Đường kiện khang là gì, nằm ở đâuWhat the health line is and where it lies
Đường kiện khang là một đường phụ trên lòng bàn tay, tiếng Việt quen gọi là đường sức khỏe. Trang tổng Sinh Trắc Tam Tướng tả vị trí của nó như sau: chạy chéo từ dưới ngón út về phía đường sinh mệnh. Tức là đường khởi ở phần trên, phía ngón út, rồi đi xiên qua lòng bàn tay, hướng về phía gò ngón cái.
The health line is a minor line of the palm. The Sinh Trac Tam Tuong hub describes its position this way: runs diagonally from below the little finger toward the life line. In other words it begins high up on the little finger side and slants across the palm toward the thumb mount.
Nhiều tên cho một đườngMany names for one line
Cheiro, nhà xem tay người Ireland tên thật William John Warner, đặt tên chương về đường này là The Line of Health or the Hepatica, tức đường sức khỏe hay Hepatica, và gọi nó thêm một tên nữa là Line of Mercury, đường Thủy Tinh, vì nó khởi từ gò Thủy Tinh dưới ngón út. Benham, trong cuốn The Laws of Scientific Hand Reading, dùng tên đường Thủy Tinh làm tên chính, và ghi rằng nó từng được gọi là đường sức khỏe và Hepatica.
Cheiro, the Irish palmist whose real name was William John Warner, titled his chapter on this line The Line of Health or the Hepatica, and also called it the Line of Mercury, since it rises from the Mercury mount below the little finger. Benham, in The Laws of Scientific Hand Reading, uses line of Mercury as the main name and notes that it has also been called the line of Health and the Hepatica.
Hai cuốn tả hướng đi hơi khác nhau. Cheiro viết đường mọc ở chân hay trên mặt gò Thủy Tinh rồi đi xuống qua bàn tay. Benham lại tả ngược chiều: đường nên khởi trên gò Thái Âm và chạy lên dọc mép ngoài bàn tay tới gò Thủy Tinh. Trang tổng và bài này vẽ theo lối Cheiro, từ gò Thủy Tinh xuống. Trên tay thật, người xem chỉ thấy một nét, chiều nào là do sách quy ước.
The two books describe its direction a little differently. Cheiro writes that the line rises at the base of or on the Mercury mount and travels down across the hand. Benham describes it the other way: it should start on the Moon mount and run upward along the outer edge of the hand to the Mercury mount. The hub and this piece draw it Cheiro's way, from Mercury downward. On a real hand the reader sees a single stroke, and the direction is only a convention of the books.
Dù mang tên đường sức khỏe, bài này không nói đường này báo bệnh gì. Sách cũ gán nó với sức khỏe thể chất, Thầy Ưng Khiêm không dùng lối đọc ấy. Bài chỉ tả hình của đường. Có điều gì lo về sức khỏe, xin quý vị đi khám bác sĩ.
Despite its name, this piece does not say that the line signals any illness. Old books tied it to physical health, and Master Ung Khiem does not use that reading. The piece only describes the shape of the line. If you have any worry about your health, please see a doctor.
Nhiều người không có đường nàyMany people have no health line
Điều đầu tiên nên biết: không có đường kiện khang là chuyện rất thường. Benham viết rằng ít nhất một nửa số bàn tay không có đường này, và ít khi thấy nó thành một nét rõ trọn vẹn. Đó là con số ông ước từ những bàn tay ông đã xem, không phải một khảo sát có đếm theo phương pháp khoa học. Bài chưa tìm được nghiên cứu hiện đại nào đếm tỷ lệ này.
The first thing to know is that having no health line is very common. Benham writes that at least half of all hands are without it, and that it is seldom a perfectly marked line. That is his estimate from the hands he read, not a survey counted by scientific method. This article has found no modern study that counts the proportion.
Cả hai cuốn sách cũ đều coi việc không có đường này là điều tốt. Cheiro viết thẳng: không có đường này là một dấu rất tốt. Benham viết nếu phải chọn giữa không có đường nào và có một đường khiếm khuyết, thì thà không thấy đường nào. Hai ông gắn điều ấy với thể chất, bài không chép thêm phần ấy.
Both old books treat the absence of this line as a good thing. Cheiro says plainly that it is an excellent sign to be without it. Benham writes that if there must be a choice between no line and a defective one, it is preferable that none be seen. Both men tie this to the constitution, and this article does not repeat that part.
Nói cách khác, ai soi tay mình không thấy đường kiện khang thì không có gì phải tìm, cũng không có gì phải lo. Hình 2 bên dưới đặt dạng không có ở vị trí số một, vì đó là dạng gặp nhiều.
In other words, if you look at your hand and find no health line, there is nothing to search for and nothing to worry about. Figure 2 below puts the absent form first, since it is the one most often seen.
Các dạng: không có, liền, đứt, lượn sóngThe forms: absent, unbroken, broken, wavy
Khi có mặt, đường kiện khang hiện ra theo vài dạng hình học dễ nhận. Phần này chỉ tả hình, để quý vị so với tay mình cho đúng.
When present, the health line takes a few easily recognised shapes. This section only describes the shapes, so you can compare your own hand accurately.
| DạngForm | Nhìn trên ảnh thế nàoWhat it looks like on a photo | Thầy ghi vào phần đoWhat the Master records |
|---|---|---|
| Không cóAbsent | Vùng từ gò Thủy Tinh xuống giữa lòng tay không có nét chéo nàoNo diagonal crease from the Mercury mount toward the centre | Không có. Không luận gì thêmAbsent. Nothing further is read |
| LiềnUnbroken | Một nét đi một hướng, không ngắtOne stroke in one direction, without a gap | Có, liền, dài tới đâuPresent, unbroken, and how far it runs |
| Đứt đoạnBroken | Hai ba đoạn nằm trên cùng một hướng, có khoảng hởTwo or three pieces along one course, with gaps | Số đoạn và chỗ hởThe number of pieces and gaps |
| Lượn sóngWavy | Nét uốn qua lại quanh hướng chínhThe stroke wanders back and forth around its course | Có, dạng lượn sóngPresent, wavy |
Về phần nghĩa, trang tổng Sinh Trắc Tam Tướng chỉ ghi cho đường này một câu, áp chung cho mọi dạng: nhịp sống, sức bền, lúc cần giữ gìn. Đây là lời nhắc để sống điều độ, không thay cho khám bệnh. Sách cũ gán từng dạng với sức khỏe thể chất, có chỗ bằng lời rất nặng. Bài không chép những câu ấy (đã làm nhẹ), và Thầy không đọc riêng từng dạng thành lời phán.
As for meaning, the Sinh Trac Tam Tuong hub gives this line a single sentence that applies to every form: rhythm of life, endurance, times to take care. It is a reminder to live well, never a substitute for a medical check. Old books tied each form to physical health, sometimes in very heavy words. This article does not repeat them (softened), and the Master does not turn any single form into a verdict.
Chạm hay không chạm đường sinh đạoTouching the life line or not
Điểm thứ hai người ta hay hỏi là đầu cuối của đường kiện khang có chạm đường sinh đạo hay không. Có hai trường hợp. Trường hợp thứ nhất, đường chạy chéo tới tận nét đỏ của đường sinh đạo. Trường hợp thứ hai, đường đi xuống nhưng dừng lại, còn cách đường sinh đạo một khoảng.
The second thing people ask is whether the end of the health line touches the life line. There are two cases. In the first, the line runs diagonally all the way to the red life line. In the second, it runs down but stops, leaving a gap before the life line.
Cheiro viết dáng ông ưa là đường chạy thẳng xuống bàn tay, không tiến lại gần hay chạm đường sinh đạo. Benham cũng viết đường Thủy Tinh không nên chạm đường sinh đạo ở bất kỳ chỗ nào. Cả hai đọc chỗ chạm bằng lời về sức khỏe thể chất, rất nặng. Bài không chép lại (đã làm nhẹ).
Cheiro writes that the form he prefers runs straight down the hand without approaching or touching the life line. Benham also writes that the Mercury line should at no time touch the life line. Both read the contact in heavy terms about physical health. This article does not repeat them (softened).
Thầy chỉ ghi "chạm" hay "không chạm" vào phần đo, như ghi một số đo. Thầy không đọc chỗ chạm thành bệnh. Ai đang lo về sức khỏe thì đi khám bác sĩ, vì không đường chỉ tay nào cho biết điều ấy.
The Master simply records "touches" or "does not touch" in the measured section, as he would any measurement. He does not read the contact as illness. Anyone worried about their health should see a doctor, because no palm line can tell them that.
Trên ảnh, chỗ chạm chỉ rộng vài milimét. Bàn tay hơi khum làm hiện thêm nếp nhỏ quanh đường sinh đạo, dễ khiến người xem tưởng hai đường đã chạm. Vì vậy Thầy xem chỗ này trên ảnh duỗi phẳng tay, chụp sáng đều.
On a photo the point of contact is only a few millimetres wide. A slightly cupped hand raises small folds around the life line, which can make two lines look joined. So the Master judges this on a photo of a flat hand in even light.
Đừng nhầm với đường trực giác và Via LascivaNot to be confused with the intuition line or the Via Lasciva
Nửa ngoài lòng bàn tay, phía ngón út, còn có hai đường hiếm hơn mà sách cũ tả rất gần đường kiện khang. Nhận ra chúng chủ yếu nhờ hình dạng.
The outer half of the palm, on the little finger side, can carry two rarer lines that the old books describe close to the health line. They are told apart mainly by shape.
Đường trực giác, sách gọi là Line of Intuition. Cheiro tả nó gần như một hình bán nguyệt đi từ mặt gò Thủy Tinh xuống mặt gò Thái Âm, có khi chỉ nằm trên gò Thái Âm, và dặn không được nhầm nó với Hepatica. Benham tả đường khởi trên gò Thái Âm, cong về phía đồng bằng Hỏa Tinh giữa lòng tay rồi dừng ở hay gần gò Thủy Tinh. Ông viết nó nằm cùng chỗ với đường Thủy Tinh, khác ở chỗ cong.
The line of intuition. Cheiro describes it as more or less a semicircle from the face of the Mercury mount to the face of the Moon mount, sometimes on the Moon mount alone, and warns that it must not be confused with the Hepatica. Benham describes it rising on the Moon mount, curving toward the Plain of Mars and ending on or near the Mercury mount. He writes that it occupies the same position as the Mercury line and is distinguished from it by its curve.
Via Lasciva. Hai cuốn tả đường này khác nhau. Cheiro tả nó cũng gần như bán nguyệt nhưng nằm thấp, nối gò Thái Âm với gò Kim Tinh ở gốc ngón cái, hoặc chỉ chạy từ phần dưới gò Thái Âm ra cổ tay. Benham viết đường này ít gặp, nằm xiên trên gò Thái Âm, gần mép bàn tay, như một đường chị em chạy bên cạnh đường Thủy Tinh. Hình dưới vẽ theo lối Cheiro.
The Via Lasciva. The two books describe it differently. Cheiro gives it a semicircular form too, but low on the hand, connecting the Moon mount with the Venus mount at the base of the thumb, or simply running off the hand from the lower Moon mount into the wrist. Benham writes that it is seldom seen and lies slanting on the Moon mount near the edge of the hand, as a sister line beside the Mercury line. The drawing below follows Cheiro.
| ĐườngLine | DángShape | Đi từ đâu tới đâuFrom where to where |
|---|---|---|
| Đường kiện khangHealth line | Chéo, thẳng hay hơi congDiagonal, straight or gently curved | Gò Thủy Tinh, về phía đường sinh đạoMercury mount toward the life line |
| Đường trực giácLine of intuition | Bán nguyệt, bụng cong vào giữa lòng tayA semicircle bowing toward the centre of the palm | Gò Thủy Tinh xuống gò Thái Âm, sát mép ngoàiMercury down to the Moon mount, near the outer edge |
| Via LascivaVia Lasciva | Cheiro: vòng thấp. Benham: nét xiên song songCheiro: a low arc. Benham: a parallel slant | Cheiro: gò Thái Âm sang gò Kim Tinh hay ra cổ tayCheiro: Moon mount to Venus, or off to the wrist |
Khoa học: một nếp phụ, không phải nếp lớnThe science: a minor crease, not a major one
Giải phẫu học chỉ đặt tên riêng cho ba nếp gấp lớn của lòng bàn tay, ứng với ba đường sinh đạo, trí đạo và tâm đạo. Theo Popich và Smith, trên tạp chí Pediatric Research năm 1970, các nếp ấy thành hình từ tuần 7 tới tuần 14 của thai kỳ, theo những mặt phẳng gập sớm của bàn tay thai nhi. Nhóm Stevens, Carey, Shah và Bagley khám bàn tay 100 thai nhi, đăng trên The Journal of Pediatrics năm 1988, ghi nhận nếp lòng bàn tay luôn thấy được từ tuần 13.
Anatomy gives names only to the three major creases of the palm, which match the life, head and heart lines. According to Popich and Smith in Pediatric Research (1970), these creases develop between weeks 7 and 14 of fetal life, following the early flexion planes of the developing hand. Stevens, Carey, Shah and Bagley examined the hands of 100 fetuses and reported in The Journal of Pediatrics (1988) that palmar creases are consistently seen by week 13.
Park và cộng sự, trên tạp chí Anatomy and Cell Biology năm 2010, phân loại ba nếp lớn trên bàn tay của 3.216 người trẻ ở Hàn Quốc. Họ gọi là nếp nhỏ những nếp hẹp hơn hai lần bề rộng rãnh vân da, hoặc nằm riêng ra, cắt ngang nếp lớn, hay chạy tới nếp lớn bằng một đầu nhọn. Nếp nhỏ trong nghiên cứu ấy chỉ được quan sát, không được phân tích. Theo cách chia ấy, đường kiện khang, khi có, thuộc nhóm nếp nhỏ.
Park and colleagues, in Anatomy and Cell Biology (2010), classified the three major creases in the hands of 3,216 young people in Korea. They called minor creases those narrower than twice the width of a skin furrow, or lying apart from the major creases, crossing them, or running into them with a sharpened end. Minor creases in that study were only observed, not analysed. By that division, the health line, where present, belongs among the minor creases.
Nếp phụ không đứng yênMinor creases do not stay put
Nếp nhỏ kém ổn định hơn nếp lớn. Wang và Lv, trong một nghiên cứu nhận dạng dấu lòng bàn tay đăng trên PeerJ Computer Science năm 2025, viết rằng đường chính ổn định hơn nếp nhăn, và nếp nhăn dễ bị che mất bởi ánh sáng kém, ảnh bị nén và nhiễu. Chính Cheiro cũng ghi rằng có những vạch mảnh sau vài năm trông như đậm lên. Cho nên một đường kiện khang thấy trên ảnh hôm nay có thể mờ hơn hay rõ hơn ở một ảnh chụp lúc khác.
Minor creases are less stable than major ones. Wang and Lv, in a 2025 palmprint recognition study in PeerJ Computer Science, write that principal lines are more stable than wrinkles, and that wrinkles are easily concealed by poor lighting, compression artefacts and noise. Cheiro himself notes that some fine lines appear to develop more strongly after a few years. So a health line seen on a photo today may look fainter or clearer on one taken at another time.
Nhiều người cho rằng nếp phụ đổi theo cách mình dùng tay, làm việc gì, cầm nắm thế nào. Các nguồn bài đã mở chưa có số đo nào cho điều ấy, nên bài chỉ nói được đến đây: nếp phụ không bền như nếp lớn, và khoa học chưa đo xem nó đổi ra sao. Bài chỉ tay có thay đổi không bàn riêng câu hỏi này.
Many people believe minor creases change with how the hand is used, the work one does and the way one grips. The sources opened for this article give no measurement of that, so this is as far as the article can go: minor creases are less durable than major ones, and science has not measured how they change. The article do palm lines change takes up this question on its own.
- Duỗi phẳng lòng bàn tay, không khum, chụp sáng đều, tắt đèn flash.
- Tìm một nét đi một hướng từ vùng gò Thủy Tinh xuống. Nhiều vạch ngắn lệch hướng thì đó là nếp phụ, không gộp lại thành một đường.
- Nét cong hình vầng trăng sát mép ngoài là đường trực giác, không phải đường kiện khang.
- Chụp lại vào một ngày khác. Chỉ ghi nhận nét hiện rõ ở cả hai ảnh.
- Lay the palm flat, not cupped, and photograph in even light with the flash off.
- Look for one stroke running in one direction down from the Mercury mount. Many short strokes at odd angles are minor creases and should not be joined into a line.
- A crescent close to the outer edge is the intuition line, not the health line.
- Photograph again on another day. Record only a stroke that is clear on both photos.
Tam giác lớn: đường kiện khang là cạnh thứ baThe Great Triangle: the health line as its third side
Đường kiện khang còn được nhắc trong sách cũ vì một hình khác. Cheiro viết tam giác lớn do ba đường trí đạo, sinh đạo và kiện khang tạo nên. Góc trên của tam giác, chỗ đường trí đạo gặp đường sinh đạo, mà nhọn thì ông đọc là người dễ lo, rụt rè, nhạy cảm. Ông cũng viết tam giác rộng thì cách nhìn đời rộng hơn.
The health line also appears in the old books because of another shape. Cheiro writes that the Great Triangle is formed by the head, life and health lines. When the upper angle, where the head and life lines meet, is acute, he reads a more nervous, timid and sensitive nature. He also writes that with a broad triangle the views of life will be broader.
Cheiro còn gắn cỡ tam giác với sức khỏe thể chất. Thầy không dùng lối đọc ấy. Bài chữ M và các dấu đặc biệt đã vẽ tam giác lớn cùng tứ giác và bàn kỹ hơn. Người không có đường kiện khang thì trên tay không khép được tam giác này, và đó cũng là chuyện thường.
Cheiro also ties the size of the triangle to physical health. The Master does not use that reading. The article on the M and special marks draws the Great Triangle with the quadrangle and discusses it further. Someone without a health line simply has no closed triangle on the hand, and that too is common.
So hai tayComparing both hands
Đường kiện khang trên hai tay thường khác nhau: có người một tay có, tay kia không, có người một bên liền, một bên đứt. Theo lối xem trong bài cách xem chỉ tay, tay không thuận là phần bẩm sinh, tay thuận là phần mình tự làm nên. Thầy ghi cả hai tay vào phần đo rồi mới đặt cạnh nhau.
The health line often differs between the two hands: one hand may have it and the other not, or it may be unbroken on one side and broken on the other. Following the method in the palm reading guide, the non dominant hand is what one is born with, the dominant hand what one has made. The Master records both hands before setting them side by side.
Sự khác nhau ấy không phải điều đáng lo. Như phần khoa học đã nói, nếp phụ không bền như nếp lớn, nên hai tay khác nhau ở đường này là điều bình thường.
Such a difference is nothing to worry about. As the science section explained, minor creases are less durable than major ones, so the two hands differing on this line is normal.
Thầy Ưng Khiêm đọc đường kiện khang thế nàoHow Master Ung Khiem reads the health line
Thầy tách hai phần. Phần đo gồm những gì nhìn được trên ảnh: có hay không, liền, đứt hay lượn sóng, có chạm đường sinh đạo không, có hiện trên hai ảnh không, và hai tay khác nhau ra sao. Phần luận chỉ bắt đầu khi đo xong, luôn đặt cạnh các phép khác, và không bao giờ là lời về bệnh.
The Master separates two parts. Measuring covers what the photos show: present or not, unbroken, broken or wavy, touching the life line or not, visible on two photos or not, and how the hands differ. Reading only begins once measuring is done, always beside the other methods, and never as a statement about illness.
Với đường này Thầy chỉ dùng câu của trang tổng: nhịp sống, sức bền, lúc cần giữ gìn. Đây là lời nhắc để sống điều độ, không thay cho khám bệnh. Thầy đặt nó cạnh dáng tay, cạnh vân tay mười ngón, cạnh tướng mặt, và lá số song hệ Tử Vi, Bát Tự nếu quý vị có.
For this line the Master uses only the hub's sentence: rhythm of life, endurance, times to take care. It is a reminder to live well, never a substitute for a medical check. He sets it beside the hand shape, the ten fingerprints, the face, and the twin Tu Vi and Bazi charts where you have them.
Không có đường kiện khang, đường đứt, đường lượn sóng hay đường chạm đường sinh đạo đều không phải điều đáng sợ. Chỉ tay là tướng pháp để tham khảo, không thay cho khám bệnh. Sức khỏe là việc của bác sĩ.
No health line, a broken line, a wavy line or a line touching the life line are none of them anything to fear. Palm reading is physiognomy for reflection, not a substitute for a medical check. Health is a matter for a doctor.
Để Thầy xem hai bàn tay của quý vịLet the Master read both your hands
Chụp hai lòng bàn tay bằng điện thoại, xem trước miễn phí ngay trên trang. Cuốn luận Sinh Trắc Tam Tướng đọc chỉ tay cùng vân tay và tướng mặt, do chính Thầy Ưng Khiêm chấm ảnh và soạn tay. Cuốn luận không đọc bệnh.
Photograph both palms with your phone and preview for free on the page. The Three Readings book reads your palms together with your fingerprints and face, marked and written by Master Ung Khiem himself. The book does not read illness.
Hỏi đápQuestions
Đường sức khỏe trên bàn tay nằm ở đâu?Where is the health line on the palm?
Đường sức khỏe, còn gọi đường kiện khang, chạy chéo từ dưới ngón út, vùng gò Thủy Tinh, về phía đường sinh đạo. Sách phương Tây gọi là Line of Health, Hepatica hay đường Thủy Tinh.
The health line runs diagonally from below the little finger, on the Mercury mount, toward the life line. Western books call it the Line of Health, the Hepatica or the line of Mercury.
Không có đường sức khỏe có sao không?Is it a problem to have no health line?
Không. Benham ước ít nhất một nửa số bàn tay không có đường này, và Cheiro viết không có đường này là một dấu rất tốt. Không có thì không có gì phải tìm, không có gì phải lo.
No. Benham estimated that at least half of all hands lack it, and Cheiro writes that its absence is an excellent sign. If you have none, there is nothing to look for and nothing to worry about.
Đường sức khỏe có cho biết bệnh gì không?Does the health line tell what illness I have?
Không. Sách cũ từng gán nó với sức khỏe thể chất, nhưng xem chỉ tay bị giới khoa học xem là giả khoa học vì thiếu bằng chứng cho những lời đoán. Thầy không đọc bệnh trên tay. Lo về sức khỏe thì đi khám bác sĩ.
No. Old books tied it to physical health, but palmistry is widely regarded as a pseudoscience for lack of evidence behind its predictions. The Master reads no illness from the hand. If you are worried about your health, see a doctor.
Đường sức khỏe chạm đường sinh đạo có đáng lo không?Should I worry if the health line touches the life line?
Không. Sách cũ đọc chỗ chạm bằng lời nặng, bài không chép lại. Thầy chỉ ghi chạm hay không chạm vào phần đo, không đọc thành bệnh. Ai lo về sức khỏe thì đi khám bác sĩ.
No. The old books read the contact in heavy terms, which this article does not repeat. The Master only records touching or not in the measured section, never reading it as illness. Anyone worried should see a doctor.
Phân biệt đường sức khỏe với đường trực giác thế nào?How do I tell the health line from the line of intuition?
Nhìn hình dạng. Đường sức khỏe chạy chéo, khá thẳng, về phía đường sinh đạo. Đường trực giác cong như vầng trăng từ gò Thủy Tinh xuống gò Thái Âm, sát mép ngoài bàn tay. Cheiro dặn không được nhầm hai đường này.
Look at the shape. The health line runs diagonally, fairly straight, toward the life line. The line of intuition bows like a crescent from the Mercury mount down to the Moon mount, close to the outer edge. Cheiro warns not to confuse the two.
Đường sức khỏe có thay đổi theo thời gian không?Does the health line change over time?
Có thể trông khác đi. Đây là nếp nhỏ, kém ổn định hơn ba nếp lớn và dễ mất khi ánh sáng kém. Cheiro cũng ghi có vạch mảnh đậm dần sau vài năm. Nên chụp hai lần, chỉ ghi nét hiện rõ ở cả hai ảnh.
It can look different. It is a minor crease, less stable than the three major ones and easily lost in poor light. Cheiro also notes fine lines that deepen over a few years. Photograph twice and record only a stroke clear on both.
Đọc tiếpRead next
NguồnSources
- Cheiro. Palmistry for All, chương X: The Line of Health or the Hepatica (tên gọi, vị trí, không có đường là dấu rất tốt, không nên chạm đường sinh đạo): chestofbooks.com
- Cheiro. Palmistry for All, chương XII: The Line of Intuition and the Via Lasciva (hình dạng hai đường, dặn không nhầm với Hepatica): chestofbooks.com
- Cheiro. Palmistry for All, chương XVIII: The Great Triangle and the Quadrangle (ba cạnh tam giác lớn, góc trên): chestofbooks.com
- Cheiro. Palmistry for All, Changes in the Line of Head (vạch mảnh đậm lên sau vài năm): chestofbooks.com
- Benham W. G. The Laws of Scientific Hand Reading, chương XII: The Line of Mercury (các tên gọi, hướng đi, ít nhất một nửa số bàn tay không có, không nên chạm đường sinh đạo): chestofbooks.com
- Benham. The Line of Intuition (vị trí, khác đường Thủy Tinh ở chỗ cong): chestofbooks.com
- Benham. The Via Lascivia (ít gặp, đường chị em của đường Thủy Tinh): chestofbooks.com
- Popich G. A., Smith D. W. The Genesis and Significance of Digital and Palmar Hand Creases. Pediatric Research, 1970: nature.com
- Stevens C. A., Carey J. C., Shah M., Bagley G. P. Development of human palmar and digital flexion creases. The Journal of Pediatrics 113(1), 1988: sciencedirect.com
- Park J. S., Shin D. S., Jung W., Chung M. S. Improved analysis of palm creases. Anatomy and Cell Biology 43, 2010, trang 169 tới 177: pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Wang H., Lv T. Palmprint recognition based on principal line features. PeerJ Computer Science, 2025: pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Palmistry: xem chỉ tay bị xem là giả khoa học vì các cách đọc mâu thuẫn và thiếu bằng chứng, Cheiro là William John Warner: en.wikipedia.org
Tên đường, tên gò và phần tướng pháp theo sách tướng phương Đông và lối xem tay phương Tây, dẫn để tham khảo, thống nhất với trang tổng Sinh Trắc Tam Tướng. Lời Cheiro và Benham được thuật lại bằng tiếng Việt, không phải lời dịch từng chữ. Mọi câu sách cũ nói về bệnh đều không chép lại, chỗ ghi "đã làm nhẹ" là chỗ lời gốc nặng hơn nhiều. Bài không thay cho khám bệnh. Hình minh họa do UK MASTER ACADEMY vẽ riêng cho bài, bàn tay vẽ theo lòng bàn tay phải nhìn thẳng, tay trái soi gương. Bài được cập nhật khi có nghiên cứu mới.Line names, mounts and physiognomic readings follow Eastern physiognomy and Western palmistry, cited for reference and consistent with the Sinh Trac Tam Tuong hub. Cheiro and Benham are paraphrased, not translated word for word. Nothing the old books say about illness is repeated, and wherever "softened" appears the original wording is much heavier. This article is no substitute for a medical check. Illustrations drawn by UK MASTER ACADEMY for this article, the hand drawn as a right palm seen face on, the left hand mirrored. Updated as new research appears.