Tướng mắt: đọc đôi mắt trong nhân tướng họcEye reading: the eyes in Chinese physiognomy

Tướng mắt là gìWhat eye reading is

Trong ngũ quan, mắt mang tên Giám Sát Quan, theo sơ đồ khuôn mặt của trang tổng là vị quan xem xét, soi rõ. Trong tứ độc, hai mắt là sông Hoàng Hà. Tướng mắt là phần nhân tướng học chỉ đọc riêng đôi mắt: dáng, thần, lòng đen lòng trắng, mí, đuôi mắt, khoảng cách hai mắt, và những cung, những tuổi đời nằm quanh mắt.

Among the five features, the eyes are the Official of Inspection, which the face map on the main page glosses as the official who observes. Among the four rivers, the eyes are the Yellow River. Eye reading is the part of physiognomy devoted to the eyes alone: their type, spirit, iris and white, lids, outer corners, spacing, and the palaces and years of life that sit around them.

Sách xưa của Trung Hoa nhiều lần nối đôi mắt với tấm lòng. Mạnh Tử, thiên Ly Lâu thượng, viết: xét ở con người, không gì tốt bằng con ngươi, con ngươi không che được điều xấu, trong lòng ngay thẳng thì con ngươi sáng, trong lòng không ngay thì con ngươi mờ, nghe lời người nói, nhìn con ngươi của họ, người ta giấu mình vào đâu được. Thần Tướng Toàn Biên, quyển hạ, dẫn lại ý ấy và nói gọn: mắt là cửa ngoài của lòng.

Old Chinese texts repeatedly tie the eyes to the heart. Mencius, in the first part of the Li Lou chapter, says that of all that is in a person nothing is better than the pupils, which cannot hide what is bad: when the heart is upright the pupils are bright, when it is not they are dim, so listen to the words, watch the pupils, and how can anyone hide. The last volume of the Complete Book of Spirit Physiognomy echoes this and puts it briefly: the eyes are the outer door of the heart.

Nhà nghiên cứu Livia Kohn ghi nhận sách Nguyệt Ba Động Trung Ký, một nguồn của Thần Tướng Toàn Biên, nối mắt với hành Mộc và tâm với hành Hỏa: Mộc sinh Hỏa, nên mắt lộ ra tâm. Bài ngũ quan đã đi rộng qua năm quan, mỗi quan một phần gọn. Bài này chỉ nói về mắt, và đi sâu hơn hẳn.

The scholar Livia Kohn notes that the Yuebodong zhongji, one source of the Complete Book, ties the eyes to Wood and the heart to Fire: Wood produces Fire, so the eyes reveal the heart. The five features covered all five briefly. This article is about the eyes alone, and goes much deeper.

Cần nói rõ từ đầu: khoa học hiện đại xếp nhân tướng học vào loại ngụy khoa học. Phần tướng pháp trong bài là di sản văn hóa, dẫn để tham khảo và tự hiểu mình. Những câu phán nặng của sách cũ về tính nết, số phận, bệnh tật được làm nhẹ hoặc lược bỏ, và bài ghi rõ chỗ nào đã lược.

To be clear from the start: modern science classes physiognomy as a pseudoscience. The tradition here is cultural heritage, cited for reference and self understanding. The old books' harsh verdicts on character, fate or illness are softened or left out, and the article says where.

Vì sao ai cũng nhìn vào mắt trướcWhy everyone looks at the eyes first

Trước khi vào sách tướng, hãy xem khoa học nói gì về chính đôi mắt. Kobayashi và Kohshima (1997) so sánh hình dạng mắt ở gần một nửa số loài linh trưởng và đăng trên tạp chí Nature: lòng trắng lộ rộng quanh tròng là nét riêng của loài người. Người có tỉ lệ lòng trắng lộ ra trong viền mắt lớn nhất, và viền mắt kéo dài theo chiều ngang. Nhờ vậy người khác dễ nhận ra ta đang nhìn về đâu.

Before the classics, consider what science says about the eyes themselves. Kobayashi and Kohshima (1997) compared eye shape in nearly half of all primate species and reported in Nature that a widely exposed white around the iris is uniquely human. Humans have the largest ratio of exposed white in the eye outline, and the outline itself is stretched horizontally. This makes it easy for others to see where we are looking.

Giả thuyết "mắt hợp tác" cho rằng nét ấy hình thành để con người theo dõi ánh nhìn của nhau khi cùng làm việc. Một thí nghiệm năm 2007 của nhóm Tomasello cho thấy vượn lớn hay dõi theo khi người thử nghiệm quay đầu, còn trẻ nhỏ dõi theo nhiều hơn khi chỉ đôi mắt chuyển hướng. Giả thuyết này vẫn còn được tranh luận.

The cooperative eye hypothesis holds that this trait evolved so humans could follow each other's gaze while working together. A 2007 experiment by Tomasello's group found that great apes mostly followed an experimenter's head turns, while infants followed more when only the eyes moved. The hypothesis is still debated.

Khi nhận ra một khuôn mặt, con người cũng hướng ánh nhìn về vùng mắt. Peterson và Eckstein (2012) cho thấy chỗ người ta đặt mắt khi đoán danh tính, giới tính hay cảm xúc chính là chỗ giúp làm các việc ấy tốt nhất, và nhan đề bài báo đặt điểm ấy ngay dưới hai mắt. Sadr, Jarudi và Sinha (2003) còn thấy xóa lông mày làm người xem nhận ra người nổi tiếng kém hơn cả xóa mắt, nên vùng mắt nên được hiểu là cả mắt lẫn mày. Bài tướng lông mày nói riêng về mày.

When recognising a face, people also look to the eye region. Peterson and Eckstein (2012) showed that where people fixate to judge identity, gender or emotion is where those tasks are done best, and their title places that point just below the eyes. Sadr, Jarudi and Sinha (2003) even found that removing the eyebrows hurt recognition of famous faces more than removing the eyes, so the eye region is best understood as eyes and brows together. Brow reading covers the brows.

Những kết quả này giải thích vì sao đôi mắt thu hút người nhìn, và vì sao sách tướng dành cho mắt nhiều trang như vậy. Chúng không chứng minh rằng đọc mắt đoán được tính cách hay số phận.

These results explain why the eyes draw attention, and why the classics devote so many pages to them. They do not show that reading the eyes reveals character or fate.

Các dáng mắt trong sách tướngEye types in the classics

Theo Livia Kohn, từ quyển ba Thần Tướng Toàn Biên đi vào từng bộ phận: lông mày ba mươi dáng, mũi hai mươi bốn dáng, tai mười bốn dáng, và mắt hơn ba mươi dáng. Bộ sách còn có một thiên gán cho Đạt Ma bàn bảy cách xem mắt, dù Kohn lưu ý những lời gán tên như vậy không kiểm chứng được.

According to Livia Kohn, from its third volume the Complete Book of Spirit Physiognomy analyses each feature: thirty kinds of eyebrows, twenty four noses, fourteen ears, and more than thirty kinds of eyes. It also contains a text attributed to Bodhidharma on seven ways to analyse the eyes, though Kohn notes such attributions cannot be verified.

Nhiều dáng mắt được gọi theo tên con vật. Ngay thiên Ngũ Quan ở quyển hạ đã khen mắt dài như mắt phượng, đi cùng thần trong sáng, thanh tú. Các bản Ma Y Thần Tướng lưu hành ngày nay chép một danh sách ba mươi chín dáng mắt. Hình dưới vẽ giản lược tám dáng, chỉ theo phần tả hình dạng.

Many eye types are named after animals. The five features section of the last volume already praises eyes long like a phoenix's, with a clear, bright and refined spirit. Editions of the Hemp Robed Divine Physiognomy in circulation today list thirty nine eye types. The drawing below simplifies eight of them, following the shape descriptions only.

Mắt phượng quen thuộc với người Việt qua văn chương. Tam Quốc Diễn Nghĩa, hồi thứ nhất, tả Quan Vũ có mắt đan phượng, mày ngọa tàm. Theo cách hiểu phổ biến, mắt đan phượng là mắt hẹp dài, đuôi mắt xếch lên, mí trên thường phủ xuống mí dưới.

The phoenix eye is familiar from literature. The first chapter of Romance of the Three Kingdoms gives Guan Yu red phoenix eyes and silkworm brows. As commonly understood, the red phoenix eye is long and narrow, with the outer corners lifting and the upper lid usually covering the lower.

Sách cũng chép những dáng sách không ưa: mắt tròn to lồi, mắt tam giác, mắt nhìn xéo như mắt sói, mắt được ví với mắt gà, mắt rắn, mắt chuột. Đi kèm là những lời phán rất nặng về tính nết. Bài chỉ nêu tên dáng và lược bỏ toàn bộ lời phán. Một dáng mắt trên ảnh còn phụ thuộc góc chụp, ánh sáng, nét mặt lúc ấy, nên không ai nên tự gán mình vào một dáng rồi lo lắng.

The books also list types they disfavour: large bulging round eyes, triangular eyes, sidelong wolf eyes, eyes likened to those of a chicken, snake or rat. These come with very harsh verdicts on character. The article names the types only and leaves every verdict out. An eye type in a photo also depends on the angle, the light and the expression of the moment, so no one should assign themselves a type and worry.

Thần mắt: phần sách coi trọng nhấtSpirit in the eyes: what the books value most

Sách tướng không dừng ở dáng. Thần Tướng Toàn Biên, thiên Tướng Thần Khí ở quyển trung, muốn ánh mắt trong sáng, nhìn quanh không lệch. Phần các cách tướng quý ở quyển hạ nêu mắt có con ngươi ngay định, con ngươi đen như chấm sơn. Chữ thần ở đây là cái sáng, cái vững của ánh mắt, không phải dáng mắt to hay nhỏ.

The classics do not stop at shape. The section on spirit and energy in the middle volume of the Complete Book wants the gaze clear and bright, looking round without slant. The list of noble types in the last volume praises steady pupils, black as dots of lacquer. Spirit here means the brightness and steadiness of the gaze, not whether the eye is large or small.

Cùng thiên Ngũ Quan, sách còn để ý cách nhìn: hay nhìn lên, hay liếc trộm, hay nhìn xéo. Đó là thói quen khi sống, không phải hình dạng của mắt. Lời phán đi kèm những cách nhìn ấy khá nặng, bài lược đi.

The same section also notes ways of looking: often looking up, stealing glances, looking askance. These are living habits, not the shape of the eye. The verdicts attached to them are harsh and are left out here.

Thần mắt là thứ khó đọc nhất qua ảnh. Todorov và Porter (2014) cho thấy các ảnh khác nhau của cùng một người gây ấn tượng khác nhau, có khi chênh bằng hoặc hơn mức chênh giữa những người khác nhau. Một đêm thiếu ngủ, ánh đèn vàng, một tấm ảnh thiếu sáng đều làm mắt trông mờ đi.

Spirit is the hardest thing to read from a photo. Todorov and Porter (2014) showed that different photos of the same person leave different impressions, sometimes differing as much as or more than different people do. A short night, warm light or an underexposed shot all make eyes look duller.

Lòng đen, lòng trắng, tam bạch và tứ bạchIris and white, three whites and four whites

Thần Tướng Toàn Biên gọi hai mắt là Thái Dương và Thái Âm, như mặt trời và mặt trăng trên mặt, và muốn đen trắng phân minh, mắt dài nhỏ, hai mắt tách nhau chạy về phía tóc mai. Sách khen mắt lòng đen nhiều, lòng trắng ít, có ánh sáng.

The Complete Book calls the two eyes the Great Yang and Great Yin, the sun and moon of the face, and wants the black and white clearly divided, the eyes long and fine, parting towards the temples. It praises eyes with more black than white, and a bright light.

Ngược lại, lòng trắng lộ ra ở ba phía quanh tròng gọi là tam bạch, lộ cả bốn phía gọi là tứ bạch. Chữ tam bạch, tiếng Nhật đọc là sanpaku, được George Ohsawa đưa tới người đọc tiếng Anh qua cuốn You Are All Sanpaku năm 1965. Cũng như toàn bộ nhân tướng học, chuyện lòng trắng lộ nhiều hay ít nói lên điều gì về con người không có cơ sở khoa học.

Conversely, white showing on three sides of the iris is called three whites, and on all four sides four whites. The term three whites, sanpaku in Japanese, reached English readers through George Ohsawa's 1965 book You Are All Sanpaku. Like the rest of physiognomy, the idea that the amount of white says something about a person has no scientific basis.

Vì vậy phần đo chỉ xét lòng trắng trên ảnh chụp thẳng, máy ngang tầm mắt, mắt nhìn thẳng vào máy. Cúi cằm rồi ngước mắt, hay ngửa đầu nhìn xuống, đều làm lòng trắng lộ khác đi mà mắt không hề đổi.

So the measurements consider the white only in a straight photo, camera at eye level, eyes looking into the lens. Chin down with eyes raised, or head back with eyes lowered, changes how much white shows while the eye itself has not changed.

Mí mắt: một mí, hai míEyelids: single and double

Sách tướng tả mí qua các dáng mắt, như mắt voi trên dưới có nếp, mắt hươu mí dài. Ở đây khoa học nói được nhiều. Mí hai là mí trên có một nếp gấp, hình thành nơi cân cơ nâng mi bám vào mặt dưới da mí. Mí một là mí trên không có nếp ấy.

The classics describe lids through eye types, such as the elephant eye folded above and below, or the deer eye with long lids. Here science has much to say. A double eyelid has a fold on the upper lid, formed where the levator aponeurosis inserts into the underside of the lid skin. A single eyelid lacks that fold.

Lu và cộng sự (2017) chụp ảnh ba chiều 103 người Mã Lai và 97 người Hoa sống ở Malaysia. Mọi người Mã Lai trong mẫu và 70,1% người Hoa có hai mí ở cả hai mắt, ở người Hoa thì nữ 81,3%, nam 59,2%. Trong mẫu này, mí mắt khác nhau rõ giữa hai nhóm dân tộc, và khác cả giữa nam và nữ trong cùng một nhóm.

Lu and colleagues (2017) took 3D photographs of 103 Malays and 97 Chinese living in Malaysia. Every Malay in the sample and 70.1% of the Chinese had double eyelids on both eyes, among the Chinese 81.3% of women and 59.2% of men. In this sample, eyelids differ clearly between the two ethnic groups, and between men and women within one group.

Mí mắt cũng mang tính di truyền. Wang và cộng sự (2021) nghiên cứu 697 người Hán và tìm thấy hai biến thể gen liên quan tới nếp mí. Một biến thể cộng với giới tính và tuổi giải thích 10% độ khác nhau về nếp mí, phần còn lại chưa được các yếu tố ấy giải thích. Di truyền học cổ điển từng coi một mí là tính trạng lặn đơn gen, nhưng nay mí mắt được xem là tính trạng do nhiều gen cùng góp phần, nên hai cha mẹ một mí vẫn có thể sinh con hai mí.

Eyelids are also partly inherited. Wang and colleagues (2021) studied 697 Han Chinese and found two genetic variants linked to the lid fold. One variant together with sex and age explained 10% of the variation in the fold, leaving the rest unexplained by those factors. Classical genetics once treated the single eyelid as a simple recessive trait, but it is now seen as a trait shaped by many genes, which is why two single lidded parents can have a double lidded child.

Với người xem tướng, điều này có hai hệ quả. Thứ nhất, một mí hay hai mí trước hết là nét di truyền và dân tộc, không nên đem một dáng mí ra phán. Thứ hai, mí là phần dễ bị sửa nhất trên ảnh, bằng keo dán mí, trang điểm hay phẫu thuật, nên phần đo luôn ghi mí còn tự nhiên hay không.

For face reading this has two consequences. First, single or double lids are above all an inherited and ethnic trait, not something to pass verdicts on. Second, the lids are the easiest part to alter in a photo, with lid tape, make up or surgery, so the measurements always note whether the lids are natural.

Đuôi mắt và cung Thê ThiếpThe outer corners and the Spouse palace

Bài ngũ quan đã vẽ ba dáng đuôi mắt: hơi xếch, ngang, hơi cụp. Ở đây là cách đo. Trên ảnh chính diện, kẻ một đường nối khóe trong với đuôi mắt, rồi một đường ngang qua khóe trong. Góc giữa hai đường cho biết đuôi mắt cao hay thấp hơn khóe trong bao nhiêu. Đo riêng từng mắt, vì hai bên thường không bằng nhau.

The five features drew three outer corner shapes: tilting up, level, tilting down. Here is how to measure. On a frontal photo, draw a line from the inner corner to the outer corner, then a horizontal line through the inner corner. The angle between them shows how far the outer corner sits above or below the inner. Measure each eye separately, since the two sides rarely match.

Thần Tướng Toàn Biên muốn mắt dài, nhỏ, hai mắt tách nhau chạy về phía tóc mai. Theo sơ đồ khuôn mặt của trang tổng, đuôi mắt là vùng ngư vĩ, gian môn, thuộc cung Thê Thiếp, cung của hôn nhân. Đây là tướng pháp để tham khảo. Nếp nhăn đuôi mắt đến với tuổi tác và với nụ cười, không phải điều để lo.

The Complete Book wants the eyes long and fine, parting towards the temples. On the face map of the main page, the outer corner is the fish tail area, home of the Spouse palace, the palace of marriage. This is tradition for reference. Lines at the outer corner come with age and with smiling, and are nothing to worry about.

Khoảng cách hai mắt: đo thế nàoSpacing of the eyes: how to measure

Ba khoảng dễ đo nhất trên ảnh chính diện là chiều dài một mắt, khoảng giữa hai khóe trong, và khoảng giữa hai con ngươi. Khoảng giữa hai khóe trong là sơn căn, gốc mũi, nơi tuổi lưu niên đi từ mắt sang mũi ở tuổi 41. Bài ngũ quan đã cho thấy các tỉ lệ "chuẩn" như khoảng giữa bằng một mắt hầu như không khớp với mặt người thật.

The three distances easiest to take on a frontal photo are the length of one eye, the gap between the inner corners, and the distance between the pupils. The gap between the inner corners is the nose root, where the yearly path passes from the eyes to the nose at 41. The five features showed that "ideal" canons such as a gap equal to one eye hardly fit real faces.

Khoảng hai con ngươi là số đo quen thuộc khi cắt kính. Trong khảo sát nhân trắc Quân đội Mỹ năm 2012, trung bình ở nữ là 61,7 mm, dao động từ 51 tới 74,5 mm, ở nam là 64 mm, từ 53 tới 77 mm. Số đo này khác nhau theo tuổi, giới tính và chủng người. Hai khoảng rất khác nhau đều là mắt người bình thường.

The distance between pupils is the familiar measurement for glasses. In the 2012 US Army anthropometric survey, the mean was 61.7 mm for women, ranging from 51 to 74.5 mm, and 64 mm for men, from 53 to 77 mm. It varies with age, sex and ancestry. Very different spacings are all normal human eyes.

Trên ảnh không có thước, nên phần đo không tính ra milimét mà so các khoảng với nhau: khoảng giữa hai khóe trong so với chiều dài một mắt, rồi so hai mắt với nhau.

A photo has no ruler, so the measurements do not convert to millimetres but compare distances with each other: the gap between the inner corners against the length of one eye, then one eye against the other.

Hai mắt khác nhauWhen the two eyes differ

Bản tổng hợp ba mươi chín dáng mắt theo Ma Y gọi hai mắt khác nhau về hình dạng, lớn nhỏ là âm dương nhãn. Mặt người vốn không đối xứng hoàn toàn. Nghiên cứu hình thái học ghi nhận phần lớn mọi người có mắt, mũi, miệng lệch nhẹ về cùng một phía so với trục qua hai tai, và ở mắt độ lệch trung bình hơi lớn hơn ở mũi. Hai mắt vì thế có thể khác nhau chút ít: một mắt hơi nhỏ hơn, hơi cao hơn, hay một bên một mí, một bên hai mí.

The compilation of the thirty nine eye types after the Hemp Robe calls two eyes that differ in shape or size yin yang eyes. Human faces are not perfectly symmetric. Morphology research finds that in most people the eyes, nose and mouth sit slightly to the same side of the axis through the ears, with the offset on average slightly larger for the eyes than for the nose. So the two eyes can differ a little: one a little smaller, a little higher, or one single lidded and the other double.

Khi so, trước hết kẻ một đường qua hai tròng mắt, xem đường ấy có nằm ngang không. Đầu nghiêng một chút là đường đã lệch, và cả mắt lẫn mày một bên trông cao hơn. Mặt quay nhẹ thì mắt xa máy trông hẹp đi. Vì vậy Thầy chỉ so hai mắt trên ảnh chụp thẳng, và ghi riêng số đo từng bên chứ không gộp.

To compare, first draw a line through both irises and check it is level. A slight head tilt already skews it and makes one eye and brow look higher. A slightly turned face makes the far eye look narrower. So the Master compares the eyes only on a straight photo and records each side separately.

Mắt hai bên khác màu, hay một mắt tự đổi màu, là chuyện của bác sĩ mắt, không phải của tướng pháp.

Eyes of different colours, or one eye changing colour, are a matter for an eye doctor, not for physiognomy.

Ba cung quanh mắtThe three palaces around the eyes

Trong mười hai cung trên mặt, ba cung nằm quanh mắt. Theo sơ đồ khuôn mặt của trang tổng: cung Điền Trạch ở mí trên, khoảng giữa mắt và mày, cung Nam Nữ ở lệ đường, ngọa tàm dưới mắt, cung Thê Thiếp ở ngư vĩ, gian môn nơi đuôi mắt.

Of the twelve palaces of the face, three sit around the eyes. On the face map of the main page: the Property palace on the upper lid between eye and brow, the Children palace below the eye, and the Spouse palace at the fish tail of the outer corner.

Quyển trung Thần Tướng Toàn Biên muốn ngọa tàm nổi đều. Câu phán đi kèm về con cháu, và những câu phán về nốt ruồi, vết sẹo dưới mắt ở quyển hạ, đều nặng, bài lược bỏ. Vùng dưới mắt đổi theo giấc ngủ, tuổi tác, cách trang điểm, nên phần đo chỉ ghi, không phán. Nghĩa của cả mười hai cung có ở bài mười hai cung khuôn mặt.

The middle volume of the Complete Book wants the under eye ridge evenly raised. Its verdict on descendants, and the last volume's verdicts on moles or scars below the eyes, are harsh and left out. The area below the eyes changes with sleep, age and make up, so the measurements record it without verdicts. The meaning of all twelve palaces is in the twelve palaces of the face.

Tuổi 35 tới 40: sáu năm ở đôi mắtAges 35 to 40: six years in the eyes

Thần Tướng Toàn Biên viết hai mắt giữ sáu năm. Trên bảng bách tuế lưu niên của trang tổng, đó là các tuổi 35 tới 40, tuổi tính theo tuổi mụ. Sáu bộ vị mang tên ba cặp âm dương: Thái Dương, Thái Âm, Trung Dương, Trung Âm, Thiếu Dương, Thiếu Âm. Ở mặt nam, Dương nằm ở mắt trái, Âm ở mắt phải, đi từ khóe trong ra đuôi mắt. Mặt nữ cùng tên nhưng đổi bên, như mọi bộ vị lưu niên hai bên mặt.

The Complete Book says the two eyes hold six years. On the hundred year chart of the main page these are ages 35 to 40, counted the traditional way. The six points form three yin yang pairs: Great Yang, Great Yin, Middle Yang, Middle Yin, Lesser Yang, Lesser Yin. On a man's face Yang sits on the left eye and Yin on the right, moving from the inner corner to the outer. A woman's face has the same names on swapped sides, like every paired yearly point.

Bài bách tuế lưu niên có ô nhập năm sinh để thấy năm nay vận khí của quý vị đang ở đâu trên mặt. Tuổi rơi vào mắt không có nghĩa là năm ấy tốt hay xấu. Trong cách Thầy luận, đó chỉ là chỗ để nhìn kỹ hơn, rồi đặt cạnh vân tay và chỉ tay.

The hundred year chart has a box for your birth year to see where this year sits on your face. An age that falls on the eyes does not make the year good or bad. In the Master's readings it is simply a place to look more closely, then set beside the fingerprints and palms.

Mắt đổi theo tuổi, và khi nào cần đi khámHow eyes change with age, and when to see a doctor

Mắt không đứng yên suốt đời. Theo cẩm nang y khoa MSD, cơ khép mí yếu dần theo tuổi, mí trên có thể sụp xuống, mỡ quanh hốc mắt có thể teo làm mắt trũng vào hoặc phồng ra làm mí trông sưng, con ngươi nhỏ lại và co giãn chậm hơn với ánh sáng, lòng trắng có thể ngả xanh nhạt vì trong hơn. Đó là những thay đổi thường gặp của tuổi tác.

The eyes do not stay the same for life. According to the MSD Manual, the muscles that close the lids weaken with age, the upper lid can droop, the fat around the eye socket can shrink so the eye sinks back or bulge forward so the lids look puffy, the pupils become smaller and slower to react to light, and the white may take on a bluish hue as it becomes more transparent. These are common changes of ageing.

Vì vậy khi so ảnh cũ với ảnh mới, mắt khác đi là chuyện tự nhiên. Phần đo luôn ghi tuổi lúc chụp, và không coi mí sụp hay bọng mắt của tuổi tác là tướng xấu.

So when comparing old and new photos, changed eyes are natural. The measurements always note the age at the time of the photo, and never treat drooping lids or bags of age as a bad sign.

Thầy Ưng Khiêm đọc tướng mắt thế nàoHow Master Ung Khiem reads the eyes

Đọc tiếpRead next