Rời thành phố Bendigo, con đường chạy vào vùng rừng thưa của bang Victoria, hai bên là bạch đàn xám bạc và đất đỏ khô. Rồi giữa rừng hiện ra một khối công trình vuông vức nhiều tầng thu nhỏ dần lên, màu trắng ngà, trên cùng là thân tháp tròn và chóp nhọn. Phía trước là một khu vườn rộng có hồng, có tượng đá, có bánh xe cầu nguyện bằng đồng mà người đi qua đưa tay quay theo chiều kim đồng hồ. Chung quanh vẫn còn giàn giáo và vật liệu, vì ngôi tháp chưa xong và sẽ còn chưa xong trong rất nhiều năm.
Tên đầy đủ là Great Stupa of Universal Compassion, dịch nghĩa là Đại Bảo Tháp Đại Bi Phổ Độ. Đây là công trình của Phật Giáo Tây Tạng dòng Gelug, được giới thiệu là bảo tháp lớn nhất ở thế giới phương Tây. Người tới đây phần nhiều không phải để xem một công trình đã hoàn thành, mà để thấy một công trình được làm theo nhịp của người tu: chậm, bằng tay, và nhắm tới một nghìn năm.
IBảo Tháp, Mạn Đà La Ba Chiều Và Dòng Gelug
Tháp thuộc FPMT (Foundation for the Preservation of the Mahayana Tradition, Hội Bảo tồn Truyền thống Đại Thừa), một tổ chức Phật Giáo Tây Tạng dòng Gelug, dòng do ngài Tông Khách Ba (Tsongkhapa) lập ở Tây Tạng thế kỷ 14 và 15. Người khởi ý là Lama Thubten Yeshe, người đồng sáng lập là Lama Zopa Rinpoche, và việc xây do ông Ian Green điều hành.
Quý vị nào quen Phật Giáo Bắc tông của người Hoa ở Úc có thể so với Chùa Nam Thiên (Nan Tien Temple) ở Wollongong, một chùa Phật Quang Sơn. Hai nơi đều là Đại Thừa nhưng khác truyền thống: một bên theo nếp chùa Hoa, một bên theo nếp Kim Cương thừa Tây Tạng.
Một bảo tháp (stupa) trong Phật Giáo trước hết là nơi giữ xá lợi, về sau thành hình tượng cho tâm giác ngộ của Đức Phật. Truyền thống Tây Tạng dạy rằng đi nhiễu quanh tháp, lễ lạy tháp hay góp tay dựng tháp đều là việc gieo nhân lành cho mình và cho muôn loài. Vì vậy trong Phật Giáo Tây Tạng việc dựng tháp tự nó là một pháp tu, không chỉ là việc xây dựng.
Tháp ở Bendigo được thiết kế như một mạn đà la ba chiều: mỗi tầng, mỗi điện là một phần của bản đồ tâm linh đi từ ngoài vào trong, từ dưới lên trên. Tên tháp nêu một chữ trung tâm của Đại Thừa: từ bi phổ độ, lòng thương rộng khắp muôn loài, mà trong truyền thống Tây Tạng gắn với hình tượng đức Quán Thế Âm.
Chỗ hay nhầm: nhiều người tới đây tưởng mình đang xem một tháp cổ, hoặc tưởng tháp đã hoàn thành. Thực ra tháp mới khởi công năm 2003 và vẫn đang xây. Tư liệu ước thời gian còn lại rất khác nhau: Buddhistdoor ghi chừng 150 năm, Garland ghi ít nhất 50 năm. Dáng cổ của tháp là do mô phỏng tháp Kumbum thế kỷ 15 ở Gyantse, Tây Tạng, không phải do tuổi của chính công trình.
IITừ Khu Rừng Được Chọn Tới Công Trình Nghìn Năm
Lịch sử của tháp còn đang được viết. Trang của tháp kể Lama Thubten Yeshe chọn khu đất, Lama Zopa Rinpoche chọn mẫu tháp Gyantse, rồi hai thập kỷ sau công trình mới khởi công. Kinh phí ban đầu ước chừng 20 triệu đô la Úc, chưa tính phần nghệ thuật bên trong.
- Thế kỷ 15Tháp Kumbum ở GyantseNgôi tháp nhiều điện ở Gyantse, Tây Tạng, dựng nửa đầu thế kỷ 15, về sau được chọn làm mẫu cho tháp ở Bendigo.
- 1981 hoặc 1983Chọn đất ở BendigoTrang của tháp ghi Lama Thubten Yeshe chọn khu đất tháng 8 năm 1981. Bảng dữ kiện của thư viện ghi ngài đến Bendigo và khởi ý năm 1983.
- 2003Khởi côngCông trình bắt đầu, dùng thép mạ kẽm nhúng nóng có chống cháy và bê tông cường độ cao, tính toán cho động đất, cháy và gió theo trang của tháp.
- Tháng 8 năm 2025Trần mạn đà la Thời LuânTrần mạn đà la Kalachakra do tình nguyện viên làm được dự kiến lắp vào tháp, theo tin của FPMT.
- Nhiều thập kỷ tớiCông trình còn tiếpCác tầng trên và phần nghệ thuật bên trong còn làm tiếp. Buddhistdoor ước chừng 150 năm, Garland ước ít nhất 50 năm.
Có hai chỗ nguồn vênh nhau về lịch sử. Thứ nhất là năm khởi ý: trang chính thức của tháp ghi Lama Thubten Yeshe chọn khu đất vào tháng 8 năm 1981, còn các nguồn tin Phật Giáo ghi ngài tới Bendigo và khởi ý năm 1983. Thứ hai là thời gian còn phải xây: Buddhistdoor ghi chừng 150 năm, Garland Magazine ghi ít nhất 50 năm. Các con số này là ước tính của người viết mỗi bài, không phải kế hoạch thi công chính thức, nên thư viện ghi cả hai.
IIIChín Tầng, Bảy Mươi Tám Điện Và Tượng Phật Ngọc
Theo trang của tháp, bảo tháp có đáy vuông 50 mét mỗi cạnh, cao gần 50 mét, được tính để đứng một nghìn năm. Giống tháp Gyantse, thân tháp chia chín tầng, trong có 78 điện thờ và 108 cửa. Phần dưới là những tầng vuông bậc thang, phần trên là thân tròn và chóp. Bên trong đặt phòng lễ (gompa) với tượng Phật và chư tôn lớn, là nơi tụng kinh, thiền và giảng pháp.
Jade Buddha for Universal Peace, tạc bởi thợ Thái Lan từ khối ngọc bích nephrite Polar Pride nặng 18 tấn tìm thấy ở British Columbia, Canada. Tượng nặng chừng 4 tấn, đặt trên ngai thạch cao tuyết hoa, được gọi là tượng Phật ngọc bích lớn nhất thế giới.
Trang của tháp ghi tháp sẽ giữ một trong những bộ sưu tập xá lợi Phật Giáo lớn nhất thế giới.
Trần mạn đà la Kalachakra do tình nguyện viên làm, dự kiến lắp tháng 8 năm 2025 theo FPMT.
Khu vườn trước tháp có cây Bồ Đề chiết từ dòng cây gốc nơi Đức Phật thành đạo, biểu tượng của nhiều tôn giáo như chữ Ik Onkar của đạo Sikh, tranh khảm Hồi Giáo kiểu Maroc, tượng Thánh Phanxicô, cùng vườn hồng.
Tượng Địa Tạng bằng đá hoa cương, tượng Quán Thế Âm nghìn tay và những bánh xe cầu nguyện khắc chân ngôn.
Tu viện tăng và tu viện ni đặt kề bên khu tháp, để tháp là nơi tu học chứ không chỉ là công trình.
Về chiều cao Tượng Phật Ngọc, Visit Victoria ghi 2,5 mét, Garland Magazine ghi 2,7 mét. Chỗ chênh có thể do một nguồn đo cả ngai, một nguồn chỉ đo tượng, nhưng không nguồn nào nói rõ. Các nguồn thống nhất tượng nặng chừng 4 tấn và được tạc từ một khối ngọc nguyên nặng 18 tấn.
IVThế Đất Và Hướng
Tư liệu của tháp chỉ ghi Lama Thubten Yeshe chọn khu đất, không ghi ngài chọn theo phép nào. Truyền thống Tây Tạng có nghi quỹ riêng khi dựng tháp, nhưng thư viện không có văn bản nào về việc áp nghi quỹ ấy ở Bendigo, nên không bàn. Phần dưới là cách thư viện đọc thế đất theo phong thủy cổ truyền của người Việt, như vẫn đọc các chùa khác, để quý vị có chỗ đối chiếu. Nó không phải điều ghi trong tư liệu của tháp hay của FPMT.
Điều đầu tiên cần nói là Nam bán cầu. Phép cũ của người Việt chuộng hướng nam vì ở phương bắc của trái đất, mặt trời đi về phía nam, nhà quay nam là nhà đón nắng. Ở Bendigo mọi thứ lật ngược: mặt trời đi về phía bắc. Ai muốn áp phép cũ ở đây thì phải hiểu theo nghĩa gốc của nó, tức hướng đón sáng và tránh gió lạnh, chứ không áp nguyên chữ nam. Đó là lý do thư viện không đọc hướng cửa của tháp.
Thứ hai là rừng làm sa. Tháp đứng giữa vùng rừng thưa, bốn phía là bạch đàn. Không có núi để làm long, không có sông để làm thủy, nhưng rừng cây bao quanh đóng vai những lớp che chắn mà phép cũ gọi là sa, giữ khí không cho gió cuốn đi. Đất khô, cây thưa, chỗ ở của người tu mà sách xưa gọi là tĩnh địa.
Thứ ba là hình thể. Những tầng vuông bậc thang ở dưới thuộc dáng Thổ, thân tròn ở giữa thuộc Kim, chóp nhọn trên cùng thuộc Hỏa. Đọc từ dưới lên, Thổ sinh Kim là tương sinh, còn Hỏa ở đỉnh lại sinh Thổ ở đáy, thành một vòng khép. Cần nhắc lại: đó là cấu trúc của mọi bảo tháp Tây Tạng, vốn mang nghĩa các yếu tố đất, nước, lửa, gió, không trong giáo lý Kim Cương thừa, không phải ngũ hành của phương Đông. Sự trùng về hình là trùng, không phải cùng một lý.
Cuối cùng là minh đường. Vườn Hòa Bình trải rộng trước tháp, có hồng, có tượng, có bánh xe cầu nguyện, là một minh đường rộng và sáng theo đúng nghĩa của phép cũ. Chỗ đáng nói là minh đường ấy mở cho biểu tượng của nhiều đạo khác, điều mà lối đọc cổ truyền không có tên gọi, và thư viện ghi lại đúng như vậy.
VLễ Hội Ánh Sáng Và Nhịp Nhiễu Tháp
Tư liệu đã mở không ghi một lịch lễ cố định của riêng tháp theo nghi quỹ Gelug. Trang sự kiện của tháp nêu một dịp gắn với lịch Tây Tạng, là lễ hội ánh sáng ILLUMIN8, và một dịp theo âm lịch, là Tết. Thư viện chỉ ghi những gì trang của tháp đã nêu.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| Quanh tháng Saga Dawa, năm 2026 là ngày 2 tháng 5 | Lịch Tây Tạng, tháng thứ tư | ILLUMIN8, lễ hội ánh sáng và hòa bình | Kỷ niệm ngày đản sinh, thành đạo và nhập diệt của Đức Phật theo lễ Saga Dawa của Tây Tạng, có đèn trong Vườn Hòa Bình, nghi lễ Phật Giáo và món chay. |
| Đầu năm âm lịch | Âm lịch | Tết Nguyên Đán | Trang của tháp có chương trình mừng năm mới âm lịch với tiết mục văn hóa. |
| Quanh năm | Không theo lịch | Nhiễu tháp và quay bánh xe cầu nguyện | Người tới đi quanh tháp theo chiều kim đồng hồ và quay bánh xe cầu nguyện, là nếp tu hằng ngày của Phật Giáo Tây Tạng. |
Với người tu theo truyền thống Tây Tạng, tháng Saga Dawa được coi là tháng mà mọi việc lành đều được nhân lên, nên việc nhiễu tháp, tụng kinh và phóng sinh trong tháng này được chú trọng. Thư viện chưa tìm được tư liệu về sinh hoạt của cộng đồng người Việt tại tháp nên không ghi.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- 25 Sandhurst Town Road, Myers Flat VIC 3556 (Bendigo)
- Đường tới
- Tháp ở số 25 đường Sandhurst Town, Myers Flat, cách trung tâm Bendigo một quãng xe về phía tây bắc, trong vùng rừng Whipstick, bang Victoria, Úc.
- Toạ độ
- -36.7201, 144.1867
Lệ của khu tháp theo nếp Phật Giáo Tây Tạng: đi nhiễu tháp và quay bánh xe cầu nguyện theo chiều kim đồng hồ, tức để tháp ở bên phải mình. Bỏ giày khi vào phòng lễ và điện có Tượng Phật Ngọc, ăn mặc kín đáo, nói khẽ. Không ngồi quay lưng hay duỗi chân về phía tượng Phật. Khu công trường còn đang thi công, quý vị chỉ đi trong phần được mở cho khách.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đại Bảo Tháp Bendigo (Great Stupa of Universal Compassion)
Contribute photos, information or video for Great Stupa of Universal CompassionThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
đại bảo tháp bendigo ở đâu
Tháp nằm ở Myers Flat, gần thành phố Bendigo, bang Victoria, Úc, trong vùng rừng Whipstick. Đây là công trình của Phật Giáo Tây Tạng dòng Gelug thuộc tổ chức FPMT, được giới thiệu là bảo tháp lớn nhất thế giới phương Tây.
đại bảo tháp bendigo lớn cỡ nào
Theo trang của tháp, đáy tháp vuông 50 mét mỗi cạnh, cao gần 50 mét, thiết kế để đứng một nghìn năm. Tháp mô phỏng tháp Kumbum Gyantse thế kỷ 15 ở Tây Tạng, chia chín tầng, có 78 điện thờ và 108 cửa, như một mạn đà la ba chiều.
tượng phật ngọc ở bendigo làm bằng gì
Tượng Phật Ngọc Vì Hòa Bình Thế Giới được thợ Thái Lan tạc từ khối ngọc bích nephrite Polar Pride nặng 18 tấn, tìm thấy ở British Columbia, Canada. Tượng nặng chừng 4 tấn, Visit Victoria ghi cao 2,5 mét, Garland ghi 2,7 mét, đặt trên ngai thạch cao tuyết hoa.
đại bảo tháp bendigo bao giờ xây xong
Chưa có ngày hoàn thành. Tháp khởi công năm 2003 và còn xây tiếp. Buddhistdoor ước chừng 150 năm nữa, Garland Magazine ước ít nhất 50 năm. Phần nghệ thuật bên trong như trần mạn đà la Thời Luân do tình nguyện viên làm dần từng hạng mục.
đại bảo tháp bendigo thuộc dòng phật giáo nào
Tháp thuộc Phật Giáo Đại Thừa Tây Tạng, dòng Gelug, do tổ chức FPMT dựng. Người khởi ý là Lama Thubten Yeshe, người đồng sáng lập là Lama Zopa Rinpoche. Đây là truyền thống Kim Cương thừa, khác với Phật Giáo Bắc tông của các chùa Việt và chùa Hoa ở Úc.