Một nốt ruồi, ba câu hỏiOne mole, three questions
Gõ "nốt ruồi trên mặt" lên mạng, quý vị sẽ gặp hàng trăm lời phán cho từng vị trí, nhiều câu rất nặng. Bài này không chép lại những lời ấy. Nó đi theo cách người xem tướng lâu năm vẫn làm: coi nốt ruồi là một dấu nằm trên một bộ vị, rồi hỏi ba câu. Bộ vị ấy là bộ vị nào. Bộ vị ấy thuộc cung nào trong mười hai cung trên mặt. Bộ vị ấy ứng với tuổi lưu niên nào.
Search for moles on the face and you will find hundreds of verdicts for each position, many of them harsh. This piece does not repeat them. It follows what seasoned readers do: treat a mole as a mark on one point of the face and ask three questions. Which point is it. Which of the twelve palaces does that point belong to. Which yearly age does it correspond to.
Cách tra ngược này có trong các bài giảng tướng pháp. Một tác giả viết về bộ vị lưu niên dặn người đọc: ai có nốt ruồi hay vết sẹo ở đâu thì dùng bảng để tìm tuổi tương ứng, vừa tiện vừa nhanh. Một trang tướng pháp khác nhấn mạnh rằng nốt ruồi không bao giờ đọc riêng, luôn phải đối chiếu với dáng khuôn và cốt tướng của cả khuôn mặt.
This reverse lookup appears in physiognomy lessons. One writer on the yearly points tells readers that anyone with a mole or scar can use the chart to find the matching age, quickly and easily. Another physiognomy site stresses that a mole is never read in isolation and is always cross referenced with the face shape and bone structure.
Trái, phải trong bài luôn là của người được xem: bên trái của họ nằm ở phía phải của hình. Tuổi tính theo tuổi mụ như bài Bách tuế lưu niên.
Left and right always belong to the subject: their left sits on the right of the picture. Ages are counted the traditional way, as in The hundred year chart.
Nốt ruồi là gìWhat a mole is
Theo MedlinePlus của Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ, nốt ruồi hình thành khi các tế bào sắc tố trên da, gọi là tế bào hắc tố (melanocyte), mọc thành cụm. DermNet, trang da liễu của New Zealand, gọi nốt ruồi là tổn thương da lành tính thường gặp do tế bào hắc tố tăng sinh tại chỗ.
According to MedlinePlus from the US National Library of Medicine, moles form when pigment cells in the skin, called melanocytes, grow in clusters. DermNet, the New Zealand dermatology resource, calls a mole a common benign skin lesion caused by a local proliferation of melanocytes.
- Bao nhiêu là bình thường. MedlinePlus viết phần đông mọi người có từ 10 tới 40 nốt ruồi, và có thể mọc thêm nốt mới cho tới khoảng 40 tuổi.
- Mọc khi nào. Theo American Academy of Dermatology (AAD), phần lớn nốt ruồi xuất hiện trong thời thơ ấu và tuổi dậy thì, lớn lên theo đứa trẻ, có nốt đậm dần, có nốt nhạt đi.
- Phẳng hay nổi. DermNet chia theo độ sâu: nốt ở ranh giới biểu bì thì phẳng, nốt nằm trong lớp bì thì nổi lên thành gò. Về già số nốt ruồi ít đi vì có nốt nhạt dần.
- Nốt ruồi không điển hình. MedlinePlus ghi khoảng một trên mười người có ít nhất một nốt ruồi trông khác nốt thường, gọi là nốt ruồi loạn sản.
- How many is normal. MedlinePlus says most people have between 10 and 40 moles and may develop new ones until about age 40.
- When they appear. The American Academy of Dermatology (AAD) says most moles appear during childhood and adolescence and grow with the child, some darkening and others lightening.
- Flat or raised. DermNet sorts them by depth: moles at the junction of the epidermis are flat, those in the dermis are raised bumps. There are fewer in later life because some slowly fade.
- Atypical moles. MedlinePlus notes that about one in ten people has at least one unusual mole that looks different from an ordinary one, called a dysplastic nevus.
Nghĩa là nốt ruồi trên mặt không phải một điềm lạ. Nó là cấu trúc da mà hầu như ai cũng có, và phần lớn đã có mặt từ khi còn nhỏ.
In other words, a mole on the face is not an omen. It is a skin structure almost everyone has, and most were already there in childhood.
Nốt ruồi, tàn nhang, đốm nâu khác nhauMoles, freckles and sun spots are different
Người xem tướng qua ảnh hay gộp mọi chấm sẫm màu thành nốt ruồi. Về mặt da liễu, đó là những thứ khác nhau, mọc vào những tuổi khác nhau và đổi theo những cách khác nhau.
People reading faces from photos tend to call every dark dot a mole. In dermatology these are different things, appearing at different ages and changing in different ways.
| LoạiKind | Bản chấtWhat it is | Mọc khi nào, đổi ra saoWhen it appears, how it changes |
|---|---|---|
| Nốt ruồiMole | Cụm tế bào hắc tố, phẳng hoặc hơi nổiA cluster of melanocytes, flat or slightly raised | Phần lớn từ nhỏ tới tuổi dậy thì, có thể mọc thêm tới khoảng 40 tuổiMostly in childhood and the teens, new ones possible until about 40 |
| Tàn nhangFreckles | Không tăng số tế bào hắc tố, sắc tố đậm trong tế bào da, thường dưới 3 mmNo extra melanocytes, pigment builds up in skin cells, usually under 3 mm | Từ nhỏ, giữa mặt, đậm vào mùa hè, nhạt hẳn hoặc mất vào mùa đôngFrom early childhood, mid face, darker in summer, fading or gone in winter |
| Đốm nâu do nắng, đồi mồiSun spots, solar lentigines | Lớn hơn tàn nhang, từ vài mm tới vài cmLarger than freckles, a few mm to a few cm | Hay gặp sau 40 tuổi ở chỗ da phơi nắng, không mất vào mùa đôngCommon after 40 on sun exposed skin, do not vanish in winter |
| Chấm đỏ, u mạch anh đàoRed spots, cherry angiomas | U mạch máu nhỏ lành tính, đỏ, xanh hay tím, 1 mm tới 1 cmA small harmless blood vessel growth, red, blue or purple, 1 mm to 1 cm | Tăng rõ từ khoảng 40 tuổiIncrease markedly from about 40 |
Chấm đỏ nhỏ mà nhiều người quen gọi là nốt ruồi son có thể là u mạch anh đào, do mạch máu chứ không do tế bào hắc tố. Chỉ bác sĩ da liễu phân biệt chắc được, bài không đoán thay. DermNet cũng lưu ý cần phân biệt đốm nâu do nắng lành tính với một dạng ung thư hắc tố giai đoạn sớm, nên đốm nâu nào trông lạ cũng là việc của bác sĩ.
The small red dot many people call a red mole may be a cherry angioma, made of blood vessels rather than pigment cells. Only a dermatologist can tell for sure, and this piece does not guess. DermNet also notes that a harmless sun spot must be told apart from an early melanoma, so any odd looking brown spot is a matter for a doctor.
Với việc xem tướng, sự phân biệt này quan trọng vì hai lẽ. Tàn nhang đổi theo mùa và đốm nâu đến muộn, nên đọc chúng như một dấu cố định là đọc nhầm. Và một đốm mới xuất hiện ở tuổi trung niên thì trước hết là việc của da, không phải của vận.
For face reading the distinction matters for two reasons. Freckles change with the seasons and sun spots come late, so reading them as fixed marks is a misreading. And a new spot in middle age is first of all a skin matter, not a matter of fortune.
Nốt ruồi "sống" và "chết" trong sách tướng"Living" and "dead" moles in the texts
Các bài tướng pháp phổ biến bằng tiếng Trung và tiếng Anh chia nốt ruồi làm hai loại theo vẻ ngoài. Một bài trên Sina nói nốt ruồi chia ra nốt ruồi sống và nốt ruồi chết, nốt ruồi sống là nốt màu đen hoặc nâu sẫm, có ánh bóng. Một bài trên Sohu tả nốt ruồi tốt là đen như sơn, hoặc đỏ như son, hoặc trắng như ngọc, nổi lên, có ánh, da quanh sáng đẹp, mọc lông dài càng tốt.
Popular physiognomy articles in Chinese and English sort moles into two kinds by appearance. One Sina article says moles divide into living and dead ones, a living mole being black or deep brown with a lustrous sheen. A Sohu article describes a good mole as lacquer black, cinnabar red or jade white, raised, glossy, with clear skin around it, better still with a long hair.
Mặt ngược lại, trang Your Chinese Astrology viết nốt ruồi màu xám, nâu, vàng hoặc lẫn màu thường bị xem là kém. Trang Yap Feng Shui tả loại kém là nâu đỏ, phẳng, méo, lõm hoặc phai màu. Trang Your Chinese Astrology còn nhắc một nguyên tắc chung: nốt ruồi ẩn trong lông mày, râu, tóc được xem nhẹ nhàng hơn nốt ruồi lộ ra.
On the other side, Your Chinese Astrology says grey, brown, yellowish or mixed colour moles are usually seen as inauspicious. Yap Feng Shui describes the weaker kind as reddish brown, flat, irregular, pitted or faded. Your Chinese Astrology also mentions a general rule: moles hidden in the brows, beard or hair are viewed more gently than exposed ones.
Những đặc điểm sách gọi là nốt ruồi "chết", như lẫn nhiều màu, bờ nhòe, méo, cũng là những điều quy tắc ABCDE bảo nên đi khám. Gặp một nốt ruồi như vậy, việc cần làm là hẹn bác sĩ da liễu, không phải lo về vận.
Features the texts call a "dead" mole, such as mixed colours, a blurred or uneven edge, are also what the ABCDE rule says to have checked. Faced with such a mole, the thing to do is book a dermatologist, not worry about fortune.
Ngược lại, một nốt ruồi đen bóng, nổi tròn mà sách gọi là "sống" cũng không vì thế mà được miễn khám nếu nó đang lớn lên, đổi màu, ngứa hay chảy máu. Y học không chấm nốt ruồi đẹp hay xấu, chỉ nhìn nó có đổi khác không.
Equally, a glossy, round, raised black mole the texts call "living" is not exempt from a check if it is growing, changing colour, itching or bleeding. Medicine does not grade moles as pretty or ugly, it only asks whether they change.
Các bài nói trên gán cho từng loại những lời phán về giàu nghèo, hôn nhân, tai ách. Bài này đã làm nhẹ phần ấy và không chép lại. Thầy Ưng Khiêm chỉ giữ ý chung: sách tướng coi nốt ruồi rõ, sáng là dấu có lực, nốt ruồi mờ, xỉn là dấu yếu, và đọc lực của dấu ấy cùng bộ vị nó nằm.
The articles above attach verdicts on wealth, marriage and misfortune to each kind. This piece has softened that part and does not repeat it. Master Ung Khiem keeps only the general idea: the texts treat a clear, bright mole as a strong mark and a dull, faded one as a weak mark, and read the strength of that mark together with the point where it sits.
Bản đồ vị trí theo bộ vị lưu niênA position map by yearly point
Bách tuế lưu niên rải một trăm tuổi đời lên khuôn mặt, mỗi tuổi một bộ vị. Nốt ruồi nằm đúng hoặc sát bộ vị nào thì được đọc cùng tuổi của bộ vị ấy. Trục giữa khuôn mặt là chỗ nốt ruồi hay được bàn nhất, vì các bộ vị ở đây giống nhau ở nam và nữ.
The hundred year chart spreads a lifetime over the face, one point for each age. A mole on or next to a point is read with that point's age. The centre line of the face is where moles are discussed most, because its points are the same for men and women.
| Tuổi mụAge | Bộ vịPoint | Cung trùng hoặc sátPalace on or next to it |
|---|---|---|
| 1515 | Hỏa TinhFire Star | không trùng cungnone |
| 2222 | Tư KhôngMinister of Works | Cung Quan LộcCareer palace |
| 2525 | Trung ChínhCentral Uprightness | Cung Quan LộcCareer palace |
| 2828 | Ấn ĐườngSeal Hall | Cung MệnhLife palace |
| 4141 | Sơn CănMountain Root | Cung Tật ÁchHealth palace |
| 4444 | Niên ThượngYear Above | không trùng cungnone |
| 4545 | Thọ ThượngLongevity Above | không trùng cungnone |
| 4848 | Chuẩn ĐầuNose Tip | Cung Tài BạchWealth palace |
| 5151 | Nhân TrungPhiltrum | không trùng cungnone |
| 6060 | Thủy TinhWater Star | không trùng cungnone |
| 6161 | Thừa TươngReceiving Fluid | không trùng cungnone |
| 7171 | Địa CácEarth Pavilion | không trùng cungnone |
Hai bên mặt thì khác. Bài ca lưu niên dặn nam bắt đầu từ bên trái, nữ từ bên phải, nên mọi bộ vị có cặp hai bên đều đổi bên ở mặt nữ. Trên sơ đồ của trang tổng, ở mỗi cặp, tuổi nhỏ của mặt nam nằm bên trái người được xem, tuổi nhỏ của mặt nữ nằm bên phải.
The two sides are different. The yearly verse says men start on the left and women on the right, so every paired point swaps sides on a woman's face. On the main page map, in each pair the lower age sits on the subject's left for a man and on the subject's right for a woman.
| Cặp tuổiAges | Bộ vịPoint | Mặt namMale face | Mặt nữFemale face |
|---|---|---|---|
| 17 và 1817 and 18 | Nhật Giác, Nguyệt GiácSun Corner, Moon Corner | 17 trái, 18 phải17 left, 18 right | 17 phải, 18 trái17 right, 18 left |
| 23 và 2423 and 24 | Biên ThànhBorder City | 23 trái, 24 phải23 left, 24 right | 23 phải, 24 trái23 right, 24 left |
| 29 và 3029 and 30 | Sơn LâmMountain Forest | 29 trái, 30 phải29 left, 30 right | 29 phải, 30 trái29 right, 30 left |
| 35 và 3635 and 36 | Thái Dương, Thái ÂmGreat Yang, Great Yin | 35 trái, 36 phải35 left, 36 right | 35 phải, 36 trái35 right, 36 left |
| 39 và 4039 and 40 | Thiếu Dương, Thiếu ÂmLesser Yang, Lesser Yin | 39 trái, 40 phải39 left, 40 right | 39 phải, 40 trái39 right, 40 left |
| 46 và 4746 and 47 | QuyềnCheekbone | 46 trái, 47 phải46 left, 47 right | 46 phải, 47 trái46 right, 47 left |
| 49 và 5049 and 50 | Lan Đài, Đình ÚyOrchid Terrace, Court Officer | 49 trái, 50 phải49 left, 50 right | 49 phải, 50 trái49 right, 50 left |
| 56 và 5756 and 57 | Pháp LệnhLaw Line | 56 trái, 57 phải56 left, 57 right | 56 phải, 57 trái56 right, 57 left |
| 58 và 5958 and 59 | Hổ NhĩTiger Ear | 58 trái, 59 phải58 left, 59 right | 58 phải, 59 trái58 right, 59 left |
| 74 và 7574 and 75 | Tai CốtJaw Bone | 74 trái, 75 phải74 left, 75 right | 74 phải, 75 trái74 right, 75 left |
Vì vậy, đọc một nốt ruồi hai bên mặt mà không biết người ấy là nam hay nữ, hay nhầm bên trái của ảnh với bên trái của người, là tra sai tuổi ngay từ bước đầu. Sơ đồ khuôn mặt trên trang Sinh Trắc Tam Tướng có ô nhập năm sinh để thấy bộ vị của năm nay trên cả hai mặt.
So reading a mole on the side of the face without knowing whether the person is a man or a woman, or confusing the photo's left with the person's left, gets the age wrong from the first step. The face map on the Three Readings page has a birth year box that shows this year's point on both faces.
Nốt ruồi theo mười hai cungMoles by the twelve palaces
Lớp thứ hai là mười hai cung trên mặt. Mỗi cung là một vùng thật trên khuôn mặt, gắn với một mảng đời theo tướng pháp. Nốt ruồi nằm trong cung nào thì được đặt vào mảng đời của cung ấy để tham khảo, cùng với tuổi lưu niên của bộ vị gần đó.
The second layer is the twelve palaces of the face. Each palace is a real area of the face, tied in physiognomy to one area of life. A mole inside a palace is placed in that palace's area of life for reflection, together with the yearly age of the nearby point.
| CungPalace | Vị trí và chủ sựLocation and what it governs | Tuổi lưu niên gầnYearly ages nearby |
|---|---|---|
| Cung MệnhLife palace | Ấn đường, khoảng giữa hai đầu mày. Chủ ý chí và vận chung.The Seal Hall between the brows. Will and overall fortune. | tuổi 28age 28 |
| Cung Tài BạchWealth palace | Mũi, chủ yếu là chóp mũi. Tiền của.The nose, chiefly its tip. Money. | tuổi 48age 48 |
| Cung Huynh ĐệSiblings palace | Hai lông mày. Anh em, bạn bè.The two brows. Siblings and friends. | tuổi 31 tới 34ages 31 to 34 |
| Cung Điền TrạchProperty palace | Mí trên, khoảng giữa mắt và mày. Nhà cửa, điền sản.Upper eyelids, between eye and brow. Home and property. | tuổi 37 và 38ages 37 and 38 |
| Cung Nam NữChildren palace | Lệ đường, ngọa tàm dưới mắt. Con cái.Below the eyes. Children. | tuổi 37 và 38ages 37 and 38 |
| Cung Nô BộcServants palace | Hai bên cằm. Người dưới, người giúp sức.Both sides of the chin. Staff and helpers. | tuổi 68, 69, 72, 73ages 68, 69, 72, 73 |
| Cung Thê ThiếpSpouse palace | Ngư vĩ, gian môn ở đuôi mắt. Hôn nhân.Fish tail at the outer eye corners. Marriage. | tuổi 39 và 40ages 39 and 40 |
| Cung Tật ÁchHealth palace | Sơn căn, gốc mũi giữa hai mắt. Sức khỏe, tai ách.The mountain root between the eyes. Health and mishaps. | tuổi 41 tới 43ages 41 to 43 |
| Cung Thiên DiTravel palace | Góc trán sát chân tóc phía trên đuôi mày. Đi xa, thay đổi.Forehead corners near the hairline. Travel and change. | tuổi 23 và 24ages 23 and 24 |
| Cung Quan LộcCareer palace | Giữa trán. Công danh, chức phận.The middle forehead. Career and rank. | tuổi 22 và 25ages 22 and 25 |
| Cung Phúc ĐứcFortune palace | Thiên thương, phía trên đuôi mày. Phúc phần, sự hưởng.Heavenly granaries above the brow tails. Blessings and enjoyment. | tuổi 26, 27, 33, 34ages 26, 27, 33, 34 |
| Cung Phụ MẫuParents palace | Nhật giác, nguyệt giác trên trán. Cha mẹ.Sun and moon corners on the forehead. Parents. | tuổi 17 và 18ages 17 and 18 |
Cột tuổi lưu niên là bài tính từ tọa độ của sơ đồ trang tổng, lấy các bộ vị nằm sát điểm của cung, để quý vị thấy hai lớp chồng lên nhau ở đâu. Cung Tật Ách trong bảng ghi sức khỏe và tai ách theo tướng pháp. Thầy không dùng nốt ruồi ở cung này để nói về bệnh tật, và không dùng nốt ruồi ở cung Thê Thiếp để nói chuyện khắc chồng, khắc vợ.
The yearly age column is computed from the coordinates of the main page map, taking the points that lie close to each palace, so you can see where the two layers overlap. The Health palace is given in the table as health and mishaps in the physiognomy sense. The Master does not use a mole in this palace to speak of illness, nor a mole in the Spouse palace to speak of harm to a husband or wife.
Cách Thầy Ưng Khiêm luận một nốt ruồiHow Master Ung Khiem reads a mole
Thầy đọc nốt ruồi cùng cung và tuổi lưu niên của bộ vị nó nằm. Nốt ở ấn đường được đọc cùng cung Mệnh và tuổi 28, nốt ở chóp mũi cùng cung Tài Bạch và tuổi 48. Nốt ruồi chỉ cho biết chỗ nên nhìn kỹ, còn điều nói ra phải đến từ cả khuôn mặt: tam đình, ngũ quan, khí sắc ở bộ vị ấy.
The Master reads a mole with the palace and yearly age of the point where it sits. A mole at the Seal Hall is read with the Life palace and age 28, one at the nose tip with the Wealth palace and age 48. The mole only shows where to look closely. What is said must come from the whole face: the three zones, the features, the complexion at that point.
Tướng mặt không bao giờ được đọc một mình. Trong cuốn Sinh Trắc Tam Tướng, điều nốt ruồi gợi ra chỉ được nhấn khi vân tay và chỉ tay cùng nói một ý. Thầy không phán tai họa, khắc chồng khắc vợ, nghèo khổ hay sống chết từ vị trí một nốt ruồi, dù sách cũ hay mạng xã hội viết như vậy.
The face is never read alone. In the Three Readings book, what a mole suggests is stressed only when the fingerprints and palms say the same. The Master never pronounces disaster, harm to a spouse, poverty or death from the position of a mole, however often old books or social media say so.
Thầy không bao giờ khuyên tẩy nốt ruồi để đổi vận. Nốt ruồi có cần lấy đi hay không là việc của bác sĩ da liễu, xét theo sức khỏe của làn da.
The Master never advises removing a mole to change one's luck. Whether a mole should come off is for a dermatologist to decide, on the health of the skin.
Khi nào nốt ruồi là việc của bác sĩ da liễuWhen a mole is a matter for a dermatologist
Phần lớn nốt ruồi lành tính. Nhưng AAD nhắc rằng ở người lớn, nốt ruồi mới mọc và nốt ruồi cũ đổi khác có thể là dấu hiệu của ung thư hắc tố, và phát hiện sớm thì điều trị rất hiệu quả. Để người thường biết khi nào nên đi khám, AAD dùng quy tắc năm chữ cái ABCDE.
Most moles are harmless. But the AAD notes that in adults, new moles and changes to existing moles can be a sign of melanoma, and caught early it is highly treatable. To help people know when to get a check, the AAD uses the five letter ABCDE rule.
- A, bất đối xứng. Một nửa của nốt khác hẳn nửa kia.
- B, bờ. Bờ không đều, lượn răng cưa hoặc nhòe, khó thấy ranh giới.
- C, màu. Màu không đều từ chỗ này sang chỗ khác, có nâu nhạt, nâu, đen, hoặc có vùng trắng, đỏ, xanh.
- D, đường kính. Ung thư hắc tố khi được phát hiện thường lớn hơn 6 mm, cỡ đầu tẩy bút chì, nhưng cũng có thể nhỏ hơn.
- E, đổi khác. Nốt trông khác các nốt còn lại, hoặc đang đổi cỡ, dáng hay màu.
- A, asymmetry. One half of the spot is unlike the other half.
- B, border. The border is irregular, scalloped or poorly defined.
- C, colour. Colours vary from one area to the next, such as tan, brown or black, or areas of white, red or blue.
- D, diameter. Melanomas are usually over 6 millimetres, about a pencil eraser, when diagnosed, but can be smaller.
- E, evolving. The spot looks different from the rest or is changing in size, shape or colour.
AAD khuyên đi khám da liễu nếu thấy nốt mới trên da, nốt khác hẳn các nốt kia, hoặc nốt đang đổi khác, ngứa hay chảy máu. Ở Việt Nam, bác sĩ Bệnh viện Da liễu Trung ương trả lời báo Tuổi Trẻ cũng nêu đúng các dấu hiệu này và lưu ý nốt ruồi ở lòng bàn tay, lòng bàn chân và chỗ hay cọ xát.
The AAD advises seeing a dermatologist for any new spot on the skin, a spot unlike the others, or one that is changing, itching or bleeding. In Vietnam, a doctor from the National Hospital of Dermatology and Venereology, speaking to Tuoi Tre newspaper, listed the same signs and flagged moles on the palms, soles and places that are often rubbed.
AAD nêu năm lý do nên để bác sĩ da liễu lấy nốt ruồi thay vì tự làm ở nhà. Lý do đầu tiên: nếu thứ bị tẩy là ung thư da, tự tẩy có thể để lại tế bào ung thư mà mắt không thấy. Các lý do còn lại là nhiễm trùng, sẹo, chảy máu khó cầm. AAD cũng dẫn cảnh báo của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ rằng chưa có sản phẩm tẩy nốt ruồi tại nhà nào được cấp phép.
The AAD gives five reasons to have a dermatologist remove a mole rather than doing it at home. The first: if the spot removed at home is a skin cancer, microscopic cancer cells can be left behind. The others are infection, scarring and bleeding that is hard to stop. The AAD also cites the US Food and Drug Administration warning that no product sold for removing moles at home has been approved.
The Skin Cancer Foundation viết thêm rằng người tự tẩy có thể đang cắt đi một khối ung thư hắc tố mà không biết, hoặc chỉ cắt phần trên, để lại phần sâu bên dưới. Vì vậy, bài này không khuyên tẩy hay giữ nốt ruồi nào vì lý do tướng số. Nốt ruồi nào đáng lo thì đi khám, nốt ruồi nào lành thì cứ để yên.
The Skin Cancer Foundation adds that people removing moles themselves may be cutting off a melanoma without knowing it, or only cutting off the top and leaving the deeper part. So this piece never advises removing or keeping any mole for reasons of fortune. A worrying mole gets checked, a harmless one is simply left alone.
Phần này để nhận biết khi nào nên đi khám, không thay cho khám bệnh và không dùng để tự chẩn đoán.
This section is for knowing when to get a check. It does not replace a medical examination and is not for self diagnosis.
Nốt ruồi trên ảnh khó thấyMoles are hard to see in photos
Nốt ruồi nhỏ, nhạt màu hay nằm ở vùng tối rất dễ biến mất trên ảnh điện thoại. Chế độ làm đẹp xóa mịn da, ánh sáng chiếu một bên đổ bóng lên nửa mặt, ảnh nén khi gửi qua ứng dụng nhắn tin làm nhòe chi tiết. Muốn đọc vị trí nốt ruồi, cần hai loại ảnh.
A small, light or shadowed mole easily disappears in a phone photo. Beauty modes smooth the skin, side lighting throws half the face into shadow, and compression in messaging apps blurs detail. To read a mole's position, two kinds of photo are needed.
- Chụp một ảnh chính diện ngang tầm mắt, ánh sáng tự nhiên chiếu đều hai bên, vén tóc, bỏ kính, không trang điểm che nốt.
- Tắt mọi bộ lọc làm đẹp, chế độ làm mịn da và chế độ chân dung xóa phông.
- Chụp thêm một ảnh cận từng nốt ruồi muốn hỏi, đặt một thước nhỏ cạnh để biết cỡ.
- Gửi ảnh gốc dạng tệp thay vì gửi qua tin nhắn nén ảnh.
- Ghi ngày chụp. Lần sau chụp lại cùng cách để so.
- Take one frontal photo at eye level, natural light even on both sides, hair back, glasses off, no make up over the mole.
- Turn off beauty filters, skin smoothing and portrait blur.
- Add a close up of each mole you want to ask about, with a small ruler beside it for size.
- Send the original file rather than a compressed message photo.
- Note the date, and next time shoot the same way to compare.
Chụp để theo dõi cũng là lời khuyên của giới y khoa. Quỹ AIM at Melanoma khuyên lần đầu tự khám da hãy ghi nhận các nốt ruồi, tàn nhang, vết trên da, và chụp ảnh nếu được, để so trong những tháng sau. Hội Ung thư Hoa Kỳ khuyên tự khám da thường xuyên, thường là mỗi tháng một lần, để nhận ra thay đổi.
Photographing to monitor is medical advice too. AIM at Melanoma suggests that at your first skin self exam you note your moles, freckles and blemishes and take photos if possible, to compare over the following months. The American Cancer Society recommends checking your skin regularly, often once a month, to notice changes.
Phần đo và phần luậnMeasured and interpreted
Trong cuốn Sinh Trắc Tam Tướng, nốt ruồi được ghi ở phần đo: nằm ở đâu, bên nào, trùng bộ vị và cung nào, ứng tuổi lưu niên nào. Phần luận viết tách riêng, ghi rõ theo lối tướng pháp để tham khảo, và luôn đặt cạnh vân tay và chỉ tay. Nốt ruồi nào có dấu hiệu theo quy tắc ABCDE, bản luận ghi một dòng nhắc đi khám da liễu, không luận thêm.
In the Three Readings book, moles are recorded in the measured part: where, which side, which point and palace, which yearly age. The interpretation is written apart, labelled as classical physiognomy for reflection, and always set beside the fingerprints and palms. Where a mole shows an ABCDE sign, the reading adds one line suggesting a dermatologist and says nothing more about it.
Để Thầy đọc khuôn mặt cùng đôi tay của quý vịLet the Master read your face with your hands
Chụp một ảnh chính diện, một ảnh nghiêng bằng điện thoại, xem trước miễn phí ngay trên trang. Cuốn luận Sinh Trắc Tam Tướng ghi từng nốt ruồi vào bộ vị, cung và tuổi lưu niên, rồi đọc cùng vân tay và chỉ tay, do chính Thầy Ưng Khiêm chấm ảnh và soạn tay.
Take one frontal and one profile photo with your phone and preview for free on the page. The Three Readings book places each mole on its point, palace and yearly age, then reads it with your fingerprints and palms, marked and written by Master Ung Khiem himself.
Hỏi đápQuestions
Nốt ruồi trên mặt nói lên điều gì?What does a mole on the face mean?
Theo tướng pháp, nốt ruồi là một dấu ở một bộ vị, được đọc cùng cung và tuổi lưu niên của bộ vị ấy, rồi đặt cạnh cả khuôn mặt. Thầy Ưng Khiêm không phán riêng từ một nốt ruồi. Về y học, nốt ruồi là cụm tế bào hắc tố, phần lớn lành tính.
In physiognomy a mole is a mark on one point, read with that point's palace and yearly age, then set beside the whole face. Master Ung Khiem never gives a verdict from a mole alone. Medically, a mole is a cluster of pigment cells and mostly harmless.
Nốt ruồi sống và nốt ruồi chết khác nhau thế nào?What is the difference between living and dead moles?
Các bài tướng pháp phổ biến gọi nốt đen hoặc nâu sẫm, bóng, nổi là nốt ruồi sống, nốt xám, xỉn, phẳng, lẫn màu là nốt ruồi chết. Đây là lối tả của sách, không phải dấu hiệu y khoa. Nốt lẫn màu, bờ nhòe hay đang đổi khác thì nên đi khám da liễu.
Popular physiognomy articles call a black or deep brown, glossy, raised mole living, and a grey, dull, flat or mixed colour one dead. That is the texts' description, not a medical sign. A mole with mixed colours, a blurred edge or one that is changing should be checked by a dermatologist.
Nốt ruồi bên trái mặt nam và nữ có khác nhau không?Does a mole on the left side mean different things for men and women?
Có khác về tuổi lưu niên. Nam bắt đầu từ bên trái, nữ từ bên phải, nên cùng một chỗ trên gò má trái, nam ứng tuổi 46, nữ ứng tuổi 47. Trục giữa khuôn mặt thì nam nữ như nhau. Trái phải luôn là của người được xem.
The yearly age differs. Men start on the left and women on the right, so the same spot on the left cheekbone is age 46 for a man and 47 for a woman. The centre line is the same for both. Left and right always belong to the subject.
Có nên tẩy nốt ruồi để đổi vận không?Should I remove a mole to change my luck?
Không. Thầy Ưng Khiêm không khuyên tẩy nốt ruồi vì tướng số. AAD cảnh báo tự tẩy có thể bỏ sót ung thư da, gây nhiễm trùng, sẹo. Nốt ruồi có cần lấy đi hay không là việc của bác sĩ da liễu.
No. Master Ung Khiem never advises removing a mole for reasons of fortune. The AAD warns that removing moles at home can miss skin cancer and cause infection and scarring. Whether a mole should come off is for a dermatologist to decide.
Khi nào nốt ruồi trên mặt cần đi khám?When should a facial mole be checked?
Khi có dấu hiệu theo quy tắc ABCDE: bất đối xứng, bờ không đều, nhiều màu, đường kính thường trên 6 mm, hoặc đang đổi khác. Nốt mới mọc, khác hẳn các nốt kia, ngứa hay chảy máu cũng nên đi khám da liễu.
When it shows an ABCDE sign: asymmetry, an irregular border, several colours, a diameter usually over 6 mm, or change over time. A new spot, one unlike the others, or one that itches or bleeds should also be seen by a dermatologist.
Có nhiều nốt ruồi trên người có sao không?Is it a problem to have many moles?
Phần đông mọi người có từ 10 tới 40 nốt ruồi, theo MedlinePlus. AAD khuyên người có từ 50 nốt ruồi trở lên nên được bác sĩ da liễu theo dõi định kỳ. Số nốt ruồi không phải điều Thầy dùng để luận vận.
Most people have between 10 and 40 moles, according to MedlinePlus. The AAD advises people with 50 or more moles to be monitored regularly by a dermatologist. The number of moles is not something the Master reads fortune from.
Đọc tiếpRead next
NguồnSources
- MedlinePlus, Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ. Moles: tế bào hắc tố mọc thành cụm, 10 tới 40 nốt, nốt ruồi loạn sản: medlineplus.gov
- American Academy of Dermatology. Moles: overview, nốt ruồi mọc từ nhỏ tới tuổi dậy thì, nốt mới và nốt đổi khác ở người lớn: aad.org
- American Academy of Dermatology. What to look for: ABCDEs of melanoma, và khi nào đi khám: aad.org
- American Academy of Dermatology. Moles: tips for managing, người có từ 50 nốt ruồi nên được theo dõi: aad.org
- American Academy of Dermatology. 5 reasons to see a dermatologist for mole, skin tag removal: aad.org
- The Skin Cancer Foundation. DIY don'ts: why at-home mole removal is a bad idea: skincancer.org
- DermNet. Melanocytic naevus: định nghĩa, nốt ở ranh giới, nốt trong lớp bì, số nốt ít đi về già: dermnetnz.org
- DermNet. Brown spots, lentigos and freckles: tàn nhang dưới 3 mm, đổi theo mùa, đốm nâu sau 40 tuổi: dermnetnz.org
- DermNet. Cherry angioma: u mạch máu nhỏ, đỏ, xanh, tím, 0,1 tới 1 cm, tăng từ khoảng 40 tuổi: dermnetnz.org
- Cleveland Clinic. Freckles: so với nốt ruồi và đốm nâu, cỡ, tuổi xuất hiện, đổi theo mùa: my.clevelandclinic.org
- Tuổi Trẻ. Nốt ruồi có những dấu hiệu này nên đi khám ung thư (2024), ý kiến bác sĩ Bệnh viện Da liễu Trung ương: tuoitre.vn
- AIM at Melanoma Foundation. How to do a skin self-examination: ghi nhận và chụp ảnh nốt ruồi để so: aimatmelanoma.org
- American Cancer Society. How to do a skin self-exam: tự khám thường mỗi tháng một lần: cancer.org
- Sina Tinh Tọa (2015). Nốt ruồi chia sống và chết, nốt ruồi sống đen hoặc nâu sẫm có ánh (tiếng Trung): astro.sina.com.cn
- Sohu. Toàn thân chí tướng: nốt ruồi tốt đen như sơn, đỏ như son, trắng như ngọc, nổi, có ánh (tiếng Trung): m.sohu.com
- Your Chinese Astrology. Meaning of moles on the face: màu sắc, nốt ẩn và nốt lộ: yourchineseastrology.com
- Yap Feng Shui. Moles on the face: nốt ruồi không đọc riêng, luôn đối chiếu dáng khuôn và cốt tướng: yapfengshui.my
- Vocus, Tử Nguyệt. Bộ vị lưu niên 1 tới 40 tuổi: có nốt ruồi hay sẹo thì tra bảng tìm tuổi, nam trái nữ phải (tiếng Trung): vocus.cc
Tên và vị trí bộ vị lưu niên, mười hai cung theo sơ đồ khuôn mặt của trang Sinh Trắc Tam Tướng, dẫn để tham khảo. Cột tuổi lưu niên gần cung là bài tính từ tọa độ sơ đồ ấy. Lời phán lành dữ của các bài tướng pháp về nốt ruồi đã được làm nhẹ và lược bỏ. Phần y học chỉ để nhận biết khi nào nên đi khám, không thay cho khám bệnh. Hình minh họa do UK MASTER ACADEMY vẽ riêng cho bài, luôn gồm một mặt nam và một mặt nữ, trái phải tính theo người được xem.Yearly point names and positions and the twelve palaces follow the face map on the Three Readings page, cited for reference. The column of yearly ages near each palace is computed from that map's coordinates. The fortune verdicts of physiognomy articles on moles have been softened and left out. The medical part is only for knowing when to get checked and does not replace an examination. Illustrations drawn by UK MASTER ACADEMY for this article, always with a male and a female face, left and right as the subject's own.