Tiên thiên và hậu thiên: cái không đổi, cái đổi chậm, cái đổi theo nămInnate and acquired: what never changes, what changes slowly, what changes every year

Hai chữ và ba tốc độ đổiTwo words and three speeds of change

Tiên thiên và hậu thiên là hai chữ Hán Việt cũ. Khi dịch tên hai đồ bát quái mang hai chữ ấy, Wikipedia tiếng Anh viết Earlier Heaven và Later Heaven, tức trời trước và trời sau. Trong cách nói thường ngày, tiên thiên là cái có từ trước khi chào đời, hậu thiên là cái hình thành sau đó, qua cách sống, cách ăn, việc làm và năm tháng.

Tiên thiên and hậu thiên are two old Sino Vietnamese words. Rendering the names of the two trigram arrangements that carry them, English Wikipedia writes Earlier Heaven and Later Heaven. In everyday use, tiên thiên is what exists before birth, the innate, and hậu thiên is what forms afterwards, the acquired, through how one lives, eats, works and ages.

Trang tổng Sinh Trắc Tam Tướng mở phần giới thiệu ba phép bằng một dòng tựa: Cái không đổi, cái đổi chậm, và cái đổi theo năm. Vân tay mang nhãn tiên thiên, chỉ tay mang nhãn đổi chậm, tướng mặt mang nhãn theo tuổi. Nghĩa là dự án không chia con người làm hai nửa cứng, mà xếp các phép theo tốc độ đổi, từ cái đứng yên tới cái đổi nhanh nhất.

The Three Readings hub opens its account of the three arts with one heading: What never changes, what changes slowly, what changes every year. Fingerprints carry the label innate, palm lines the label slow change, the face the label by age. So the project does not split a person into two rigid halves. It orders the arts by speed of change, from what stands still to what moves fastest.

Các bài khác trong cụm đã đi sâu từng tầng. Bài vì sao phải ba phép giải thích vì sao phải xem cả ba. Bài chỉ tay có thay đổi không đo tầng giữa. Bài xem chỉ tay tay nào bàn chuyện hai bàn tay. Bài này không kể lại các bài ấy. Bài đi tìm gốc của hai chữ tiên thiên, hậu thiên, rồi nối các tầng lại thành một cái khung.

Other articles in this series go deep into each layer. Why three arts explains why all three are read. Do palm lines change measures the middle layer. Which hand to read discusses the two hands. This piece does not retell them. It traces the two words to their roots, then joins the layers into one frame.

Tiên thiên, hậu thiên trong triết học phương ĐôngThe innate and the acquired in Eastern thought

Hai đồ bát quáiTwo trigram arrangements

Bát quái là tám quẻ, mỗi quẻ ba hào liền hoặc đứt. Wikipedia tiếng Anh ghi bát quái thường gặp theo hai lối xếp: lối nguyên sơ gọi là Tiên Thiên và lối hiển hiện gọi là Hậu Thiên. Lối Tiên Thiên mang tên Phục Hy, vị vua đầu tiên trong truyền thuyết Trung Hoa. Bách khoa Wikipedia tiếng Việt ghi Phục Hy khi lập thành các quẻ thì cũng vẽ ra Tiên thiên Bát quái, còn Hậu thiên Bát quái được cho là do Văn vương nhà Chu vẽ ra khi ở trong ngục Dữu Lý.

The bagua are eight trigrams, each of three solid or broken lines. English Wikipedia notes they are commonly met in two arrangements: the Primordial, Earlier Heaven, and the Manifested, Later Heaven. Earlier Heaven is named after Fu Xi, the mythological first emperor of China. Vietnamese Wikipedia notes that Fu Xi, in forming the trigrams, also drew the Earlier Heaven arrangement, while the Later Heaven arrangement is said to have been drawn by King Wen of Zhou while imprisoned at Youli.

Hai lối dùng cùng tám quẻ nhưng đặt khác chỗ. Theo Wikipedia, trong lối Tiên Thiên, quẻ Trời ở trên, quẻ Đất ở dưới, quẻ Lửa bên trái, quẻ Nước bên phải, Sấm với Gió thành một cặp, Núi với Đầm thành cặp cuối. Trong lối Hậu Thiên, Nước đặt ở dưới, Lửa ở trên, Sấm ở phương Đông, Đầm ở phương Tây. Bảng phương hướng của Wikipedia cho thấy mỗi quẻ đổi phương khi đi từ đồ này sang đồ kia, chẳng hạn Càn ở phương Nam trong Tiên Thiên nhưng ở Tây Bắc trong Hậu Thiên.

Both use the same eight trigrams but place them differently. According to Wikipedia, in Earlier Heaven the Heaven trigram is at the top, Earth at the bottom, Fire on the left, Water on the right, Thunder and Wind form another pair, Mountain and Lake the last. In Later Heaven, Water is placed at the bottom, Fire at the top, Thunder in the East and Lake in the West. Wikipedia's table of directions shows every trigram moving from one chart to the other, Qian for instance sitting in the South in Earlier Heaven but the Northwest in Later Heaven.

Lòng bàn tay trong tướng pháp dùng lối thứ hai. Trang tổng ghi: Sách tướng chép chín cung trong lòng bàn tay, xếp theo Hậu Thiên Bát Quái. Bài cửu cung bàn tay đã đi sâu từng cung. Ở đây bài chỉ mượn hai đồ như một hình ảnh: cùng tám quẻ ấy, một lối xếp là cái khung ban đầu, một lối xếp là cái khung đang vận hành trong đời. Cách mượn hình ảnh ấy là của bài, để tham khảo, sách cổ không viết như vậy về bàn tay.

In palm reading the palm uses the second arrangement. The hub states: The classics lay nine palaces on the palm by the Later Heaven trigrams. The nine palaces article covers each palace. Here the two charts are only borrowed as an image: the same eight trigrams, one arrangement the original frame, the other the frame at work in life. That image is this article's own, for reflection, not something the old books say about the hand.

Tinh tiên thiên và tinh hậu thiên trong y học cổ truyềnPrenatal and postnatal essence in traditional medicine

Y học cổ truyền dùng cùng hai chữ ấy cho tinh, cái gốc của sự sống. Wikipedia mục Jing ghi tinh tiên thiên có từ lúc bào thai thành hình trong bụng mẹ, do tinh của cha và trứng của mẹ kết lại. Tinh hậu thiên có được sau khi sinh, nhờ thức ăn, nước, khí thở, cùng điều kiện môi trường và xã hội. Cũng theo Wikipedia, tinh tiên thiên rất khó bù lại, còn tinh hậu thiên thì thu thêm được từ ăn uống và từ nhiều lối rèn luyện như vận động, học tập, thiền.

Traditional Chinese medicine uses the same two words for jing, the essence at the root of life. Wikipedia's Jing article says prenatal jing is congenital, formed during gestation from the father's sperm and the mother's ovum. Postnatal jing is gained after birth through food, water, air, and environmental and social conditions. Also per Wikipedia, prenatal jing is very difficult to renew, while postnatal jing can be acquired from food and from stimulation such as exercise, study and meditation.

Bài của Bệnh viện Vinmec về tạng thận trong đông y viết thận tàng tinh, chủ phát dục và sinh dục, là gốc của tiên thiên. Một bài khác của Vinmec viết tạng tỳ được coi là hậu thiên và là nguồn sinh hóa khí huyết, và tiên thiên hỗ trợ hậu thiên. Điều bài giữ lại ở đây chỉ là cách nhìn: trong y lý cổ, cái mang theo và cái bồi đắp sau này nương vào nhau, không bên nào đứng một mình. Đây là lý luận cổ truyền, dẫn để hiểu chữ, không phải lời khuyên chữa bệnh.

A Vinmec hospital article on the kidney in Eastern medicine says the kidney stores essence, governs growth and reproduction, and is the root of the innate. Another Vinmec article says the spleen is regarded as the acquired and the source that generates qi and blood, and that the innate supports the acquired. What this article keeps is only the outlook: in the old medical theory, what one carries and what is built later lean on each other, neither stands alone. This is traditional theory, cited to explain the words, not medical advice.

Dự án dùng hai chữ này thế nàoHow the project uses the two words

Trang tổng tóm cả dự án trong ba câu: Mười đầu ngón mang dấu tiên thiên từ trong bụng mẹ. Hai bàn tay ghi lại đường đã đi. Khuôn mặt cho thấy vận đang tới. Đặt các mốc hình thành lên một dòng đời, ranh giới giữa hai tầng là lúc chào đời.

The hub sums up the whole project in three sentences: Your ten fingertips carry marks set before birth. Your two palms record the road you have walked. Your face shows the fortune that is coming. Place the formation milestones on one life line and the border between the two layers is the moment of birth.

Vân tay: tầng tiên thiên, không đổi dạngFingerprints: the innate layer, the pattern never changes

Trang tổng viết vân da đầu ngón hình thành trong bụng mẹ rồi giữ nguyên dáng suốt đời, vì thế cổ nhân xem vân tay như chữ ký của tiên thiên: bẩm tính, khí chất, cái gốc mình mang theo khi chào đời. Mốc khoa học thì chương 3 cuốn The Fingerprint Sourcebook của Viện Tư pháp Quốc gia Hoa Kỳ (NIJ), do Kasey Wertheim viết, ghi rõ: gờ vân bắt đầu thành hình vào khoảng tuần 10,5 tuổi thai ước tính, và từ tuần 15 tới 17, khi các gờ phụ mọc xen giữa gờ chính, những chi tiết nhỏ của vân được định vĩnh viễn. Sách ấy cũng viết cách xếp gờ không thể lặp lại, trừ khi tổn thương hay bệnh chạm tới lớp đáy của da.

The hub says fingertip ridges form in the womb and keep their shape for life, so the ancients read them as the signature of what you were born with: temperament, disposition, your root. For the science, chapter 3 of The Fingerprint Sourcebook from the US National Institute of Justice (NIJ), written by Kasey Wertheim, states that friction ridges begin to form at about 10.5 weeks estimated gestational age, and that between weeks 15 and 17, as secondary ridges appear between the primary ones, the minutiae become permanently set. The same book says a ridge arrangement cannot be replicated, except through injury or disease that reaches the basal layer of the skin.

Vì vậy vân tay là tầng tiên thiên theo nghĩa rất sát chữ: nó xong trước khi chào đời. Bài chỉ tay có thay đổi không đã dẫn đủ các nghiên cứu cho thấy vân giữ dạng qua nhiều năm, bài này không nhắc lại. Phần dưới sẽ bàn một điều ít người để ý: tiên thiên không có nghĩa là do gen quyết định hết.

Fingerprints are thus the innate layer in the most literal sense: they are finished before birth. Do palm lines change cites the studies showing prints keep their pattern over the years, so they are not repeated here. Further down comes a point few people notice: innate does not mean decided by genes alone.

Chỉ tay và dáng tay: tầng hậu thiên, đổi chậmPalm lines and hand shape: the acquired layer, slow change

Có một điều nghe như trái ngược: chỉ tay cũng thành hình trước khi sinh. Popich và Smith, trên tạp chí Pediatric Research năm 1970, ghi các nếp gấp lòng bàn tay và ngón tay phát triển từ tuần 7 tới tuần 14 của đời thai, theo những mặt phẳng gập sớm của bàn tay, và là bản ghi cách bàn tay ấy cử động. Vậy vì sao dự án xếp chỉ tay vào hậu thiên?

Something sounds contradictory: palm lines also form before birth. Popich and Smith, in Pediatric Research in 1970, found that palmar and digital creases develop between weeks 7 and 14 of fetal life, secondary to the early flexion planes of the hand, a record of how that hand moves. So why does the project place palm lines in the acquired layer?

Câu trả lời nằm ở trang tổng: Ba đường chỉ lớn có từ lúc lọt lòng, nhưng đường nhỏ, độ sâu, màu và thịt lòng bàn tay đổi theo năm tháng, theo nghề, theo cách sống. Bàn tay vì thế là cuốn nhật ký của hậu thiên. Tức là bàn tay mang cả hai tầng. Khung ba đường lớn có từ trước khi sinh, còn phần được đọc là hậu thiên nằm ở những gì viết thêm lên khung ấy. Thịt lòng bàn tay, tức các gò, đổi theo tập luyện và tuổi tác như bài các gò bàn tay đã bàn. Dáng tay theo ngũ hành, bàn vuông hay dài, ngón ngắn hay thon, có bài riêng ở bàn tay ngũ hành.

The answer is on the hub: The three main lines are there at birth, but the minor lines, the depth, colour and flesh of the palm change with the years, with work and with how you live. The hand is a diary of acquired life. So the hand carries both layers. The frame of the three main lines exists before birth, and what is read as acquired is what gets written onto that frame. The flesh of the palm, the mounts, changes with use and age, as the mounts article discusses. Hand shape by the five elements, square or long palm, short or slender fingers, has its own article, the five element hand.

Hai bàn tay cũng chia hai tầng. Trả lời câu hỏi vì sao phải chụp cả hai bàn tay, trang tổng viết: Tay trái và tay phải thường kể hai câu chuyện: một bên giữ cái bẩm sinh, một bên ghi cái mình đã làm nên. Đặt cạnh nhau mới thấy quý vị đã đổi mình ở đâu. Đó là lối dự án dùng, theo tay thuận. Truyền thống Trung Hoa còn có lối chia khác. Một bài trên Sohu năm 2016 chép rằng tay trái cho thấy phần tiên thiên, ứng với những năm trước bốn mươi tuổi, tay phải cho thấy phần hậu thiên, ứng với sau bốn mươi, rồi dặn phải xem cùng lúc cả hai tay mà tổng hợp lại. Bài xem chỉ tay tay nào so các lối ấy kỹ hơn.

The two hands split into two layers as well. Answering why both hands must be photographed, the hub says: The left and right hands usually tell two stories: one keeps what you were born with, the other records what you have made of it. Only side by side can the Master see where you have changed. That is the project's way, by the dominant hand. Chinese tradition has another split. A 2016 Sohu article records that the left hand shows the innate, the years before forty, and the right hand the acquired, the years after forty, then says both hands must be examined together and combined. Which hand to read compares these ways in more depth.

Tướng mặt: xương là nền, khí sắc đổi theo nămThe face: bone is the base, complexion shifts yearly

Trên mặt, trang tổng tách hai tầng trong một câu: Cốt tướng định dáng một đời, khí sắc đổi theo từng giai đoạn. Tướng pháp chia khuôn mặt thành một trăm bộ vị lưu niên, mỗi tuổi vận khí đi qua một bộ vị, nên cùng một khuôn xương mà mỗi năm được xem ở một chỗ khác. Bài bách tuế lưu niên chỉ đường đi ấy, còn bài khí sắc khuôn mặt bàn cách xem sắc.

On the face, the hub separates the two layers in one sentence: Bone structure sets the frame of a life, while complexion and qi change stage by stage. Physiognomy maps one hundred age points on the face, one for each year, so the same bone frame is read at a different place every year. The hundred year age map traces that path, and the facial complexion article covers how colour is read.

Khoa học thêm một nét: ngay cả cái nền cũng không đứng yên tuyệt đối. Một tổng quan trên tạp chí Aesthetic Plastic Surgery năm 2012 ghi một số vùng xương mặt tiêu dần theo tuổi, nhất là vùng giữa mặt, xương hàm trên quanh cánh mũi, viền ổ mắt và vùng trước cằm của xương hàm dưới, theo một cách riêng và đoán trước được. Vậy trên khuôn mặt, xương là tầng đổi chậm nhất, còn sắc da là tầng đổi nhanh nhất.

Science adds one detail: even the base is not perfectly still. A 2012 review in Aesthetic Plastic Surgery notes that certain areas of the facial skeleton resorb with age, notably the midface, the upper jaw around the nose, parts of the orbital rim and the prejowl area of the lower jaw, in a specific and predictable manner. On the face, then, bone is the slowest layer and the colour of the skin the fastest.

Lá số: cái định lúc chào đờiBirth charts: what is set at birth

Ba phép tướng đọc trên thân thể. Lá số thì đọc từ ngày giờ sinh. Trên trục của trang tổng, lá số đứng giữa vân tay và chỉ tay với nhãn định lúc chào đời. Trang tổng viết thêm: ghép ba phép tướng với lá số Tử Vi, Bát Tự và Hà Lạc, Thầy có bốn tầng soi cùng một mệnh: cái mang theo khi sinh, cái định lúc chào đời, cái đã đi và cái sắp tới. Bốn phép ấy được đặt cạnh nhau trong cuốn Tứ Pháp Hội Tụ. Bài này dừng ở đó, không luận lá số.

The three bodily arts read the body. A birth chart is read from the date and time of birth. On the hub's axis the chart sits between fingerprints and palm lines, labelled set at the moment of birth. The hub adds that with the Zi Wei, Ba Zi and He Luo charts added to the three bodily readings, the Master has four layers on one destiny: what you carry, what was set at birth, the road walked and the road ahead. The four are set side by side in The Four Arts United. This article stops there and does not read charts.

Gen và môi trường: khoa học nói gìGenes and environment: what science says

Trong khoa học, cặp chữ gần với tiên thiên, hậu thiên nhất là gen và môi trường. Nhưng hai cặp ấy không trùng nhau, và chỗ lệch mới là điều đáng biết. Bài đặt chúng cạnh nhau để tham khảo, không nói tướng pháp là di truyền học.

In science, the pair closest to innate and acquired is genes and environment. The two pairs do not coincide, and the gap is what is worth knowing. This article sets them side by side for reference, and does not claim physiognomy is genetics.

Gen và dấu biểu sinhGenes and epigenetic marks

Trang MedlinePlus của Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ giải thích: trong toàn bộ ADN của một tế bào, tức bộ gen, mọi dấu hiệu điều chỉnh việc gen nào hoạt động gọi chung là hệ biểu sinh. Các dấu ấy gắn lên ADN mà không đổi trình tự của ADN. Những tác động của môi trường như chế độ ăn và ô nhiễm có thể làm hệ biểu sinh đổi. Các dấu biểu sinh được giữ lại khi tế bào phân chia, và có trường hợp truyền qua các thế hệ.

MedlinePlus, from the US National Library of Medicine, explains that within the complete set of DNA in a cell, the genome, all the modifications that regulate the activity of genes are called the epigenome. They are attached to DNA and do not change the sequence. Environmental influences such as diet and exposure to pollutants can impact the epigenome. Epigenetic marks are kept as cells divide and in some cases can be inherited through the generations.

Nói nôm na, gen là bộ chữ viết sẵn, dấu biểu sinh là những chỗ gạch chân hay đánh dấu trên bộ chữ ấy, và cách sống có thể đổi chỗ gạch chân mà không đổi chữ. Đây là cách ví của bài cho dễ hiểu, không phải định nghĩa khoa học.

Put simply, genes are a text written in advance, epigenetic marks are the underlinings and highlights on that text, and the way one lives can move the highlights without changing the words. That comparison is this article's own, for clarity, not a scientific definition.

Vân tay: tiên thiên nhưng không chỉ do genFingerprints: innate, yet not from genes alone

Vân tay di truyền rất rõ ở tầng số đếm. Chương Multifactorial Traits của sách Human Genes and Genomes (2012) dẫn số liệu: tổng số vân mười ngón của sinh đôi cùng trứng tương quan 0,95, của sinh đôi khác trứng 0,49, anh chị em 0,50, cha mẹ với con 0,48, còn vợ chồng chỉ 0,05. Bài vân tay có di truyền không đi sâu phần này.

Fingerprints are strongly inherited at the level of counts. The Multifactorial Traits chapter of Human Genes and Genomes (2012) cites correlations of total finger ridge count of 0.95 for identical twins, 0.49 for fraternal twins, 0.50 for siblings, 0.48 for parent and child, and only 0.05 for spouses. Are fingerprints inherited goes deeper into this.

Nhưng từng dạng vân, từng chi tiết thì không chỉ do gen. Sách của NIJ viết gen tác động lên dạng vân một cách gián tiếp, qua thời điểm da vân bắt đầu thành hình, thời điểm đệm gan tay xẹp, tốc độ lớn của thai và các yếu tố khác, còn những sức căng trên từng mảng da nhỏ thì không di truyền, đó là một trong nhiều yếu tố môi trường. Sách nêu ví dụ rõ nhất: sinh đôi cùng trứng có cùng thông tin di truyền, môi trường trong bụng mẹ rất giống nhau, nhưng nhiều khi có dạng vân rất khác nhau.

But each pattern and each detail is not down to genes alone. The NIJ book says genetics influences pattern formation indirectly, through the timing of the onset of ridge skin, the timing of volar pad regression, the growth rate of the fetus and other factors, while the stresses across small areas of skin are not inherited, being one of many environmental factors. It gives the clearest example: identical twins share identical genetic information and very similar intrauterine environments, but on many occasions have very different patterns.

Năm 2023, nhóm của Glover và Headon ở Đại học Edinburgh đăng trên tạp chí Cell lời giải cho cách vân tay hình thành. Theo tờ Science News, ba phân tử tín hiệu WNT, EDAR và BMP tác động qua lại theo kiểu mẫu phản ứng khuếch tán của Alan Turing. Gờ vân mọc lan ra như sóng từ ba điểm trên mỗi đầu ngón: giữa đệm ngón, dưới móng và ở nếp gấp khớp gần nhất. Mô hình máy tính cho thấy chỉ cần đổi thời điểm, vị trí và góc của ba điểm khởi đầu ấy là ra vân cung, vân móc hay vân xoáy, và điều đó giải thích vì sao sinh đôi cùng trứng vẫn có vân khác nhau.

In 2023 the group of Glover and Headon at the University of Edinburgh published in Cell an account of how fingerprints form. As reported by Science News, three signalling molecules, WNT, EDAR and BMP, interact in the reaction diffusion manner described by Alan Turing. Ridges spread in waves from three points on each fingertip: the centre of the pad, below the nail, and at the nearest joint crease. Computer models showed that altering the relative timing, location and angle of these starting points produces arches, loops or whorls, which explains why even identical twins have different prints.

Đây là chỗ cần hiểu cho đúng chữ tiên thiên của dự án. Vân tay là tiên thiên vì nó định hình trước khi chào đời, chứ không phải vì nó hoàn toàn do gen. Trong đó có phần gen, có phần môi trường trong bụng mẹ, và có phần ngẫu nhiên của thời điểm.

Here is how to read the project's word innate correctly. Fingerprints are innate because they are shaped before birth, not because they come wholly from genes. Genes play a part, the womb environment plays a part, and so does the chance of timing.

Song sinh cùng trứng: cùng gen, khác dầnIdentical twins: same genes, growing apart

Nghiên cứu song sinh là cách phổ biến để cân phần gen với phần môi trường. Năm 2015, Polderman và cộng sự đăng trên Nature Genetics một phân tích tổng hợp gần như mọi nghiên cứu song sinh công bố từ 1958 tới 2012: 17.804 đặc điểm, 2.748 công trình, hơn 14,5 triệu cặp song sinh. Tính chung mọi đặc điểm, mức di truyền được báo cáo là 49%. Nói gọn, tính trung bình trên các đặc điểm được nghiên cứu, phần gen và phần còn lại gần ngang nhau.

Twin studies are the common way to weigh genes against environment. In 2015 Polderman and colleagues published in Nature Genetics a meta analysis of virtually all twin studies published from 1958 to 2012: 17,804 traits, 2,748 publications, more than 14.5 million twin pairs. Across all traits the reported heritability was 49%. In short, averaged over the traits studied, genes and everything else weigh about the same.

Cùng gen mà càng sống càng khác. Năm 2005, Fraga và cộng sự đăng trên PNAS nghiên cứu 80 người song sinh cùng trứng ở Tây Ban Nha, tuổi từ 3 tới 74. Lúc nhỏ, hai người trong một cặp gần như không phân biệt được về dấu biểu sinh. Ở các cặp lớn tuổi, dấu biểu sinh khác nhau rõ rệt, và khác nhiều hơn ở những cặp lớn tuổi hơn, có lối sống khác nhau, ít sống cùng nhau hơn.

Same genes, yet more different with every year. In 2005 Fraga and colleagues published in PNAS a study of 80 identical twins from Spain, aged 3 to 74. When young, the two in a pair were epigenetically indistinguishable. Older pairs showed remarkable epigenetic differences, more distinct in twins who were older, had different lifestyles and had spent less of their lives together.

Trên khuôn mặt cũng vậy. Guyuron và cộng sự, trên tạp chí Plastic and Reconstructive Surgery năm 2009, chụp ảnh 186 cặp song sinh cùng trứng tại lễ hội song sinh ở Twinsburg, bang Ohio, rồi cho một nhóm chấm độc lập xem ai trông già hơn. Trong số các yếu tố đi cùng vẻ ngoài già hơn có hút thuốc lâu năm hơn và phơi nắng nhiều hơn.

The face tells the same story. Guyuron and colleagues, in Plastic and Reconstructive Surgery in 2009, photographed 186 pairs of identical twins at the Twins Days Festival in Twinsburg, Ohio, and had a panel independently judge who looked older. Among the factors linked to an older look were longer smoking and more sun exposure.

Thầy Ưng Khiêm đọc hai tầng thế nàoHow Master Ung Khiem reads the two layers

Trong cuốn Sinh Trắc Tam Tướng, hồ sơ đo mở đầu cuốn: bản đồ mười ngón, dạng vân và số vân từng ngón, số hoa tay, năm chỉ số. Phần luận đến sau, bắt đầu từ tầng tiên thiên rồi mới tới hai bàn tay và khuôn mặt, và luôn ghi rõ là luận theo tướng pháp để tham khảo.

In Three Readings, the measurement file opens the book: the ten finger map, pattern and ridge count per finger, the flower count, five indices. The reading comes after, starting from the innate layer before moving to the hands and face, and is always labelled as physiognomy, for reflection.

Đọc tiếpRead next