Tướng tai: vành tai, dái tai, tai cao thấpEar reading: the rims, the lobes, and how high the ears sit

Tướng tai là gìWhat ear reading is

Trong nhân tướng học, tai là một trong năm quan của khuôn mặt, mang tên Thải Thính Quan. Sơ đồ khuôn mặt của trang tổng ghi nghĩa của quan này là: Quan nghe ngóng, thu nhận. Cùng đôi tai ấy còn nằm ở hai lớp bản đồ khác: trong tứ độc, tai là Giang độc, Tai là sông Trường Giang. Trong bách tuế lưu niên, hai tai giữ mười bốn tuổi đầu đời.

In Chinese physiognomy the ear is one of the five features of the face, titled the Official of Hearing. The face map on the main page gives its meaning as: The official who listens and gathers. The same ears sit on two other map layers: among the four rivers they are the Yangtze, The ears are the Yangtze. On the hundred year chart they hold the first fourteen years of life.

Bài ngũ quan đã nêu gọn cách nhìn tai. Bài này đi sâu một quan: tai có những phần nào, mỗi phần tên gì trong sách y và sách tướng, đo tai cao thấp ra sao, rồi vành, dái tai, độ áp, màu tai, và điều khoa học đã đo được về tai.

The five features article covered the ear briefly. This piece goes deep into one feature: what parts the ear has, what each is called in anatomy and in the classics, how to measure ear height, then the rims, lobe, set, colour, and what science has measured about ears.

Câu ca Lưu Niên Vận Khí Bộ Vị mở đầu bằng lời dặn nam tả nữ hữu các phân hình, nam bên trái, nữ bên phải, mỗi bên một dáng. Vì vậy tuổi 1 tới 7 của nam nằm ở tai trái, của nữ nằm ở tai phải. Tên mỗi chặng đi theo tuổi chứ không theo bên tai: tuổi 1 và 2 luôn là Thiên Luân ở phần trên vành, tuổi 5 tới 7 luôn là Thiên Quách Thùy Châu ở dái tai, dù đó là tai trái hay tai phải.

The Verse of Yearly Fortune Points opens with the instruction that men go left and women right, each side with its own form. So ages 1 to 7 sit on a man's left ear and on a woman's right ear. The name of each stage follows the age, not the side: ages 1 and 2 are always the Heavenly Wheel at the top of the rim, ages 5 to 7 always the Heavenly Rim and Lobe at the lobe, whichever ear it is.

Thiên Ngũ Quan của Thần Tướng Toàn Biên còn ghi tả nhĩ vi Kim Tinh, hữu nhĩ vi Mộc Tinh: tai trái là sao Kim, tai phải là sao Mộc. Hình 1 ghi tên hai sao dưới hai tai, tô theo màu ngũ hành của sao Kim và sao Mộc.

The five features section of the Complete Book of Spirit Physiognomy also says that the left ear is the Metal Star and the right ear the Wood Star. Figure 1 names the two stars under the ears, in the element colours of Metal and Wood.

Các phần của tai: tên giải phẫu và tên sách tướngThe parts of the ear: anatomy and the classics

Phần tai nhìn thấy được gọi là loa tai hay vành tai. Theo mô tả giải phẫu, loa tai gồm da, sụn, dây chằng và cơ, còn khoảng một phần tư dưới cùng không có sụn, chỉ có da bọc mỡ, gọi là dái tai. Vì thế dái tai mềm hơn mọi chỗ khác của tai. Loa tai bắt đầu hình thành từ khoảng tuần thứ sáu của thai kỳ, từ các gò nhỏ thuộc cung hầu thứ nhất và thứ hai.

The visible part of the ear is the auricle or pinna. Anatomically it is made of skin, cartilage, ligaments and muscle, while roughly the lowest quarter has no cartilage, only skin over fat, and is called the lobe. That is why the lobe is softer than the rest of the ear. The auricle first appears around the sixth week of pregnancy, from small hillocks of the first and second pharyngeal arches.

Sách tướng gọi tên tai gọn hơn sách y. Chữ đáng chú ý nhất là luân, nghĩa là bánh xe: y văn tiếng Việt gọi viền ngoài cùng là gờ luân, sách tướng gọi là Luân. Gờ nằm bên trong, đối diện gờ luân, y văn gọi là gờ đối luân, còn sách tướng gọi là Quách, tức vành trong. Lỗ tai sách gọi là Phong Môn, cửa gió. Dái tai là Thùy Châu, hạt châu treo. Đặt hai bộ tên cạnh nhau như bảng dưới là cách Thầy dùng để người đọc khỏi lẫn, không phải một bảng có sẵn trong sách cổ.

The classics name the ear more briefly than anatomy. The most telling word is luan, a wheel: Vietnamese anatomy calls the outer edge the "luan ridge", and the classics call it the Wheel. The ridge inside it, facing the helix, is the antihelix in anatomy and the Rim, the inner rim, in the classics. The canal opening is the Wind Gate, the lobe the Hanging Pearl. Setting the two vocabularies side by side, as in the table below, is the Master's way of keeping readers from mixing them up, not a table found in the old books.

Theo chiều dọc, câu ca lưu niên đặt tên cho ba phần của mỗi tai, đúng như các bộ vị ở Hình 1. Trên tai khởi đầu, phần trên, phần giữa, phần dưới là Thiên Luân, Thiên Thành, Thiên Quách Thùy Châu. Trên tai còn lại là Thiên Luân, Nhân Luân, Địa Luân Triều Khẩu. Các bài tướng học phổ thông ngày nay gọi gọn ba phần của vành tai là Thiên Luân, Nhân Luân, Địa Luân.

Vertically, the yearly verse names three parts of each ear, exactly the points in Figure 1. On the starting ear the top, middle and bottom are the Heavenly Wheel, the Heavenly City and the Heavenly Rim and Lobe. On the other ear they are the Heavenly Wheel, the Human Wheel and the Earthly Wheel facing the mouth. Popular physiognomy writing today simply calls the three parts of the rim the Heavenly, Human and Earthly Wheel.

Sách tướng tả một đôi tai thế nàoHow the classics describe the ears

Thiên Ngũ Quan của Thần Tướng Toàn Biên, quyển hạ, gói tiêu chuẩn của tai vào một câu: nhĩ tu yếu sắc tiên, cao tủng ư mi, luân quách hoàn thành, thiếp nhục đôn hậu, phong môn khoan đại, vị chi Thải Thính Quan thành. Dịch ý, tai trọn vẹn gồm năm điều:

The five features section in the last volume of the Complete Book of Spirit Physiognomy packs the standard for the ears into one sentence. In paraphrase, complete ears have five qualities:

1. Sắc tươi. Màu tai sáng, không xỉn.
2. Cao hơn mày. Đỉnh tai dựng cao quá đường lông mày.
3. Luân quách hoàn thành. Vành ngoài và vành trong đều rõ, đủ vòng.
4. Thiếp nhục đôn hậu. Áp sát vào đầu, dày dặn.
5. Phong môn khoan đại. Cửa tai rộng.

1. Fresh colour. The ear looks bright, not dull.
2. Above the brows. The top of the ear rises past the brow line.
3. Complete rims. Outer and inner rim both clear and whole.
4. Close and thick. Lying against the head, with substance.
5. A wide Wind Gate. A wide ear opening.

Đoạn giải thích đi kèm dẫn lời Quách Lâm Tông: nhĩ vi quân, mi vi thần, quân nghi thượng nhi thần nghi hạ, tai là vua, mày là tôi, vua nên ở trên, tôi nên ở dưới. Đó là lý do sách muốn đỉnh tai cao hơn lông mày. Sách còn dẫn Quảng Giám Tập: bất thủ đại tiểu, tiên yếu sắc tiên, oánh bạch vi thượng, xét tai không lấy lớn nhỏ làm đầu, trước hết cần sắc tươi, trắng trong là hơn.

The commentary quotes Guo Linzong: the ear is the sovereign and the brow the minister, and the sovereign should stand above the minister. That is why the books want the top of the ear above the brows. It also quotes the Guangjian collection: do not judge the ear by its size, first look for fresh colour, and a clear pale tone is best.

Câu của Quảng Giám Tập đáng nhớ nhất cho người mới học: ngay trong sách cổ, tai to chưa phải là điều đầu tiên. Phần giải thích trong sách còn nhiều câu phán vận gắn với tai lớn, dái tai dày, tai mỏng hay tai nhọn. Bài lược bỏ hết những câu ấy, chỉ giữ phần tả dáng. Đây là tướng pháp để tham khảo, không phải kết luận khoa học.

The Guangjian line is the one for beginners to remember: even in the old books, a big ear is not the first thing. The commentary goes on with many fortune verdicts tied to large ears, thick lobes, thin or pointed ears. This article leaves all of them out and keeps only the descriptions of shape. This is tradition for reference, not a scientific finding.

Tai cao thấp so với mày và mũiEar height against the brows and nose

Tai cao hay thấp không đo bằng thước mà đo bằng mốc: đỉnh tai nằm trên hay dưới đường lông mày, chân dái tai nằm trên hay dưới chân mũi. Trên ảnh chính diện, tai bị má và tóc che một phần, lại lệch theo góc cúi ngửa của đầu, nên phép đo này làm trên ảnh nghiêng 90 độ.

Ear height is measured by landmarks, not a ruler: is the top of the ear above or below the brow line, is the bottom of the lobe above or below the base of the nose. In a frontal photo the ear is partly hidden by the cheeks and hair and shifts with every tilt of the head, so this is measured in a 90 degree profile.

Cách đo: kẻ một đường ngang qua đường lông mày và một đường ngang qua chân mũi, chỗ mũi gặp môi trên. Ghi đỉnh tai nằm cao hơn, ngang, hay thấp hơn đường mày, và chân dái tai nằm cao hơn hay thấp hơn đường mũi. Đầu phải thẳng, mắt nhìn ngang, vì chỉ cần cằm hơi ngẩng lên hay cúi xuống là tai trên ảnh đã trượt so với mày.

How to measure: draw one horizontal through the brow line and one through the base of the nose, where the nose meets the upper lip. Note whether the top of the ear is above, level with, or below the brow line, and whether the bottom of the lobe is above or below the nose line. The head must be level with the eyes looking straight ahead, since a slight lift or drop of the chin already slides the ear against the brows in the photo.

Mỹ thuật cổ điển phương Tây có một tỉ lệ "chuẩn" chạm đúng chỗ này, gọi là tỉ lệ mũi tai: chiều dài tai bằng chiều cao mũi, đo từ gốc mũi giữa hai mắt tới chân mũi. Le và cộng sự (2002) đo tỉ lệ ấy trên bốn nhóm người trẻ, mỗi nhóm 60 người, trong đó có một nhóm người Việt. Chỉ 1 người Việt, tức 1,7%, có tai dài đúng bằng mũi. Kiểu tai dài hơn mũi chiếm phần lớn ở cả ba nhóm người châu Á, và nghiên cứu ghi chỉ có ba người, đều trong nhóm người Hoa, có mũi dài hơn tai.

Classical Western art has an "ideal" proportion right here, the naso-aural canon: the ear as long as the nose is high, measured from the root of the nose between the eyes to its base. Le and colleagues (2002) measured it in four groups of 60 young adults, one of them Vietnamese. Only one Vietnamese person, 1.7%, had an ear exactly as long as the nose. An ear longer than the nose was the dominant pattern in all three Asian groups, and the study records only three people, all in the Chinese group, with a nose longer than the ear.

Với người đọc tướng, kết quả này có hai ý. Thứ nhất, tai dài hơn đoạn từ gốc mũi tới chân mũi là chuyện thường gặp ở người Việt, nên chân dái tai nằm thấp hơn chân mũi là điều bình thường. Thứ hai, một tỉ lệ "chuẩn" hầu như không ai khớp thì không thể dùng làm thước để chê khen. Phần đo chỉ ghi tai nằm ở đâu, không coi lệch khỏi tỉ lệ là điều xấu.

For a face reader this means two things. First, an ear longer than the nose is ordinary among Vietnamese, so a lobe that ends below the nose base is normal. Second, an "ideal" that almost nobody fits cannot be a yardstick for praise or blame. The measurement only records where the ear sits and does not treat a departure from a canon as a flaw.

Vành tai, tai dày mỏng và dáng taiThe rims, ear thickness and shape

Luân quách hoàn thành nghĩa là cả gờ luân lẫn gờ đối luân đều rõ và đủ vòng. Trên ảnh nghiêng, người xem nhìn viền ngoài có cuộn đều từ trên xuống, gờ bên trong có nổi thành hình chữ Y, rãnh giữa hai gờ có rõ không. Sách muốn tai dày dặn. Độ dày của vành rất khó đo trên ảnh, nên phần đo chỉ ghi vành cuộn rõ hay mỏng phẳng.

Complete rims means both helix and antihelix are clear and whole. In a profile the reader checks whether the outer edge rolls evenly from top to bottom, whether the inner ridge stands out in its Y shape, and whether the groove between them is clear. The books want the ear to have substance. Rim thickness is very hard to measure in a photo, so the measurement notes only whether the rim is well rolled or thin and flat.

Có một dáng sách tướng đặt tên riêng: gờ đối luân nổi cao hơn cả vành ngoài, câu ca lưu niên gọi là luân phi quách phản, vành ngoài bay ra, vành trong lật ra. Câu ca đọc dáng này khá nặng, bài lược đi lời phán. Tai tròn, tai dài hẹp, đỉnh vành hơi nhọn là những biến thể của hình dáng, phần đo chỉ ghi lại.

One shape has its own name in the classics: the antihelix standing out beyond the outer rim, which the yearly verse calls the flying wheel and reversed rim. The verse reads this shape harshly, and the verdict is left out here. Round ears, long narrow ears and a slightly pointed top are variations of outline, which the measurement simply records.

Tai áp hay vểnhClose set or outstanding ears

Chữ thiếp nhục trong câu tiêu chuẩn nghĩa là tai áp vào da thịt. Phần giải thích nói gọn: thiếp nhục giả, ẩn phục dã, áp sát tức là ẩn xuống. Muốn thấy tai áp hay vểnh, cần ảnh chính diện và ảnh nghiêng cùng lúc: ảnh chính diện cho thấy vành tai chìa ra hai bên đầu nhiều hay ít, ảnh nghiêng cho thấy vành tai rõ hay bị che.

The term for lying close in the standard sentence means pressed against the flesh, and the commentary glosses it as lying hidden. To see whether ears lie close or stand out, you need the frontal and the profile photo together: the frontal shows how far the rims stand out from the head, the profile whether the rim is clear or hidden.

Y văn có số đo cho chuyện này. Tai thường nằm cách mặt bên của đầu dưới 2 cm và tạo với đầu một góc dưới 25 độ. Tai vểnh hơn mốc ấy thường do gờ đối luân gấp chưa đủ, khiến vành ngoài chìa ra, hoặc do lòng xoắn tai sâu. Tài liệu y khoa cũng ghi rằng phần lớn tai vểnh vẫn có cấu trúc giải phẫu bình thường. Tai vểnh là một dáng tai, không phải một lỗi.

Medicine has numbers for this. The ear usually sits less than 2 cm from the side of the head, at an angle under 25 degrees. Ears standing out further are mostly due to an under folded antihelix, which lets the outer rim project, or to a deep concha. The medical literature also notes that most prominent ears are anatomically normal. An outstanding ear is a shape, not a fault.

Dái tai: Thùy ChâuThe earlobe: the Hanging Pearl

Dái tai là chỗ được hỏi nhiều nhất khi xem tướng tai. Sách tướng gọi dái tai là Thùy Châu và muốn dái tai đầy, tươi, có câu tả dái tai hướng về phía miệng, như tên bộ vị Địa Luân Triều Khẩu ở tuổi 12 tới 14. Những lời phán đi kèm dái tai trong sách cũ, bài không dẫn, và Thầy Ưng Khiêm không đọc tuổi thọ từ dái tai.

The lobe draws the most questions in ear reading. The classics call it the Hanging Pearl and want it full and fresh, with lines describing a lobe that turns toward the mouth, as in the name of the yearly point for ages 12 to 14, the Earthly Wheel facing the mouth. The verdicts the old books attach to the lobe are not quoted here, and Master Ung Khiem does not read lifespan from the earlobe.

Dái tai dính hay rời không do một genLobe attachment is not a one gene trait

Sách giáo khoa sinh học từng lấy dái tai làm ví dụ cho một tính trạng do một gen quy định, dái tai rời là trội. Shaffer và cộng sự (2017) nghiên cứu hệ gen của 74.660 người thuộc bốn nhóm và tìm được 49 vùng gen liên quan tới độ dính của dái tai, trong đó có gen EDAR và nhiều gen tham gia vào sự hình thành tai. Kết luận của họ là dái tai có kiểu di truyền đa gen. Nhà sinh học John McDonald cũng chỉ ra dái tai không chia làm hai loại rõ ràng mà đổi dần, chỗ dính có thể ở cao sát sụn tai hay thấp hẳn bên dưới, và số liệu gia đình ông dẫn có những cặp cha mẹ cùng dái tai dính vẫn sinh con dái tai rời.

Biology textbooks long used the earlobe as an example of a single gene trait, with the free lobe dominant. Shaffer and colleagues (2017) studied the genomes of 74,660 people in four cohorts and found 49 genetic regions linked to lobe attachment, including EDAR and many genes involved in ear development. They concluded that lobe attachment is polygenic. The biologist John McDonald also shows that lobes do not fall into two clear types but vary continuously, the attachment point sitting anywhere from up near the cartilage to well below, and the family data he cites include parents who both have attached lobes with a child who has free lobes.

Tỉ lệ các kiểu khác xa nhau giữa các nhóm người. Trong nhóm người Hoa ở Thái Châu, 64,96% có dái tai dính và chỉ 3,12% có dái tai rời, ngược hẳn với nhóm người Mỹ gốc Âu. Cách chấm cũng ảnh hưởng tới con số, như nhóm người Mỹ Latinh có tới 75,6% được xếp dính một phần. Với người Việt, điều đáng nhớ là dái tai dính không phải chuyện hiếm, và cũng không phải một khiếm khuyết.

The shares differ widely between populations. In the Chinese cohort from Taizhou, 64.96% had attached lobes and only 3.12% free lobes, the reverse of the European American cohort. Rating also shapes the numbers, as in the Latin American cohort where 75.6% were scored partly attached. For Vietnamese readers the point to keep is that attached lobes are not rare, and not a defect.

Màu taiEar colour

Trong năm điều của câu tiêu chuẩn, sắc tươi đứng đầu, và Quảng Giám Tập đặt sắc trước cả lớn nhỏ. Thiên Ngũ Quan còn có câu bạch hoặc quá diện, tai có khi trắng hơn cả mặt, được sách coi là dáng quý. Sách cũng có câu chê tai da thô, sắc xanh đen mà khô, bài lược đi lời phán kèm theo.

Among the five qualities, fresh colour comes first, and the Guangjian collection puts colour ahead of size. The five features section also has the phrase that the ear may be even paler than the face, which the book treats as a fine sign. It also criticises coarse skin with a dark, dry tone, and the verdict attached is left out here.

Màu tai trên ảnh là thứ dễ sai nhất trong tướng tai. Tai mỏng, lại thường nằm ở rìa ảnh, xa nguồn sáng, nên ánh đèn vàng, bóng tóc, ngược sáng hay bộ lọc làm đẹp đều đổi màu tai. Thầy chỉ ghi màu tai khi ảnh chụp dưới ánh sáng tự nhiên chiếu đều, và luôn so tai với màu da mặt trên cùng một ảnh, không so giữa hai ảnh.

Ear colour is the easiest thing to get wrong from a photo. The ear is thin and usually sits at the edge of the frame, far from the light, so warm lamps, hair shadow, backlight or beauty filters all change its colour. The Master notes ear colour only when the photo was taken in even natural light, and always compares the ear with the facial skin in the same photo, never across two photos.

Tai lớn dần theo tuổiEars grow with age

Tai không đứng yên suốt đời. Tài liệu y khoa về phẫu thuật tai ghi rằng tới khoảng sáu tuổi, một tai khỏe mạnh đã gần bằng cỡ người lớn. Sau đó tai vẫn dài thêm, chậm và đều. Năm 1995, bác sĩ đa khoa James Heathcote cùng đồng nghiệp ở Anh đo tai trái của 206 bệnh nhân từ 30 tới 93 tuổi và thấy chiều dài tai tăng trung bình 0,22 mm mỗi năm.

Ears do not stay the same for life. The surgical literature notes that by about six a healthy ear is almost adult sized. After that it keeps lengthening, slowly and steadily. In 1995 the British general practitioner James Heathcote and colleagues measured the left ear of 206 patients aged 30 to 93 and found ear length rising by 0.22 mm a year on average.

Sforza và cộng sự (2009) đo tai của 843 người từ 4 tới 73 tuổi và cũng thấy mọi số đo của tai lớn hơn ở người lớn tuổi hơn, tai nam lớn hơn tai nữ, còn tỉ lệ ngang trên dọc của tai giảm dần theo tuổi, tức tai dài ra nhiều hơn rộng ra. Với tướng tai, điều này có nghĩa là tai hôm nay khác tai năm hai mươi tuổi. Thầy luôn ghi tuổi lúc chụp cạnh các số đo tai, và không so tai của một người trẻ với tai của một người cao tuổi.

Sforza and colleagues (2009) measured the ears of 843 people aged 4 to 73 and likewise found every ear dimension larger in older people, male ears larger than female ears, and the width to length ratio falling with age, so ears grow longer more than wider. For ear reading this means today's ear is not the ear at twenty. The Master always notes the age at the time of the photo beside the ear measurements, and never compares a young person's ear with an older person's.

Chụp ảnh để xem tướng taiPhotographing the ears

Trên ảnh chính diện, tai chỉ là một dải hẹp ở hai bên má, như Hình 1 cho thấy. Phần lớn những gì bài này đo đều cần ảnh nghiêng. Trang Sinh Trắc Tam Tướng xin hai ảnh khuôn mặt: một ảnh chính diện và một ảnh nghiêng 90 độ.

In a frontal photo the ear is just a narrow strip beside each cheek, as Figure 1 shows. Most of what this article measures needs the profile. The Three Readings page asks for two face photos: one frontal and one profile at 90 degrees.

1. Vén tóc ra sau cả hai bên, để lộ trọn vành tai và dái tai. Tháo khuyên tai to, bỏ kính.
2. Ảnh nghiêng quay hẳn 90 độ, máy ngang tầm tai, đầu thẳng, mắt nhìn ngang về phía trước.
3. Ánh sáng tự nhiên chiếu vào phía tai đang chụp, không đứng ngược sáng, không bật flash.
4. Tắt mọi bộ lọc làm đẹp và chế độ chân dung xóa phông, vì chúng làm mờ vành tai.
5. Nếu muốn so hai tai, chụp thêm một ảnh nghiêng phía bên kia với đúng tư thế ấy.

1. Pull the hair back on both sides to show the whole rim and lobe. Remove large earrings and glasses.
2. For the profile, turn a full 90 degrees, camera at ear height, head level, eyes looking straight ahead.
3. Natural light falling on the side being photographed, not against the light, no flash.
4. Turn off beauty filters and portrait blur, which soften the ear rims.
5. To compare both ears, take a second profile from the other side in exactly the same pose.

Thầy Ưng Khiêm đọc tướng tai thế nàoHow Master Ung Khiem reads the ears

Đọc tiếpRead next