này đến từ lối xem tay phương Tây, nơi mỗi gò mang tên một hành tinh. Cheiro, tên thật William John Warner, nhà xem tay người Ireland (1866 tới 1936), viết trong Palmistry for All (1916) rằng tên các gò là tên bảy hành tinh chính: Mặt Trời, Mặt Trăng, Kim Tinh, Thủy Tinh, Hỏa Tinh, Mộc Tinh, Thổ Tinh. William G. Benham, trong The Laws of Scientific Hand Reading in cuối năm 1900, xếp chỗ bảy gò ấy: bốn gò ở gốc các ngón, hai gò dọc mép bàn tay phía ngón út, một gò ở gốc ngón cái.

Mounts are the fleshy rises of the palm. The idea comes from Western hand reading, where each mount carries the name of a planet. Cheiro, born William John Warner, the Irish palmist (1866 to 1936), wrote in Palmistry for All (1916) that the mounts bear the names of the seven principal planets: the Sun, Moon, Venus, Mercury, Mars, Jupiter and Saturn. William G. Benham, in The Laws of Scientific Hand Reading published at the end of 1900, placed them: four at the bases of the fingers, two along the little finger edge of the hand, and one at the base of the thumb.

Sơ đồ bàn tay trên trang tổng Sinh Trắc Tam Tướng vẽ tám gò và Minh Đường: gò Hỏa Tinh tách làm hai, một ở mép ngón út, một ở phía ngón cái, còn khoảng giữa lòng tay là đồng bằng Hỏa Tinh, sách Trung Hoa gọi là Minh Đường. Bài cách xem chỉ tay mới chỉ vị trí. Bài này đi sâu từng gò, cách nhìn một gò, cái thật nằm dưới gò và vì sao gò đổi theo năm tháng.

The hand map on the Sinh Trắc Tam Tướng hub draws eight mounts and the Bright Hall: Mars is split in two, one on the little finger edge and one on the thumb side, and the space in the middle of the palm is the Plain of Mars, which Chinese texts call the Bright Hall (Minh Đường). The palm reading guide only showed where they are. This piece goes deeper: each mount, how to judge one, what really lies beneath, and why mounts change over the years.

Tên Việt của năm gò không đặt ngẫu nhiên. Mộc Tinh, Thổ Tinh, Thủy Tinh, Kim Tinh, Hỏa Tinh là tên Hán Việt của Jupiter, Saturn, Mercury, Venus, Mars, và chữ đầu mỗi tên là một hành. Theo mục ngũ hành trên Wikipedia, ngũ hành ban đầu gắn với năm hành tinh cổ điển nhìn thấy bằng mắt thường, cùng Mặt Trời, Mặt Trăng: Kim là Venus, Mộc là Jupiter, Thủy là Mercury, Hỏa là Mars, Thổ là Saturn. Hình dưới tô màu theo hành của tên cho dễ nhớ. Màu ấy chỉ để nhớ tên, bài này không luận gò theo ngũ hành.

The Vietnamese names of five mounts are not arbitrary. Mộc Tinh, Thổ Tinh, Thủy Tinh, Kim Tinh and Hỏa Tinh are the Sino Vietnamese names of Jupiter, Saturn, Mercury, Venus and Mars, and the first word of each is an element. According to the Wikipedia article on wuxing, the five phases were first tied to the five classical naked eye planets, together with the Sun and Moon: Metal is Venus, Wood Jupiter, Water Mercury, Fire Mars, Earth Saturn. The figure below colours each name by its element as a memory aid only. This piece does not read the mounts by the five elements.

Tám gò, từng gò mộtThe eight mounts, one by one

Bảng dưới lấy đúng dữ liệu sơ đồ bàn tay của trang tổng, để quý vị đọc ở đâu cũng khớp. Cột nghĩa là tướng pháp để tham khảo, không phải kết quả đo.

The table below uses the hub's hand map data word for word, so every page agrees. The meaning column is physiognomy for reference, not a measurement.

Bốn gò gốc ngónThe four finger mounts

Bốn gò nằm ngay trên đường tâm đạo, mỗi gò dưới một ngón: Thủy Tinh dưới ngón út, Thái Dương dưới ngón áp út, Thổ Tinh dưới ngón giữa, Mộc Tinh dưới ngón trỏ. Gò và ngón đi cùng tên: Benham gọi ngón giữa là ngón Thổ Tinh và coi ngón ấy như bánh xe cân bằng của tính nết.

The four mounts sit just above the heart line, one below each finger: Mercury below the little finger, Apollo below the ring finger, Saturn below the middle finger, Jupiter below the index. Mount and finger share a name: Benham calls the middle finger the finger of Saturn and treats it as the balance wheel of character.

Cheiro tả gò Mộc Tinh ở gốc ngón trỏ: gò lớn cho thấy ý muốn dẫn dắt, sắp xếp, đứng ra điều khiển. Ông cũng dặn gò lớn mà những nét khác trong tay kém thì dễ thành tự cao (lời gốc nặng hơn, ở đây đã làm nhẹ). Trang tổng ghi gò này là chí hướng, lòng tự tôn, khả năng dẫn dắt.

Cheiro places the Mount of Jupiter at the base of the index: a large one shows a wish to lead, organise and direct. He warns that a large mount with poor signs elsewhere in the hand tends toward pride (his wording is harsher, softened here). The hub reads this mount as ambition, self respect and leadership.

Gò Thổ Tinh thì khác. Benham viết gò Thổ Tinh nổi cao là chuyện hiếm, phần lớn bàn tay chỗ ấy lại hơi lõm, và theo ông kiểu Thổ Tinh chỉ nên có vừa phải mới lộ mặt tốt. Nên dưới ngón giữa phẳng hay hơi lõm là điều thường gặp nhất, không có gì phải lo.

Saturn is different. Benham writes that a highly developed Mount of Saturn is rare, that most hands show a slight depression there instead, and that the Saturnian type should be only slightly developed to show its better side. A flat or slightly hollow place under the middle finger is the most common sight and nothing to worry about.

Mép ngón út và phía ngón cáiThe little finger edge and the thumb side

Dọc mép bàn tay phía ngón út, từ trên xuống, là gò Thủy Tinh, gò Hỏa Tinh trên, rồi gò Thái Âm sát cổ tay. Cheiro đặt gò Thái Âm ở chân bàn tay, dưới chỗ đường trí tuệ dừng, và cho gò này ứng với trí tưởng tượng, tâm hồn nghệ sĩ, tính lãng mạn, ưa đổi cảnh, ưa đi xa. Phía ngón cái là gò Hỏa Tinh dưới, ngay dưới gò Mộc Tinh, rồi gò Kim Tinh, phần gốc ngón cái nằm trong vòng đường sinh đạo. Cheiro tả gò Kim Tinh cân đối, không quá lớn là lòng muốn thương yêu, muốn có bạn, muốn làm vui lòng người, yêu cái đẹp.

Down the little finger edge, from the top, lie Mercury, Upper Mars, then the Moon near the wrist. Cheiro places the Moon at the base of the hand under the end of the head line and ties it to imagination, the artistic temperament, romance, a love of change and travel. On the thumb side lies Lower Mars just below Jupiter, then Venus, the base of the thumb inside the life line. Cheiro describes a well formed Venus, not too large, as a desire for love and companionship, a wish to please and a worship of beauty.

Hai gò Hỏa Tinh hay làm người mới học lẫn. Cheiro gọi là hai vị trí của gò Hỏa Tinh: một ngay dưới đầu đường sinh đạo, một đối diện ở mép bên kia, giữa đường tâm đạo và đường trí đạo. Theo ông gò thứ nhất ứng với thể chất, gò thứ hai ứng với tinh thần. Benham gọi gò ở mép ngón út là Hỏa Tinh trên, chủ về sức chống chịu, gò phía ngón cái là Hỏa Tinh dưới, chủ về tinh thần xông tới. Trang tổng dùng tên của Benham: Hỏa Tinh trên là sức chịu đựng, lòng kiên nhẫn, Hỏa Tinh dưới là dũng khí, tinh thần dám làm.

The two Mars mounts often confuse beginners. Cheiro speaks of two positions of Mars: one just under the start of the life line, the other opposite, on the far edge between the heart and head lines. The first, he says, relates to the physical and the second to the mental. Benham calls the one on the little finger edge Upper Mars, showing resistance, and the one on the thumb side Lower Mars, showing an aggressive spirit. The hub follows Benham: Upper Mars is endurance and patience, Lower Mars courage and the drive to act.

Chữ trên, dưới là tên gọi, không phải độ cao trên hình. Trên bản đồ ở Hình 1, gò Hỏa Tinh trên lại nằm thấp hơn gò Hỏa Tinh dưới một chút. Cứ nhớ: Hỏa Tinh trên ở mép ngón út, Hỏa Tinh dưới ở phía ngón cái.

Upper and lower are names, not heights on the drawing. On the map in Figure 1, Upper Mars actually sits a little lower than Lower Mars. Just remember: Upper Mars on the little finger edge, Lower Mars on the thumb side.

Minh Đường giữa lòng bàn tayThe Bright Hall in the centre

Giữa lòng bàn tay là một khoảng không thuộc gò nào. Sách phương Tây gọi là đồng bằng Hỏa Tinh, và Benham gộp hai gò Hỏa Tinh với đồng bằng ở giữa thành một kiểu người Hỏa Tinh. Sách Trung Hoa gọi chỗ ấy là Minh Đường. Trong cửu cung bàn tay theo Hậu Thiên Bát Quái, Minh Đường là trung cung, tám cung kia bao quanh.

The centre of the palm belongs to no mount. Western books call it the Plain of Mars, and Benham groups the two Mars mounts and the plain into one Martian type. Chinese texts call the place the Bright Hall (Minh Đường). In the nine palm palaces laid out by the Later Heaven trigrams, the Bright Hall is the centre palace, with the other eight around it.

Dữ liệu cửu cung của trang tổng ghi Minh Đường: trung cung, lòng bàn tay. Sáng, rộng, hơi trũng là tốt. Ở phần gò, trang tổng ghi đồng bằng Hỏa Tinh là giữa lòng bàn tay, lòng tay rộng, hơi trũng là tốt. Muốn xem đủ tám cung quanh Minh Đường, mời đọc bài cửu cung bàn tay.

The hub's palace data describes the Bright Hall as: the centre palace. Bright, broad and slightly hollow is favourable. Among the mounts, the hub notes that a broad, slightly hollow centre is favourable. For the eight palaces around it, see the nine palaces of the palm.

Sách phương Tây cũ nhìn lòng tay trũng khác hẳn. Benham chép lại một quy tắc cổ nói lòng tay trũng là dấu kém may trong việc làm ăn, và giải thích người xưa nghĩ vậy vì cho lòng tay trũng là thiếu tính xông xáo. Câu gốc rất nặng lời, ở đây đã làm nhẹ, và bài không dùng câu ấy để phán. Benham còn ghi các vạch cắt, ngôi sao, chữ thập, lưới giữa đồng bằng Hỏa Tinh làm tính khí dễ bốc hơn.

Old Western books see a hollow palm very differently. Benham repeats an ancient rule that a hollow palm is an unlucky sign in one's affairs, and explains that the ancients read it as a lack of aggression. The original wording is very harsh, it is softened here, and this piece does not use it to pass judgement. Benham also notes that cross lines, stars, crosses or grilles in the Plain of Mars make the temper flare more easily.

Cách nhìn một gòHow to judge a mount

Benham dặn trước hết phải thuộc vị trí và ranh giới từng gò, mới biết một gò nằm đúng chỗ hay bị kéo lệch về một bên bởi gò khác mạnh hơn. Việc đầu tiên khi cầm một bàn tay là tìm gò mạnh nhất, vì theo ông gò ấy cho thấy những nét dẫn đầu của người ấy. Gộp lời Benham lại, một gò được nhìn theo năm điều:

Benham insists on knowing each mount's exact position and boundaries first, so as to tell whether a mount is in its place or pulled to one side by a stronger neighbour. The first task with any hand is to find the strongest mount, since, he says, it shows the leading qualities of the person. Gathering his advice, a mount is judged on five points:

1. Cao hay thấp: nổi thành đồi nhỏ, phẳng, hay lõm.
2. Chắc hay mềm, hồng hay nhợt.
3. Tâm gò nằm đâu, có bị kéo về gò bên cạnh không.
4. Trên gò có vạch, dấu gì.
5. Gò nào mạnh nhất, rồi so với tay bên kia.

1. Height: a little hill, flat, or a hollow.
2. Firm or soft, pink or pale.
3. Where the centre lies, and whether it leans toward a neighbour.
4. What lines and marks sit on it.
5. Which mount is strongest, then compare with the other hand.

Đầy, phẳng, lõmFull, flat, hollow

Benham chia ba mức: có bàn tay gò nổi thành đồi nhỏ, có bàn tay phẳng hẳn, có chỗ lại lõm xuống. Theo ông gò nổi rõ là gò mạnh, gò phẳng là bình thường, còn chỗ lõm cho thấy nét của gò ấy ít hiện ra. Cheiro nhận xét thêm: người có các gò nổi rõ thường sống theo cảm xúc nhiều hơn người lòng tay phẳng, gò không nổi.

Benham sees three degrees: in some hands the mounts form little hills, in others they are perfectly flat, and in some places there are actual hollows. Prominent mounts are strong, flat ones ordinary, and hollows show that the mount's qualities are little in evidence. Cheiro adds that people with prominent mounts are more swayed by feeling than those with flat palms and undeveloped mounts.

Độ cao chưa đủ. Benham viết gò chắc và hồng là gò mạnh, còn gò nhão và nhợt thì dù cao vẫn là gò yếu, thiếu sức. Ông cũng nhận thấy ở bàn tay da mịn, có gò hồng có gò trắng. Nên phải thấy độ chắc và màu da trên gò, nhìn độ cao không thôi chưa đủ.

Height is not enough. Benham writes that hard consistency and red colour show a strong mount, while flabbiness and whiteness show weakness even when the mount is prominent. In fine skinned hands he finds some mounts pink and others white. Firmness and colour must be seen too, height alone is not enough.

Tâm gò và gò lệchThe centre of a mount, and leaning

Benham chỉ một cách tìm tâm gò rất cụ thể. Trên da, các đường vân nhỏ chạy tụ lại thành một tam giác bé, và tâm tam giác ấy là tâm đúng của gò, dù chỗ đó không phải chỗ thịt cao nhất. Da thô nhìn bằng mắt thường được, da mịn phải dùng kính lúp. Nếu tâm ấy bị kéo về phía gò bên cạnh, gò bên cạnh là gò mạnh hơn và lấy bớt phần của gò này. Ngón tay cũng vậy: ngón nghiêng về gò nào thì cho gò ấy thêm sức.

Benham gives a precise way to find the centre. On the skin, the fine ridges run together into a small triangle, and the centre of that triangle is the exact centre of the mount, even if it is not the fleshiest spot. Coarse skin shows it to the naked eye, fine skin needs a magnifying glass. If this apex is pulled toward a neighbouring mount, the neighbour is the stronger and takes over part of the mount's type. Fingers work the same way: a finger leaning toward a mount gives that mount some of its strength.

Khoa vân da ngày nay gọi chỗ ba luồng vân rẽ ba ngả là tam giác điểm. Ở vùng gốc ngón, Maceo và cộng sự (2013) ghi có bốn vị trí tam giác điểm nằm ở hoặc gần gốc mỗi ngón trỏ, giữa, áp út, út. Thầy đặt cạnh để tham khảo: tâm gò Benham tả rất gần với bốn tam giác điểm ấy, tức là một mốc tìm được trên ảnh chụp rõ, không phải ước lượng bằng mắt. Bài sinh trắc vân tay là gì có hình bốn tam giác điểm a, b, c, d.

Modern dermatoglyphics calls the point where three ridge flows part a delta, or triradius. In the finger base region, Maceo and colleagues (2013) record four delta positions at or near the base of the index, middle, ring and little fingers. The Master sets them side by side for reference: Benham's mount centre lies very close to these four deltas, a point one can locate on a sharp photo rather than guess by eye. The article what is fingerprint biometrics shows the four deltas a, b, c, d.

Vạch và dấu trên gòLines and marks on a mount

Benham quý một vạch dọc sâu, rõ, không bị vạch ngang cắt trên gò: dù gò phẳng, vạch ấy làm gò gần như ngang với một gò nổi. Ngược lại, gò đầy vạch ngang, chữ thập hay lưới thì theo ông nét của gò kém gọn (lời gốc gọi là khiếm khuyết của kiểu người, ở đây đã làm nhẹ). Ông tóm lại: vạch dọc là vạch tốt, vạch ngang cắt ngang vạch dọc là vạch xấu. Nghĩa từng dấu trên từng gò có trong bài các dấu đặc biệt trên bàn tay.

Benham values a deep, clear vertical line on a mount, uncut by cross lines: even on a flat mount it gives almost the same standing as a high one. A mount grilled, cross lined or marked with crosses, on the other hand, shows its qualities less cleanly (his word is defects of the type, softened here). His summary: vertical lines are good, horizontal lines cutting them are bad. Each mark on each mount is covered in the special marks of the hand.

Dưới các gò là gì: giải phẫu thậtWhat lies beneath: the real anatomy

Gò không phải một cơ quan riêng. Gò là chỗ da nằm trên cơ, mỡ, gân và khớp của bàn tay. Đặt tên giải phẫu cạnh tên tướng pháp, lòng bàn tay chia ra bốn vùng.

A mount is not an organ of its own. It is skin lying over the muscle, fat, tendon and joints of the hand. Setting anatomical names beside the palmistry names, the palm falls into four zones.

Đặt hai tên cạnh nhau cho thấy vì sao gò Kim Tinh và gò Thái Âm là hai gò đầy nhất ở phần lớn bàn tay: bên dưới là hai khối cơ thật. Cũng vì da giữa lòng tay bám chặt vào cân gan tay, còn hai bên là hai khối cơ, nên giữa lòng bàn tay thường là chỗ thấp nằm giữa hai khối nổi. Đó là dáng giải phẫu, trùng với chỗ tướng pháp gọi là Minh Đường.

Setting the names side by side shows why Venus and the Moon are the fullest mounts on most hands: real muscle masses lie beneath them. And because the skin of the central palm is bound to the aponeurosis while muscle rises on either side, the centre is usually a low place between two rises. That is anatomy, and it coincides with the place palmistry calls the Bright Hall.

Đệm gan tay trong bụng mẹThe volar pads before birth

Trong bụng mẹ, lòng bàn tay có những đệm thật. Chương 3 của sách The Fingerprint Sourcebook (Kasey Wertheim viết) ghi mỗi bàn tay thường có mười một đệm gan tay, một đệm ở mỗi ngón và sáu đệm trên lòng bàn tay. Đệm gian ngón hiện ra trước, khoảng tuần thứ sáu, liền sau là đệm ô mô cái và ô mô út. Đệm lòng bàn tay có thể bắt đầu lặn từ tuần mười một, và tới tuần mười sáu thì đã hòa hết vào dáng bàn tay. Dáng đệm lúc ấy ảnh hưởng tới dạng vân: đệm cân đối cho vân xoáy hay vân cung, đệm lệch cho vân móc.

Before birth the palm carries real pads. Chapter 3 of The Fingerprint Sourcebook (by Kasey Wertheim) notes that eleven volar pads normally form on each hand, one on each digit and six on the palm. The interdigital pads appear first, around week six, closely followed by the thenar and hypothenar pads. The palm pads may begin to regress from week eleven, and by week sixteen they have merged into the contours of the hand. Pad shape at that time shapes the ridges: symmetrical pads give whorls or arches, leaning pads give loops.

Thầy đặt cạnh để tham khảo: chỗ của các đệm gian ngón, đệm ô mô cái, đệm ô mô út nằm gần các gò sách tướng đặt tên. Đó là trùng về chỗ, không phải bằng chứng cho nghĩa tướng pháp của gò.

The Master notes for reference that the interdigital, thenar and hypothenar pads sit near the mounts that palmistry names. That is a match of place, not evidence for the meanings palmistry gives the mounts.

Gò là mô mềm, đổi theo cách dùng tayMounts are soft tissue and change with use

Vì gò là cơ, mỡ và da, gò đổi theo cách mình sống. Một nghiên cứu năm 2021 trên tạp chí Academic Radiology của Pedrianes-Martin và cộng sự đo bằng siêu âm thấy bề dày khối cơ ô mô cái ở tay không thuận đi cùng lực nắm tay và khối nạc của cả cơ thể, hệ số tương quan với lực tay khoảng 0,72. Tức là gò Kim Tinh đầy hay mỏng phần nhiều nói lên khối cơ của người ấy lúc được đo.

Because mounts are muscle, fat and skin, they follow how one lives. A 2021 study in Academic Radiology by Pedrianes-Martin and colleagues measured by ultrasound that the size of the thenar muscles of the non dominant hand tracks grip strength and whole body lean mass, with a correlation of about 0.72 with hand strength. A full or thin Venus mount largely reflects a person's muscle mass at the time.

Cơ teo đi khi ít dùng, vận động giúp làm chậm hay lấy lại. Tuổi tác làm khối cơ giảm dần, và tập luyện làm chậm quá trình ấy. Da trên gò dày lên thành chai ở người làm việc tay chân, người tập xà, cử tạ, và chai có thể tự lặn khi thôi cọ xát.

Muscle wastes with disuse, and activity slows or reverses it. Age slowly reduces muscle mass, and exercise slows that too. Skin on the mounts thickens into calluses in manual workers, gymnasts and weightlifters, and calluses can fade once the friction stops.

So gò ở hai tayComparing the mounts on both hands

Tay trái là ảnh soi gương của tay phải: ngón cái ở bên trái, nên gò Kim Tinh nằm bên trái, gò Thái Âm nằm bên phải. Vì gò đổi theo cách dùng tay, khi so hai tay phải ghi rõ người ấy thuận tay nào. Một gò đầy ở tay thuận mà vừa phải ở tay kia có khi chỉ là dấu của việc làm hằng ngày.

The left hand mirrors the right: the thumb is on the left, so Venus lies on the left and the Moon on the right. Since mounts change with use, always note the working hand when comparing. A mount fuller on the working hand than on the other may simply record daily work.

Thầy Ưng Khiêm đọc các gò thế nàoHow Master Ung Khiem reads the mounts

Trong cuốn luận, phần gò chia hai tầng rõ ràng. Tầng đo ghi những gì thấy được trên ảnh. Tầng luận đặt những điều ấy cạnh dáng tay, đường chỉ, vân tay và tướng mặt.

In the book, the mounts are handled in two clear layers. The measuring layer records what the photos show. The reading layer sets that beside the hand shape, the lines, the fingerprints and the face.

Đọc tiếpRead next