DMIT là gì: máy quét sinh trắc và luận tay của Thầy khác nhau thế nàoWhat is DMIT: how a biometric scan differs from the Master's hand reading

DMIT viết tắt của gìWhat DMIT stands for

DMIT là chữ đầu của cụm tiếng Anh Dermatoglyphics Multiple Intelligence Test, tạm dịch là bài đo đa trí tuệ bằng vân da. Chữ đầu, dermatoglyphics, là tên một ngành có thật: theo Wikipedia, Harold Cummins đặt ra tên ngành này năm 1926, và trang bách khoa định nghĩa nó là ngành nghiên cứu khoa học về vân tay, đường chỉ, gò và hình dáng bàn tay, khác với thuật xem tay. Phần sau của cụm, multiple intelligence, mượn từ thuyết đa trí tuệ của nhà tâm lý học Howard Gardner.

DMIT is the initials of Dermatoglyphics Multiple Intelligence Test. The first word names a real field: according to Wikipedia, Harold Cummins coined the term dermatoglyphics in 1926, and the encyclopedia defines it as the scientific study of fingerprints, lines, mounts and shapes of the hand, as distinct from palmistry. The rest of the name, multiple intelligence, is borrowed from psychologist Howard Gardner's theory of multiple intelligences.

Tờ Sixth Tone năm 2019 ghi phương pháp này do một nhà nghiên cứu ở Đài Loan ghép ngành vân da với thuyết của Gardner vào thập niên 1980, rồi các công ty Đài Loan đưa sang Trung Quốc đại lục từ năm 2005. Bài báo ghi giá mỗi lần đo ở đó từ 1.200 tới hơn 2.000 nhân dân tệ, và tới năm 2019 ở Trung Quốc chưa có quy định pháp luật nào hạn chế DMIT. Ở Việt Nam, bài Dân trí tháng 11 năm 2016 ghi giá khoảng 4 tới 5 triệu đồng mỗi mẫu.

Sixth Tone reported in 2019 that a researcher in Taiwan combined dermatoglyphics with Gardner's theory in the 1980s, and Taiwanese firms took it to mainland China from 2005. The article put the price there at 1,200 to over 2,000 yuan per test, and noted that as of 2019 China had no legal restrictions on DMIT. In Vietnam, a Dân trí article of November 2016 put the price at about 4 to 5 million dong per sample.

Bài này không nêu tên cơ sở nào, chỉ bàn về phương pháp. Nguồn gốc và lời các nhà khoa học đã được thuật lại trong bài sinh trắc vân tay có đúng không. Ở đây đi sâu vào từng bước của một gói đo và đặt nó cạnh cách Thầy Ưng Khiêm đọc bàn tay.

This piece names no provider and discusses only the method. The history and the scientists' views are covered in do fingerprint tests work. Here we go step by step through a package and set it beside how Master Ung Khiem reads the hand.

Một gói DMIT thường đi qua những bước nàoThe steps of a typical DMIT package

Theo bài Dân trí ngày 28/11/2016, dữ liệu của dịch vụ là "sinh trắc học, nghĩa là dùng máy đo đạc những kích thước, phân ra những chi tiết trên tay và sử dụng các phần mềm khác nhau". Cũng bài ấy thuật lại lời quảng bá: não bộ hình thành trong giai đoạn 13 tới 19 tuần tuổi thai, "5 thùy não sẽ tương xứng liên kết với 10 ngón tay", và thuyết của Gardner năm 1983 cho rằng có 8 loại thông minh.

According to Dân trí on 28 November 2016, the service's data are "biometric, meaning machines measure dimensions, pick out details on the hand and use various software". The same article reports the promotional claims: the brain forms between weeks 13 and 19 of pregnancy, "the 5 brain lobes correspond and link to the 10 fingers", and Gardner's 1983 theory holds that there are 8 kinds of intelligence.

Sixth Tone kể lại một buổi đo cho bé gái bảy tuổi: người phân tích xem lòng bàn tay, lấy dấu vân tay, hai tuần sau gửi về bản báo cáo 47 trang, phân tích từ tính cách, kiểu học bẩm sinh tới mức thông minh, năng khiếu nghệ thuật và khả năng lãnh đạo, tất cả dựa trên hình dạng vân tay.

Sixth Tone describes a session for a seven year old girl: the analyst studied her palms, collected her fingerprints, and two weeks later a 47 page report arrived, analysing everything from personality and natural learning style to intelligence, artistic ability and leadership, all based on the shape of her fingerprints.

Nhìn theo từng bước thì thấy rõ chỗ gãy. Bước một và bước hai làm việc với vân tay, đúng là việc của ngành vân da. Từ bước ba, bản báo cáo rời khỏi vân tay để nói về não, về trí tuệ, về nghề, và ở mỗi bước chuyển ấy chưa có công trình khoa học được công nhận nào làm cầu nối.

Taken step by step, the break is plain. Steps one and two work with fingerprints, which is exactly what dermatoglyphics does. From step three the report leaves the fingerprint behind to talk about the brain, intelligence and careers, and at each of those turns no accepted scientific work provides the bridge.

Phần nào là số đo có thậtWhich parts are real measurements

Công bằng mà nói, một bản báo cáo DMIT thường chứa những con số có thật. Dạng vân từng ngón, số vân từng ngón, tổng số vân mười ngón và góc atd trên lòng bàn tay đều là số đo chuẩn của ngành vân da, có quy tắc đếm và đo rõ ràng, và người khác đo lại được. Trang tổng Sinh Trắc Tam Tướng cũng viết: phần đo đếm như dạng vân, số vân, góc atd là số liệu có thật của ngành vân tay học, dùng trong pháp y và di truyền học.

In fairness, a DMIT report usually contains real numbers. The pattern on each finger, ridge counts per finger, the total ridge count of all ten and the atd angle on the palm are standard dermatoglyphic measurements, with clear rules for counting and measuring, and others can repeat them. The Three Readings hub says the same: measurements such as pattern type, ridge count and the atd angle are real data of dermatoglyphics, used in forensics and genetics.

Hai ví dụ cho thấy phần đo vững tới đâu. Theo số liệu Rosenberg và Rosenberg (2012) dẫn lại, tổng số vân mười ngón của hai trẻ sinh đôi cùng trứng tương quan 0,95, của anh chị em ruột 0,50, còn của vợ chồng chỉ 0,05. Với góc atd, nghiên cứu của Brunson và cộng sự ở Đại học Washington cho hai người đo cùng một bộ dấu tay và thấy kết quả của họ tương quan từ 0,92 tới 0,96. Chi tiết cách đếm có ở bài chỉ số TFRC và cách đo ở bài góc atd.

Two examples show how solid the measured part is. By the figures cited in Rosenberg and Rosenberg (2012), the total ridge counts of identical twins correlate at 0.95, of siblings at 0.50, and of spouses at only 0.05. For the atd angle, Brunson and colleagues at the University of Washington had two readers measure the same set of palm prints and found their results correlated at 0.92 to 0.96. How to count is in the TFRC index and how to measure in the atd angle.

Nhưng số tương quan 0,95 ở sinh đôi cùng trứng cũng nói một điều khác: vân tay đi theo gen rất sát. Nó được định từ trong bụng mẹ, DermNet ghi các chi tiết vân cố định từ tuần thứ 16 của thai kỳ. Đo được chính xác một dấu vết bẩm sinh là một việc. Nói dấu vết ấy cho biết một đứa trẻ sẽ học giỏi môn gì lại là một việc khác hẳn.

Yet the 0.95 correlation in identical twins also says something else: prints follow genes very closely. They are set in the womb, and DermNet notes that ridge details are fixed by week 16 of pregnancy. Measuring an inborn trace accurately is one thing. Claiming that the trace tells which subject a child will be good at is quite another.

Mười ngón và năm thùy não: mắt xích chưa có bằng chứngTen fingers and five lobes: the link with no proof

Bước then chốt của mọi bản báo cáo DMIT là gán mỗi ngón với một vùng não. Không có bước này thì số vân ngón cái không thể thành lời bàn về khả năng lập kế hoạch hay ngôn ngữ. Và đây chính là bước chưa có bằng chứng. Năm 2019, giáo sư Trương Hải Quốc, người nghiên cứu vân da ở Trường Y, Đại học Giao thông Thượng Hải, nói với Sixth Tone rằng tới nay vẫn chưa có bằng chứng y học nào về việc thông tin vân da tương quan với chức năng não, và việc dùng vân da trong các bài đo trí thông minh thì hoàn toàn chưa có bằng chứng khoa học.

The pivotal step of every DMIT report is tying each finger to a region of the brain. Without it, a thumb's ridge count could never become a statement about planning or language. And this is exactly the step with no evidence. In 2019 Professor Zhang Haiguo, a dermatoglyphics specialist at Shanghai Jiao Tong University School of Medicine, told Sixth Tone that there remains no medical proof of how dermatoglyphic information correlates to brain functions, and no proven scientific evidence at all for using dermatoglyphics in intelligence tests.

Bản đồ ngón tay trên não mà khoa học thần kinh thật sự vẽ được là bản đồ vận động và cảm giác, gắn với công trình của Wilder Penfield năm 1937. Theo Wikipedia, vỏ não vận động chính nằm ở hồi trước trung tâm, vỏ não cảm giác chính ở hồi sau trung tâm, nửa người bên trái được biểu diễn ở não phải và ngược lại, và bàn tay chiếm một vùng rất lớn. Bản đồ ấy nói về việc ngón cử động và cảm nhận ra sao, không nói gì tới hoa văn trên da đầu ngón. Bài ý nghĩa các ngón tay có hình đặt hai bản đồ cạnh nhau.

The map of fingers on the brain that neuroscience has actually drawn is the motor and sensory map, linked to Wilder Penfield's work of 1937. According to Wikipedia, the primary motor cortex lies in the precentral gyrus and the primary sensory cortex in the postcentral gyrus, the left side of the body is represented in the right brain and vice versa, and the hands take up a disproportionately large area. That map is about how fingers move and feel, and says nothing about the ridge pattern on the fingertip. Our piece on the meaning of each finger sets the two maps side by side.

Một dấu vết định xong từ trong bụng mẹ, một bộ não lớn tới tuổi hai mươiA trace finished in the womb, a brain growing into the twenties

Lời quảng bá dựa vào sự trùng thời gian: vân tay và não cùng hình thành trong mấy tháng đầu thai kỳ. Nhưng đó mới là lúc bắt đầu của não. Theo Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ, não chỉ phát triển và trưởng thành xong ở giữa tới cuối tuổi hai mươi, và não tuổi thiếu niên có khả năng thích ứng rất lớn trước trải nghiệm mới. Vân tay thì dừng ở tuần thứ 16. Một thứ đã dừng khó mà ghi lại một thứ còn đang lớn.

The promotion leans on a coincidence of timing: prints and brain both take shape in the early months of pregnancy. But that is only where the brain begins. According to the US National Institute of Mental Health, the brain finishes developing and maturing in the mid to late twenties, and the teenage brain has an amazing ability to adapt to new experiences. Prints stop at week 16. Something that has stopped can hardly record something still growing.

Thuyết đa trí tuệ của Gardner bị dùng sai ở đâuWhere Gardner's theory gets misused

Chữ "đa trí tuệ" trong tên DMIT lấy từ cuốn Frames of Mind Howard Gardner in năm 1983. Theo Wikipedia, thuyết này cho rằng trí thông minh không phải một năng lực chung duy nhất mà gồm nhiều dạng riêng, như ngôn ngữ, logic và toán học, âm nhạc, không gian. Bảy loại ban đầu sau được Gardner thêm loại thứ tám là trí tuệ thiên nhiên, năm 1995.

The "multiple intelligence" in DMIT comes from Howard Gardner's 1983 book Frames of Mind. According to Wikipedia, the theory holds that intelligence is not a single general ability but comprises distinct modalities, such as linguistic, logical-mathematical, musical and spatial. To the original seven Gardner added an eighth, naturalistic intelligence, in 1995.

Có ba chỗ lệch giữa thuyết và cách các gói đo dùng nó. Thứ nhất, bản báo cáo DMIT thường quy trí tuệ ra "kiểu học" của trẻ, trong khi Wikipedia ghi Gardner đã bác việc coi đa trí tuệ là kiểu học, và đồng ý rằng ý niệm kiểu học là thiếu nhất quán và thiếu bằng chứng thực nghiệm. Thứ hai, bản thân thuyết còn đang bị tranh luận: trang bách khoa ghi tới nay chưa có nghiên cứu công bố nào đưa ra bằng chứng về tính giá trị của các loại trí tuệ ấy, và năm 1994 Sternberg cho biết không tìm thấy nghiên cứu thực nghiệm nào. Thứ ba, chính Gardner nói ông không yên lòng với cách thuyết của mình được dùng ở trường học.

There are three gaps between the theory and how the packages use it. First, DMIT reports usually turn intelligences into a child's "learning style", while Wikipedia records that Gardner has denied that multiple intelligences are learning styles, and agrees that the idea of learning styles is incoherent and lacking in empirical evidence. Second, the theory itself is debated: the encyclopedia notes that to date no published studies offer evidence of the validity of the multiple intelligences, and that in 1994 Sternberg reported finding no empirical studies. Third, Gardner himself has said he is uneasy with the way his theory has been used in schools.

Trang Wikipedia về thuyết đa trí tuệ không nhắc tới vân tay hay một phép đo sinh học nào. Việc đo tám loại trí tuệ bằng mười đầu ngón là bước ghép thêm của DMIT, và bước ghép ấy phải tự có bằng chứng của riêng nó. Như phần trên đã nói, bằng chứng ấy chưa có.

The Wikipedia article on multiple intelligences mentions neither fingerprints nor any biological measurement. Measuring eight intelligences from ten fingertips is DMIT's own addition, and that addition needs evidence of its own. As shown above, there is none yet.

Góc atd và "tốc độ học"The atd angle and "learning speed"

Một số bản báo cáo có riêng một mục dùng góc atd, góc kẻ trên vân lòng bàn tay, để xếp trẻ theo "tốc độ học". Bài góc atd đã đặt thang ấy cạnh số đo thật. Ở đây chỉ nhắc điều cốt lõi: góc atd là một số đo có thật, nhưng là một số đo dễ đổi. Cùng một người có thể cho những con số khác nhau tùy cách lấy dấu.

Some reports have a section that uses the atd angle, an angle drawn on the ridges of the palm, to sort children by "learning speed". Our piece on the atd angle sets that scale beside real data. Here is the core of it: the atd angle is a real measurement, but a changeable one. One person can yield different figures depending on how the print is taken.

Theo bản nghiên cứu của Brunson và cộng sự, lấy dấu khi các ngón khép và khi các ngón xòe sẽ ra hai số đo khác nhau trên cùng một người, và góc atd ở trẻ em lớn hơn ở người lớn. Trong 200 dấu bàn tay, người đo thứ nhất chỉ đọc được góc trên 149 dấu, người thứ hai trên 179 dấu. Nghiên cứu của Thute và cộng sự năm 2024 trên 200 sinh viên y ở Wardha, Ấn Độ, cho góc trung bình 45,55 độ ở tay phải và 43,77 độ ở tay trái.

According to Brunson and colleagues, a print taken with the fingers together gives a different atd angle from one taken with the fingers spread on the same person, and the angle is larger in children than in adults. Of 200 palm prints, the first reader could read the angle on only 149 and the second on 179. Thute and colleagues' 2024 study of 200 medical students in Wardha, India, found mean angles of 45.55 degrees on the right hand and 43.77 on the left.

Nghiên cứu năm 2024 ấy có tìm một mối liên quan giữa góc atd và kết quả học của nhóm sinh viên. Nhưng chính các tác giả ghi đây là một nghiên cứu nhỏ trong một trường, chưa so với sinh viên trường khác, và cần những nghiên cứu lớn ở nhiều trường thì mới có dữ liệu vững để coi góc atd là công cụ đáng tin. Một liên quan tính trung bình trong một nhóm người lớn chưa cho phép đọc năng lực của một đứa trẻ.

That 2024 study did report an association between the atd angle and the students' academic results. But the authors themselves call it a small scale study within a single institute, not compared with other institutes, and say large multi institutional studies are needed before the angle could be a reliable tool. An average association within one group of adults does not allow reading a single child's ability.

DMIT và luận tay của Thầy khác nhau thế nàoHow DMIT and the Master's reading differ

Cuốn luận Sinh Trắc Tam Tướng cũng đọc vân tay, cũng ghi dạng vân, số vân và góc atd, nên người đọc có quyền hỏi: vậy khác gì DMIT? Khác ở câu hỏi mà mỗi bên trả lời. Gói DMIT hỏi đứa trẻ này giỏi gì, nên học gì, làm nghề gì. Cuốn luận của Thầy hỏi tướng pháp cổ truyền phương Đông đọc bàn tay và gương mặt này ra sao, và ghi câu trả lời ấy là lời luận để tham khảo.

The Three Readings book also reads fingerprints, and also records patterns, ridge counts and the atd angle, so readers are entitled to ask how it differs from DMIT. The difference lies in the question each answers. A DMIT package asks what this child is good at, what to study, which career to pursue. The Master's book asks how classical Eastern physiognomy reads this hand and this face, and labels the answer as a reading for reflection.

Cũng cần nói cho công bằng: tướng pháp cổ truyền cũng không phải khoa học, và Thầy không trình bày nó như khoa học. Chỗ khác nhau là cách ghi. Phần luận của cuốn luận luôn được gọi đúng tên là luận, đặt tách khỏi phần đo, và không đổi thành một điểm số hay một lời khuyên chọn trường, chọn nghề. Vì sao phải đặt ba phép cạnh nhau thì bài vì sao phải ba phép đã nói kỹ.

In fairness it must also be said that classical physiognomy is not science either, and the Master does not present it as such. The difference is in the labelling. The book's reading is always called a reading, kept apart from the measurements, and never turned into a score or advice on which school or career to choose. Why the three arts are set side by side is explained in why three readings.

Lời khuyên cho phụ huynhAdvice for parents

Phụ huynh tìm tới DMIT thường vì một mong muốn chính đáng: hiểu con để dạy con cho đúng. Mong muốn ấy không sai. Chỉ là vân tay chưa phải là con đường khoa học đã chứng minh. Tháng 10 năm 2016, GS.TS Lê Đình Lương, Chủ tịch Hội Di truyền học Việt Nam, nói với Dân trí rằng phương pháp phân tích vân tay này có thể tham khảo nhưng không đáng tin cậy, không có cơ sở khoa học để quyết định một bước ngoặt cho cuộc đời con. Tháng sau, ông nói thêm rằng hiện nay kể cả việc phân tích ADN cũng chưa thể chẩn đoán được năng lực trí tuệ.

Parents turn to DMIT for a fair reason: to understand their child and teach them well. That wish is not wrong. Fingerprints simply are not a path science has proven. In October 2016 Professor Lê Đình Lương, chairman of the Vietnam Genetics Society, told Dân trí that this kind of fingerprint analysis may be consulted but is not reliable, and has no scientific basis for deciding a turning point in a child's life. The following month he added that at present even DNA analysis cannot diagnose intellectual ability.

Câu hỏi thứ tư đáng hỏi nhất vì dấu vân tay là dữ liệu sinh trắc, dùng để mở điện thoại và xác thực tài khoản, và không đổi suốt đời. Bài vân tay trẻ em và bài bảo mật dữ liệu sinh trắc nói kỹ cách giữ ảnh tay của con cho an toàn.

The fourth question matters most because a fingerprint is biometric data, used to unlock phones and verify accounts, and it never changes. Our pieces on children's fingerprints and protecting biometric data explain how to keep a child's hand photos safe.

Thầy Ưng Khiêm tách phần đo và phần luận thế nàoHow Master Ung Khiem keeps measurement and reading apart

Đọc tiếpRead next