Mười ngón tay và năm gò dưới gốc ngón: vân từng ngón nói gìTen fingers and the five mounts beneath them: what each fingerprint says

Mười ngón mang số mấyWhat number each finger carries

Trước khi hỏi ngón nào nghĩa gì, ngành vân tay cần một cách gọi tên không nhầm được. Theo Wikipedia, hệ phân loại Henry gán cho mỗi ngón một số theo thứ tự trên bàn tay, bắt đầu từ ngón cái tay phải là số 1 và kết thúc ở ngón út tay trái là số 10. Như vậy tay phải mang các số 1 tới 5, tay trái mang các số 6 tới 10, mỗi tay đi từ ngón cái tới ngón út.

Before asking what a finger means, fingerprint work needs names that cannot be confused. According to Wikipedia, the Henry Classification System gives each finger a number by its order on the hand, beginning with the right thumb as number 1 and ending with the left little finger as number 10. The right hand carries 1 to 5, the left 6 to 10, each running from thumb to little finger.

Ứng dụng chụp trên trang Sinh Trắc Tam Tướng thì ghi mỗi tay từ 1 tới 5, ngón cái là 1, rồi ghi rõ tay trái hay tay phải. Hai cách gọi chỉ khác chỗ đặt số, cùng một thứ tự: ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, ngón áp út, ngón út.

The capture app on the Three Readings page numbers each hand from 1 to 5, thumb first, and marks it left or right. The two schemes differ only in where the numbers sit, the order is the same: thumb, index, middle, ring, little.

Vì sao ngón cần số: phiếu mười ngónWhy fingers need numbers: the ten print card

Số thứ tự sinh ra để xếp hồ sơ. Wikipedia ghi Edward Henry, Tổng thanh tra cảnh sát Bengal, dựng hệ phân loại mang tên ông cùng hai cộng sự: Qazi Azizul Haque làm ra công thức chia hồ sơ vào 1.024 ngăn, Hem Chandra Bose cải tiến phần phân loại phụ. Năm 1901, Henry về làm Trợ lý Ủy viên (Assistant Commissioner) ở Scotland Yard, và văn phòng vân tay đầu tiên của nước Anh ra đời ở đó.

The numbers were born for filing. Wikipedia records that Edward Henry, Inspector General of the Bengal police, built the system that bears his name with two colleagues: Qazi Azizul Haque devised the formula sorting records into 1,024 pigeonholes, and Hem Chandra Bose improved the sub classification. In 1901 Henry became Assistant Commissioner at Scotland Yard, where the first UK fingerprint bureau was set up.

Ở bước phân loại sơ cấp, ngón nào có vân xoáy thì được tính một giá trị theo số của nó: ngón 1 và 2 mỗi ngón 16, ngón 3 và 4 mỗi ngón 8, ngón 5 và 6 mỗi ngón 4, ngón 7 và 8 mỗi ngón 2, ngón 9 và 10 mỗi ngón 1. Tổng các ngón số chẵn cộng 1 đặt trên, tổng các ngón số lẻ cộng 1 đặt dưới, ra một phân số từ 1/1 tới 32/32.

In the primary classification, a finger with a whorl scores a value by its number: fingers 1 and 2 are worth 16 each, 3 and 4 worth 8, 5 and 6 worth 4, 7 and 8 worth 2, 9 and 10 worth 1. The even fingers' sum plus 1 goes on top, the odd fingers' sum plus 1 below, giving a fraction from 1/1 to 32/32.

Điều đáng để ý: giá trị 16, 8, 4, 2, 1 chỉ là cách chia ngăn cho đều, không nói ngón nào quý hơn ngón nào. Ngay từ gốc, số thứ tự mười ngón là công cụ tìm hồ sơ của cảnh sát, không phải một bảng nghĩa.

Worth noting: the values 16, 8, 4, 2, 1 only spread the records evenly across the slots and say nothing about one finger being worth more than another. From the start the ten finger numbers were a police filing tool, not a table of meanings.

Dạng vân nào hay nằm ở ngón nàoWhich pattern favours which finger

Tỷ lệ chung thì quen thuộc: tài liệu The Science of Fingerprints của FBI ghi vân móc chiếm khoảng 65% mọi dấu vân, vân xoáy khoảng 30%. Nhưng các dạng không rải đều trên mười ngón. Kücken và Newell, trong bài tổng kết về sự hình thành vân tay đăng năm 2005 trên Journal of Theoretical Biology, viết: móc quay hay gặp ở ngón II, tức ngón trỏ, móc trụ đặc biệt nhiều ở ngón V, tức ngón út, còn xoáy khá phổ biến ở ngón I và ngón IV, tức ngón cái và ngón áp út.

The overall shares are familiar: the FBI's The Science of Fingerprints puts loops at about 65% of all prints and whorls at about 30%. But the types are not spread evenly over the ten fingers. Kücken and Newell, reviewing fingerprint formation in the Journal of Theoretical Biology in 2005, write that radial loops occur frequently on finger II, the index, ulnar loops are especially frequent on finger V, the little finger, and whorls are quite common on fingers I and IV, the thumb and the ring finger.

Králík và cộng sự, trong nghiên cứu về hình dạng vân móc năm 2015, tả rõ hơn về móc quay: dạng này ít gặp hơn nhiều, phần lớn nằm ở ngón trỏ, các ngón khác thấp hơn hẳn và ngón út gần như không có. Còn móc trụ thì có rất nhiều ở mọi ngón. Bài các dạng vân tay đã nhắc móc quay dồn về ngón trỏ, ở đây là nguồn của nhận xét ấy.

Králík and colleagues, in a 2015 study of loop shapes, describe radial loops more closely: they occur much less often, mostly on the index fingers, much lower on other fingers, and virtually never on the little fingers. Ulnar loops, by contrast, are highly abundant on all fingers. The article fingerprint types notes that radial loops gather on the index, and these are the sources behind it.

Ngón cùng tên ở hai tay giống nhau hơnSame named fingers on both hands are closer

Từ năm 1892, Francis Galton đã thấy các ngón không độc lập với nhau. Trong cuốn Finger Prints, ông viết các ngón cùng tên ở hai bàn tay có quan hệ gần nhau hơn các ngón khác tên, theo tỷ lệ chừng ba so với hai, và trong mọi ngón, không ngón nào gần gũi bằng ngón giữa với hai ngón kề bên. Tức là ngón trỏ tay trái thường giống ngón trỏ tay phải hơn là giống ngón giữa ngay cạnh nó.

As early as 1892 Francis Galton saw that fingers are not independent. In Finger Prints he writes that digits on opposite hands which bear the same name are more nearly related than digits bearing different names, in about the proportion of three to two, and that of all the digits none are so nearly related as the middle finger to the two adjacent ones. So a left index tends to resemble the right index more than the middle finger right beside it.

Vì sao mỗi ngón ưa một dạngWhy each finger favours a pattern

Lời giải được nhiều người chấp nhận nhất đi qua các đệm đầu ngón. Kücken và Newell tổng kết: đệm là những gò tạm trên da lòng tay của thai nhi, mọc ở đầu ngón quanh tuần thứ 7, bắt đầu xẹp quanh tuần thứ 10 rồi mất hẳn, và những việc quyết định dạng vân diễn ra từ tuần thứ 10 tới tuần thứ 16 của thai kỳ.

The most widely accepted explanation runs through the volar pads. Kücken and Newell summarise: pads are temporary swellings of the foetal palm skin that form on the fingertips at about week 7, become less prominent around week 10 and then disappear, while the events that set the ridge pattern take place from week 10 to week 16 of pregnancy.

Theo cùng bài tổng kết, vân xoáy gặp ở những thai nhi vân hình thành sớm khi đệm còn cao, vân móc gặp trên đệm dẹt và dài hơn, còn chỗ không có đệm thì vân chạy gần như song song. Dẫn các công trình của Bonnevie từ năm 1924 tới 1932, hai ông ghi đệm ở ngón I và ngón IV là cân đối nhất, đúng hai ngón hay mang xoáy, còn đệm ngón trỏ thường lệch. Králík và cộng sự giải thích móc quay dồn về ngón trỏ bằng việc đệm ngón trỏ lệch vì hình thành ở tư thế đối diện đệm ngón cái.

The same review reports whorls in embryos whose ridges formed early while the pads were still well developed, loops on flatter and longer pads, and almost parallel ridges where there are no pads. Citing Bonnevie's work from 1924 to 1932, they note that the pads of fingers I and IV are the most symmetric, the very fingers that often carry whorls, while the index pad is usually slanted. Králík and colleagues explain the radial loops of the index by its asymmetric pad, formed in a functional position against the pad of the opposing thumb.

Gen chia mười ngón làm ba nhómGenes split the ten fingers into three groups

Năm 2016, Ho và cộng sự phân tích gen và vân tay của hai nhóm mẫu, 3.301 người trong 1.764 gia đình ở Úc và 5.339 người ở Anh. Khi tách cấu trúc của vân xoáy, họ thấy ba nhóm rõ rệt: xoáy trên ba ngón giữa (ngón 2, 3, 4) ở cả hai tay, xoáy trên ngón cái, và xoáy trên ngón út. Vùng gen ADAMTS9-AS2 trên nhiễm sắc thể số 3 ảnh hưởng tới xoáy trên mọi ngón nhưng ở mức khác nhau.

In 2016 Ho and colleagues analysed genes and fingerprints in two samples, 3,301 people from 1,764 families in Australia and 5,339 people in the UK. Breaking down the structure of whorls, they found three distinct groups: whorls on the middle three fingers (digits 2, 3 and 4) of both hands, whorls on the thumbs, and whorls on the little fingers. The ADAMTS9-AS2 region on chromosome 3 influences whorls on all digits, to differing levels.

Ngón nào đứng trên gò nàoWhich finger stands over which mount

Sách xem tay phương Tây đặt tên ngón theo gò ngay dưới gốc ngón, và sơ đồ bàn tay trên trang Sinh Trắc Tam Tướng đặt năm gò ấy như sau: Kim Tinh ở gốc ngón cái, Mộc Tinh ở gốc ngón trỏ, Thổ Tinh dưới ngón giữa, Thái Dương dưới ngón áp út, Thủy Tinh dưới ngón út. Như vậy mỗi ngón là một trục: đầu ngón mang vân, gốc ngón ngồi trên gò.

Western hand reading names each finger after the mount just below it, and the palm map on the Three Readings page places those five mounts this way: Venus at the base of the thumb, Jupiter at the base of the index, Saturn below the middle finger, Apollo below the ring finger, Mercury below the little finger. Each finger is thus an axis: the tip carries the print, the base sits on the mount.

Bài này không nhắc lại độ dài ngón hay dáng gò. Độ dài từng ngón, tỷ lệ ngón trỏ ngón áp út và ba đốt ngón ở bài tỷ lệ ngón tay. Cao thấp, chắc mềm và giải phẫu dưới từng gò ở bài tám gò bàn tay.

This article does not repeat finger length or mount shape. Each finger's length, the index to ring ratio and the phalanges are in finger ratio. The height, firmness and anatomy of each mount are in the mounts of the hand.

Vân từng ngón theo tướng phápEach finger's print in physiognomy

Cách Thầy Ưng Khiêm đọc là ghép hai lớp. Lớp thứ nhất là ý tượng của dạng vân, mượn từ hình ảnh cổ nhân dùng trong bài vè đẩu ky: vân xoáy như cái đấu kín bốn bề nên được coi là giữ lại, vân móc như cái ky hở một đầu nên được coi là để lọt ra. Lớp thứ hai là mảng đời của ngón, lấy theo gò bên dưới. Một dạng vân nằm ở ngón nào thì luận dạng ấy trên mảng của ngón ấy.

Master Ung Khiem reads in two layers. The first is the image of the pattern, borrowed from the picture the old dou ji verse uses: a whorl is like the grain measure closed on all sides, so it is taken as holding in, a loop like the scoop open at one end, so it is taken as letting out. The second layer is the finger's field of life, taken from the mount below. Whatever pattern sits on a finger is read within that finger's field.

• Ngón cái, số 1 và 6. Đứng trên gò Kim Tinh, trang tổng ghi gò này chủ về sức sống, tình thương, lòng ham sống.
• Ngón trỏ, số 2 và 7. Đứng trên gò Mộc Tinh: chí hướng, lòng tự tôn, khả năng dẫn dắt.
• Ngón giữa, số 3 và 8. Đứng trên gò Thổ Tinh: trầm tĩnh, trách nhiệm, sự nghiêm cẩn.
• Ngón áp út, số 4 và 9. Đứng trên gò Thái Dương: tài hoa, cái đẹp, danh tiếng.
• Ngón út, số 5 và 10. Đứng trên gò Thủy Tinh: ăn nói, buôn bán, sự lanh lợi.

• Thumb, no. 1 and 6. It stands over the Mount of Venus, which the main page reads as vitality, warmth and love of life.
• Index, no. 2 and 7. Over the Mount of Jupiter: ambition, self respect, leadership.
• Middle, no. 3 and 8. Over the Mount of Saturn: seriousness, duty, discipline.
• Ring, no. 4 and 9. Over the Mount of Apollo: talent, beauty, reputation.
• Little, no. 5 and 10. Over the Mount of Mercury: speech, trade, quick wit.

Một ví dụ: vân xoáy ở ngón trỏ được luận là chí hướng tự giữ, không dễ theo lệnh người khác. Cùng dạng xoáy ấy nằm ở ngón út thì luận trên mảng ăn nói, giao thương. Lời luận luôn là lời gợi để tự soi mình, đặt cạnh đường chỉ và tướng mặt mới thành câu chuyện.

An example: a whorl on the index is read as a will that keeps its own course, not easily ordered about. The same whorl on the little finger would be read in the field of speech and trade. A reading is always a prompt for self reflection, and becomes a story only beside the palm lines and the face.

Đếm hoa tay nhìn tổng, tướng pháp nhìn từng ngónFlower counting sees the total, physiognomy each finger

Câu vè đếm hoa tay chỉ đếm số ngón mang xoáy trên cả mười ngón, không hỏi xoáy nằm ở ngón nào. Bài đếm hoa tay đã nói kỹ câu vè ấy và vì sao không luận giàu nghèo theo nó. Ứng dụng trên trang chủ đề cũng ghi: bài vè không nói tới trường hợp không có hoa nào, Thầy luận theo dạng vân từng ngón. Hai người cùng ba hoa mà một người mang ở ngón cái, ngón trỏ, ngón áp út, người kia ở hai ngón út và một ngón giữa thì trên lối đọc từng ngón là hai bức tranh khác nhau.

The flower rhyme only counts whorl fingers across all ten, never asking which fingers carry them. The article counting hand flowers covers the rhyme and why wealth is not read from it. The app on the topic page also notes that the rhyme does not cover zero flowers, and the Master reads each finger instead. Two people with three flowers each, one on the thumb, index and ring finger, the other on both little fingers and a middle finger, are two different pictures when read finger by finger.

Mỗi ngón một thùy não: không có cơ sởOne brain lobe per finger: no basis

Các gói đo năng khiếu bằng vân tay thường đi xa hơn tướng pháp: gán dạng vân trên mỗi ngón với một vùng não riêng, rồi với một loại năng lực, rồi với một nghề. Bài sinh trắc vân tay có đúng không đã tách từng mắt xích của chuỗi ấy. Ở đây chỉ xét mắt xích đầu tiên: ngón tay và vùng não.

Fingerprint talent tests usually go further than physiognomy: they tie the pattern on each finger to its own brain region, then to a kind of ability, then to a career. The article do fingerprint tests work takes that chain apart link by link. Here we look only at the first link: finger and brain region.

Năm 2019, trả lời tờ Sixth Tone, bác sĩ Trương Hải Quốc ở Trường Y, Đại học Giao thông Thượng Hải nói tới nay vẫn chưa có bằng chứng y học nào về việc thông tin vân da liên quan tới chức năng của não. Ở Việt Nam, năm 2016, GS.TS Lê Đình Lương, Chủ tịch Hội Di truyền học Việt Nam, nói phương pháp phân tích vân tay này có thể tham khảo nhưng không đáng tin cậy, không có cơ sở khoa học.

In 2019, speaking to Sixth Tone, Dr Zhang Haiguo of Shanghai Jiao Tong University School of Medicine said there remains no medical proof of how dermatoglyphic information correlates to brain functions. In Vietnam in 2016, Professor Lê Đình Lương, chairman of the Vietnam Genetics Society, said this kind of fingerprint analysis may be consulted but is not reliable and has no scientific basis.

Bản đồ ngón tay trên não mà khoa học thần kinh thật sự vẽ được là bản đồ vận động và cảm giác, gắn với tên Wilder Penfield và các cộng sự từ năm 1937. Theo Wikipedia, vỏ não vận động chính nằm ở hồi trước trung tâm, vỏ não cảm giác chính ở hồi sau trung tâm, nửa người bên trái được biểu diễn ở não phải và ngược lại, và bàn tay chiếm một vùng rất lớn. Bản đồ ấy nói về việc cử động và cảm nhận của ngón, không nói gì tới hoa văn trên da đầu ngón.

The map of fingers on the brain that neuroscience has actually drawn is the motor and sensory map associated with Wilder Penfield and his colleagues from 1937. According to Wikipedia, the primary motor cortex lies in the precentral gyrus and the primary sensory cortex in the postcentral gyrus, the left side of the body is represented in the right brain and vice versa, and the hands take up a disproportionately large area. That map concerns how fingers move and feel, and says nothing about the ridge pattern on the fingertip.

Thêm một chỗ lệch về thời gian: dạng vân được định trong khoảng tuần thứ 10 tới tuần thứ 16 của thai kỳ, trong khi theo Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ, não chỉ phát triển xong ở giữa tới cuối tuổi hai mươi và thích ứng theo trải nghiệm mới. Một dấu vết định xong từ trong bụng mẹ khó mà ghi được một năng lực còn đang lớn.

There is also a gap in timing: the pattern is set between weeks 10 and 16 of pregnancy, while the brain, according to the US National Institute of Mental Health, finishes maturing only in the mid to late twenties and adapts to new experiences. A mark finished in the womb can hardly record an ability that is still growing.

Một bộ mười ngón ví dụA worked ten finger example

Hình dưới là một bộ mười dấu in dựng làm ví dụ, xếp như phiếu mười ngón: hàng trên tay phải số 1 tới 5, hàng dưới tay trái số 6 tới 10. Tranh vân là dấu in, nên dấu tay phải là tranh soi gương của dấu tay trái. Ảnh chụp đầu ngón bằng điện thoại thì không bị soi gương như dấu in, khi so hãy nhớ đang nhìn ảnh hay dấu in.

The figure below is a made up set of ten prints laid out like a ten print card: the top row is the right hand, numbers 1 to 5, the bottom row the left hand, 6 to 10. The drawings are prints, so the right hand prints are mirror images of the left hand drawings. A phone photo of a fingertip is not mirrored like a print, so remember whether you are looking at a photo or a print.

1. Phần đo. Ghi dạng vân theo số ngón. Người này có bốn hoa, mỗi tay hai. Các ngón mang xoáy là 1, 4, 6, 9, trong đó 4 và 6 là số chẵn, nên công thức Henry là (8 + 4 + 1) trên (16 + 1 + 1), tức 13/18.
2. Chỗ lệch hai tay. Ngón trỏ tay phải mang móc quay, ngón trỏ tay trái mang cung. Hai ngón cái và hai ngón áp út giống nhau, đúng lối Galton thấy: ngón cùng tên hay giống nhau.
3. Phần luận. Xoáy ở hai ngón cái đọc trên mảng gò Kim Tinh, xoáy ở hai ngón áp út trên mảng gò Thái Dương, ngón trỏ lệch nhau giữa hai tay là chỗ đáng viết riêng một đoạn. Đây là tướng pháp để tham khảo.

1. Measured. Record the pattern by finger number. This person has four flowers, two on each hand. The whorl fingers are 1, 4, 6 and 9, of which 4 and 6 are even, so the Henry formula is (8 + 4 + 1) over (16 + 1 + 1), that is 13/18.
2. Where the hands differ. The right index has a radial loop, the left index an arch. The two thumbs and the two ring fingers match, as Galton found: same named fingers tend to agree.
3. Reading. The thumb whorls are read in the field of the Mount of Venus, the ring finger whorls in that of Apollo, and the index fingers differing between hands deserve a paragraph of their own. This is physiognomy, for reflection.

Thầy Ưng Khiêm đọc mười ngón thế nàoHow Master Ung Khiem reads the ten fingers

Đọc tiếpRead next