VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Ba Lan

Các đạo có mặt: Công Giáo, Chính Thống Giáo, Tin Lành, Do Thái Giáo, Hồi Giáo, Phật Giáo

Ba mươi ba nơi đã viết ở Ba Lan. Mỗi nơi ghi lịch sử, kiến trúc, thế đất và hướng, lễ tiết, cùng đường tới nơi.

Nơi
33
đã viết
Đạo
6
có mặt
Vùng
26
vùng, thành phố
Bản Anh
33
trang đã dịch
Đền thánh Jasna Góra · Częstochowa, tỉnh Śląskie · Công GiáoNhà thờ chính tòa Wawel · Kraków · Công GiáoĐền thánh Lòng Thương Xót Chúa, Kraków (Łagiewniki) · Kraków · Công GiáoVương cung thánh đường Đức Mẹ Lên Trời, Kraków (Mariacki) · Kraków · Công GiáoNhà thờ chính tòa Gniezno · Gniezno, tỉnh Wielkopolska · Công GiáoVương cung thánh đường Đức Mẹ Licheń (Bazylika Matki Bożej Licheńskiej) · Licheń Stary, vùng Wielkopolska · Công GiáoVương cung thánh đường chính tòa Thánh Gioan Tẩy Giả (Archikatedra św. Jana Chrzciciela), Warszawa · Warszawa · Công GiáoĐền thánh quốc gia Thánh Anrê Bobola (Sanktuarium św. Andrzeja Boboli), Warszawa · Warszawa · Công GiáoNhà thờ chính tòa Thánh Maria Mađalêna (Katedra św. Marii Magdaleny), Warszawa · Warszawa · Chính Thống GiáoNúi Thánh Grabarka (Święta Góra Grabarka) · Siemiatycze, vùng Podlasie · Chính Thống GiáoNhà thờ Tin Lành Chúa Ba Ngôi (Kościół Świętej Trójcy), Warszawa · Warszawa · Tin LànhHội đường Do Thái Nożyk (Synagoga Nożyków), Warszawa · Warszawa · Do Thái GiáoHội đường Do Thái Remuh và Nghĩa trang cổ (Synagoga Remuh), Kraków · Kraków · Do Thái GiáoThánh đường Hồi giáo Kruszyniany (Meczet w Kruszynianach) · Kruszyniany, vùng Podlasie · Hồi GiáoThánh đường Hồi giáo Bohoniki (Meczet w Bohonikach) · Bohoniki, vùng Podlasie · Hồi GiáoQuần thể hành hương và Công viên Đồi Canvê Kalwaria Zebrzydowska ("Giêrusalem của Ba Lan") · Kalwaria Zebrzydowska, tỉnh Małopolskie (Tiểu Ba Lan) · Công GiáoNhà thờ Hòa Bình Chúa Ba Ngôi tại Świdnica (Kościół Pokoju w Świdnicy) · Świdnica, tỉnh Dolnośląskie (Hạ Silesia) · Tin LànhNhà thờ Hòa Bình Chúa Thánh Thần tại Jawor (Kościół Pokoju w Jaworze) · Jawor, tỉnh Dolnośląskie (Hạ Silesia) · Tin LànhNhà thờ gỗ Đức Mẹ Lên Trời và Thánh Tổng lãnh Thiên thần Micae tại Haczów · Haczów, tỉnh Podkarpackie (Tiền Karpat) · Công GiáoNhà thờ gỗ Thánh Tổng lãnh Thiên thần Micae tại Dębno Podhalańskie · Dębno Podhalańskie, tỉnh Małopolskie (Tiểu Ba Lan) · Công GiáoNhà thờ gỗ Hai Thánh Tông đồ Philipphê và Giacôbê tại Sękowa ("Viên ngọc vùng hạ Beskid") · Sękowa, tỉnh Małopolskie (Tiểu Ba Lan) · Công GiáoNhà thờ gỗ Chính thống giáo (Công giáo Hy Lạp) Thánh nữ Paraskeva tại Radruż (Cerkiew św. Paraskewy) · Radruż, tỉnh Podkarpackie (Tiền Karpat) · Chính Thống GiáoNhà thờ gỗ Chính thống giáo Thánh Tổng lãnh Thiên thần Micae tại Turzańsk (Cerkiew św. Michała Archanioła) · Turzańsk, tỉnh Podkarpackie (Tiền Karpat) · Chính Thống GiáoKhu tưởng niệm và Thánh địa Chứng nhân Đức tin Auschwitz-Birkenau · Oświęcim và Brzezinka, tỉnh Małopolskie (Tiểu Ba Lan) · Do Thái GiáoVương cung thánh đường Đền thánh Đức Mẹ Święta Lipka ("Cây Đoạn Thánh" vùng Warmia - Mazury) · Święta Lipka (Reszel), tỉnh Warmińsko-Mazurskie · Công GiáoĐan viện Thánh Giá trên đỉnh núi Łysa Góra (Święty Krzyż - Thánh địa cổ nhất Ba Lan) · Núi Łysa Góra (Święty Krzyż), dãy núi Świętokrzyskie · Công GiáoNhà thờ cột gỗ Bắc Âu Wang tại Karpacz (Świątynia Wang) · Karpacz, dãy núi Karkonosze, tỉnh Dolnośląskie (Hạ Silesia) · Tin LànhHội đường Do Thái Dưới Cánh Cò Trắng tại Wrocław (Synagoga pod Białym Bocianem) · Wrocław, tỉnh Dolnośląskie (Hạ Silesia) · Do Thái GiáoVương cung thánh đường Đức Mẹ Lên Trời tại Gdańsk ("Vương miện của Thành phố Gdańsk") · Gdańsk, tỉnh Pomorskie (Pomerania) · Công GiáoChùa Thiên Phúc · Laszczki, ngoại ô Warszawa · Phật GiáoChùa Nhân Hòa · Łazy, gần Wólka Kosowska · Phật GiáoGiáo xứ Thánh Hedwig xứ Silesia (Parafia św. Jadwigi Śląskiej) · Warszawa, khu Żerań · Công GiáoNhà thờ Thánh Stanisław Kostka ở Mroków (Kościół św. Stanisława Kostki) · Mroków, cạnh Wólka Kosowska · Công GiáoBA LANB

Mỗi chấm là một nơiRê chuột lên để xem tên, bấm để mở trang nơi ấy

INơi Đã Viết

Cả 33 trang đều đã có bản tiếng Anh.

Lọc theo đạo
Lọc theo vùng
Công Giáo · Częstochowa, tỉnh Śląskie · 1382Đền thánh Jasna GóraSanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej, Jasna Góra, Tu viện Jasna Góra, Đền Đức Mẹ Đen Częstochowa, Clarus Mons

Tu viện dòng Thánh Phaolô Ẩn Tu lập năm 1382 trên đồi Jasna Góra, nơi giữ ảnh Đức Mẹ Đen Częstochowa và là trung tâm hành hương lớn nhất của Công Giáo Ba Lan, tháp chuông cao 106 mét.

Di tích lịch sử quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 1994), Tiểu vương cung thánh đường (1906)ul. o. Augustyna Kordeckiego 2, 42-225 Częstochowa (Klasztor Paulinów na Jasnej Górze)

Ảnh: Fotoomnia, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Kraków · 1000Nhà thờ chính tòa WawelKatedra Wawelska, Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława, Nhà thờ chính tòa Thánh Stanisław và Thánh Wacław, Nhà thờ Wawel Kraków

Nhà thờ chính tòa Thánh Stanisław và Thánh Wacław trên đồi Wawel, dựng lần đầu khoảng năm 1000, nhà thờ Gothic cung hiến năm 1364, giữ mộ vị thánh bổn mạng Ba Lan và chuông Zygmunt đúc năm 1520.

Di sản Thế giới UNESCO (Khu phố cổ Kraków, 1978), Di tích lịch sử quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 1994)Wawel 3, 31-001 Kraków (Wzgórze Wawelskie)

Ảnh: Dieglop, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Kraków · 2002Đền thánh Lòng Thương Xót Chúa, Kraków (Łagiewniki)Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach, Bazylika Bożego Miłosierdzia, Divine Mercy Sanctuary, Đền thánh Lòng Chúa Thương Xót Łagiewniki

Trung tâm tôn kính Lòng Thương Xót Chúa quanh tu viện Dòng Nữ tu Đức Mẹ Nhân Lành ở Łagiewniki, nơi Thánh Faustina Kowalska sống những năm cuối đời và qua đời ngày 5 tháng 10 năm 1938. Vương cung thánh đường mới theo đồ án Witold Cęckiewicz có viên đá góc làm phép năm 1997, xây dựng từ năm 1999 tới 2002 và cung hiến ngày 17 tháng 8 năm 2002, bên cạnh nhà nguyện tu viện năm 1891 giữ bức ảnh Chúa Giêsu Thương Xót của Adolf Hyła và mộ Thánh Faustina.

Tiểu Vương cung thánh đường (6 tháng 3 năm 2003), Đền thánh Quốc tế của Giáo hội Công Giáoul. Siostry Faustyny 3, 30-608 Kraków (Łagiewniki)

Ảnh: Syrio, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Kraków · cuối thế kỷ 13 khởi dựng, cung hiến khoảng năm 1320Vương cung thánh đường Đức Mẹ Lên Trời, Kraków (Mariacki)Bazylika Mariacka, Kościół Mariacki, Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Krakowie, St. Mary's Basilica, Nhà thờ Đức Mẹ Kraków

Vương cung thánh đường Gothic bằng gạch trên Quảng trường Chợ Chính Kraków, khởi dựng khoảng năm 1290 trên nền nhà thờ Roman đầu thế kỷ 13 và cung hiến khoảng năm 1320, hai tháp không đều cao 82 (hoặc 81) và 69 mét. Bên trong có bàn thờ gỗ chạm của Veit Stoss làm từ năm 1477 tới năm 1489, và từ tháp bắc mỗi giờ lại vang khúc kèn hejnał dừng giữa chừng.

Tiểu Vương cung thánh đường (1962), Di sản Thế giới UNESCO (Khu phố cổ Kraków, 1978), Pomnik historii (Ba Lan, 1994, trong Quần thể lịch sử thành phố Kraków)Plac Mariacki 5, 31-042 Kraków (góc đông bắc Quảng trường Chợ Chính, Rynek Główny)

Ảnh: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Gniezno, tỉnh Wielkopolska · 1342 khởi dựng nhà thờ Gothic hiện nay, các lớp nhà thờ trước có từ trước năm 992Nhà thờ chính tòa GnieznoArchikatedra Gnieźnieńska, Bazylika Prymasowska Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Wojciecha, Katedra Gnieźnieńska, Gniezno Cathedral, Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Lên Trời và Thánh Adalbert

Nhà thờ chính tòa trên đồi Lech ở Gniezno, kính Đức Mẹ Lên Trời và Thánh Adalbert (Wojciech), nơi giữ thánh tích vị thánh tử đạo năm 997 và là tòa của tổng giáo phận lập năm 1000, thường được gọi là mẹ của các nhà thờ Ba Lan. Nhà thờ Gothic hiện nay khởi dựng năm 1342, cửa đồng Gniezno đúc khoảng năm 1170 tới 1180 khắc các cảnh đời Thánh Adalbert, và nơi đây từng là chốn đăng quang của năm vị vua Ba Lan thời trung cổ từ năm 1025 tới năm 1300.

Tiểu Vương cung thánh đường (1931), Pomnik historii (Ba Lan, 1994)ul. Jana Łaskiego 9, 62-200 Gniezno (Wzgórze Lecha, đồi Lech)

Ảnh: Diego Delso, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Licheń Stary, vùng Wielkopolska · 1994Vương cung thánh đường Đức Mẹ Licheń (Bazylika Matki Bożej Licheńskiej)Bazylika Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej, Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu Starym, Basilica of Our Lady of Licheń

Ngôi đại thánh đường lớn nhất Ba Lan vươn mái vòm vàng như cánh đồng lúa mì chín bên bờ hồ Licheńskie, được dựng lên từ lòng cung hiến của tín hữu để tôn trí bức linh ảnh Đức Mẹ Sầu Bi cỡ nhỏ.

Tiểu Vương cung thánh đường (2005), Đền thánh Đức Mẹ Sầu Bi Nữ Vương Ba LanTuyến đường sắt quốc tế Berlin đi Warszawa), sau đó bắt xe buýt địa phương PKS hoặc taxi đi thêm khoảng 15 cây số về phía bắc là tới thị trấn Licheń Stary

Ảnh: Diego Delso, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Warszawa · Thế kỷ 14Vương cung thánh đường chính tòa Thánh Gioan Tẩy Giả (Archikatedra św. Jana Chrzciciela), WarszawaBazylika Archikatedralna św. Jana Chrzciciela w Warszawie, Archikatedra Warszawska, St. John's Archcathedral, Warsaw

Ngôi thánh đường mẫu của thủ đô Warszawa dựng bằng gạch đỏ theo lối Gothic vùng Mazovia, nơi chứng kiến lễ đăng quang của các bậc quân vương cuối cùng, lời thề Hiến pháp năm 1791 và cuộc tái sinh kỳ diệu từ đống tro tàn năm 1944.

Di sản Thế giới UNESCO (1980), Tiểu Vương cung thánh đường (1960), Di tích lịch sử quốc gia (1994)Số 8 phố Świętojańska, ngay trung tâm Khu Phố Cổ Warszawa, chỉ cách Quảng trường Lâu đài Hoàng gia (Plac Zamkowy) khoảng 150 mét đi bộ về phía bắc

Ảnh: Hayden Soloviev, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Warszawa · 1980Đền thánh quốc gia Thánh Anrê Bobola (Sanktuarium św. Andrzeja Boboli), WarszawaSanktuarium Narodowe św. Andrzeja Boboli w Warszawie, Kościół św. Andrzeja Boboli na Mokotowie, National Shrine of St. Andrew Bobola, Warsaw

Ngôi đền thánh hiện đại vươn mái dốc như mũi thuyền cứu độ giữa quận Mokotów ở thủ đô Warszawa, nơi hòm kính bằng bạc và pha lê gìn giữ thi hài bất hoại của vị linh mục Dòng Tên tử đạo sau hành trình lưu lạc suốt ba thế kỷ.

Đền thánh Quốc gia Ba Lan (2002), Trung tâm tôn kính Thánh Bổn mạng Ba LanSố 61 phố Rakowiecka (ngay góc giao với phố Św

Ảnh: This photo was taken by Przemysław JahrAutorem zdjęcia jest Przemysław JahrWykorzystując zdjęcie proszę podać jako autora:Przemysław Jahr / Wikimedia Commons, Public domain, Wikimedia Commons

Chính Thống Giáo · Warszawa · 1867Nhà thờ chính tòa Thánh Maria Mađalêna (Katedra św. Marii Magdaleny), WarszawaSobór Metropolitalny Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny w Warszawie, Katedra Prawosławna na Pradze, Metropolitan Cathedral of St. Mary Magdalene, Warsaw

Ngôi thánh đường năm mái vòm củ hành mạ vàng lấp lánh giữa rừng cây quận Praga bên bờ đông sông Vistula, nơi đặt ngai tòa tối cao của Giáo hội Chính Thống giáo Tự trị Ba Lan và lưu giữ những mảnh tranh ghép mảnh cứu vớt từ thế kỷ 19.

Di tích Quốc gia Ba Lan (1965), Nhà thờ Chính tòa Tối cao Giáo hội Chính Thống giáo Ba Lan (1921)Số 52 đại lộ Solidarności thuộc quận Praga-Północ, ngay đối diện ga đường sắt Warszawa Wileńska ở bờ đông sông Vistula

Ảnh: A.Savin, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Chính Thống Giáo · Siemiatycze, vùng Podlasie · 1710Núi Thánh Grabarka (Święta Góra Grabarka)Monaster Świętych Marty i Marii na Świętej Górze Grabarce, Góra Krzyży Prawosławia, Holy Mount of Grabarka

Ngọn đồi rừng thông rì rào gió hát bên dòng suối thiêng miền biên viễn Podlasie, nơi hơn một vạn cây thánh giá gỗ do khách hành hương vác trên vai và quỳ gối dựng lên suốt ba thế kỷ bao bọc quanh ngôi đan viện nữ Chính Thống giáo.

Di tích Quốc gia Ba Lan, Thánh địa hành hương tối cao của Chính Thống giáo Ba LanXã Nurzec-Stacja, cách thị trấn Siemiatycze khoảng 12 cây số về phía đông và cách thủ đô Warszawa khoảng 150 cây số về phía đông

Ảnh: Bladyniec, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Tin Lành · Warszawa · 1777 tới 1781Nhà thờ Tin Lành Chúa Ba Ngôi (Kościół Świętej Trójcy), WarszawaKościół Ewangelicko-Augsburski Świętej Trójcy w Warszawie, Zbór Zuga, Holy Trinity Evangelical Church of the Augsburg Confession in Warsaw

Ngôi thánh đường trung tâm của Giáo hội Tin Lành Augsburg tại thủ đô Ba Lan, dựng theo hình khối Đền Pantheon với mái vòm cao 58 mét và ba tầng hành lang gỗ có âm học bậc nhất Warszawa.

Di tích Quốc gia Ba Lan (số 289/2, 1965)Số 1 quảng trường Stanisław Małachowski (Plac Stanisława Małachowskiego 1), ngay trung tâm quận Śródmieście, Warszawa

Ảnh: Marcin Białek, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Do Thái Giáo · Warszawa · 1898 tới 1902Hội đường Do Thái Nożyk (Synagoga Nożyków), WarszawaSynagoga im. Zalmana i Rywki Małżonków Nożyków w Warszawie, Nożyk Synagogue in Warsaw

Ngôi hội đường Do Thái Chính Thống duy nhất tại thủ đô Warszawa vượt qua sự hủy diệt của Thế chiến II, do vợ chồng thương gia Załman và Rywka Nożyk hiến dựng từ năm 1898 tới năm 1902.

Di tích Quốc gia Ba Lan (số 873, 1973)Số 6 phố Twarda (ulica Twarda 6), ngay cạnh quảng trường Grzybowski, quận Śródmieście, trung tâm Warszawa

Ảnh: Pko, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Do Thái Giáo · Kraków · 1553 tới 1557Hội đường Do Thái Remuh và Nghĩa trang cổ (Synagoga Remuh), KrakówSynagoga Remuh i Stary Cmentarz Żydowski w Krakowie, Synagoga Remu, Remah Synagogue and Old Jewish Cemetery in Kraków

Thánh địa hành hương Do Thái giáo thế kỷ 16 tại khu phố cổ Kazimierz của cố đô Kraków, nơi lưu giữ di sản của Đại Giáo sĩ Moses Isserles (Remuh) cùng nghĩa trang thời Phục hưng lập từ năm 1535.

Di sản Thế giới UNESCO (1978), Di tích Lịch sử Quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 1994)Số 40 phố Szeroka (ulica Szeroka 40), trung tâm khu phố cổ Kazimierz

Ảnh: Zygmunt Put, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Hồi Giáo · Kruszyniany, vùng Podlasie · Cuối thế kỷ 18Thánh đường Hồi giáo Kruszyniany (Meczet w Kruszynianach)Meczet w Kruszynianach, Meczet Tatarski w Kruszynianach, Lipka Tatar Wooden Mosque in Kruszyniany

Ngôi thánh đường Hồi giáo bằng gỗ cổ xưa nhất còn tồn tại ở Ba Lan, báu vật tâm linh của những kỵ binh Tatar Lipka định cư nơi biên viễn vùng Podlasie từ thế kỷ 17.

Di tích Lịch sử Quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 2012)Số 58 làng Kruszyniany (xã Krynki, huyện Sokółka, tỉnh Podlaskie)

Ảnh: myself (User:Piotrus), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Hồi Giáo · Bohoniki, vùng Podlasie · 1873Thánh đường Hồi giáo Bohoniki (Meczet w Bohonikach)Meczet w Bohonikach, Meczet Tatarski w Bohonikach, Lipka Tatar Wooden Mosque in Bohoniki

Ngôi thánh đường gỗ thông mộc mạc có tháp vòm củ hành gắn trăng lưỡi liềm ở trung tâm làng Bohoniki, sánh đôi cùng nghĩa trang Hồi giáo Mizar trong rừng thông lớn nhất Ba Lan.

Di tích Lịch sử Quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 2012)Số 23 làng Bohoniki (huyện Sokółka, tỉnh Podlaskie)

Ảnh: Yarl, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Kalwaria Zebrzydowska, tỉnh Małopolskie (Tiểu Ba Lan) · 1602Quần thể hành hương và Công viên Đồi Canvê Kalwaria Zebrzydowska ("Giêrusalem của Ba Lan")Sanktuarium pasyjno-maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej, Polska Jerozolima, Polish Jerusalem, Kalwaria Zebrzydowska Sanctuary

Quần thể cảnh quan hành hương Đồi Canvê theo phong cách Kiểu cách và Baroque đầu tiên của Ba Lan, tái hiện bản đồ thành Giêrusalem giữa rừng đồi chân núi Żar từ năm 1602.

Di sản Thế giới UNESCO (1999), Di tích lịch sử quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 2000), Tiểu Vương cung thánh đường (1979)Thị trấn Kalwaria Zebrzydowska, cách trung tâm cố đô Kraków khoảng 40 km về phía tây nam và cách thị trấn Wadowice khoảng 14 km về phía đông

Ảnh: Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Tin Lành · Świdnica, tỉnh Dolnośląskie (Hạ Silesia) · 1656Nhà thờ Hòa Bình Chúa Ba Ngôi tại Świdnica (Kościół Pokoju w Świdnicy)Kościół Pokoju pw. Trójcy Świętej w Świdnicy, Friedenskirche zur Heiligen Dreifaltigkeit in Schweidnitz, Holy Trinity Church of Peace in Świdnica

Ngôi nhà thờ khung gỗ trát đất sét lớn nhất thế giới với sức chứa 7.500 người, được dựng lên trong mười tháng từ gỗ, rơm và đất sét sau Hòa ước Westphalia năm 1648.

Di sản Thế giới UNESCO (2001), Di tích lịch sử quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 2017)Số 6 Quảng trường Hòa Bình (Plac Pokoju 6), cách Quảng trường Chợ trung tâm (Rynek) của thành phố Świdnica khoảng 600 m về phía bắc

Ảnh: Jar.ciurus, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons

Tin Lành · Jawor, tỉnh Dolnośląskie (Hạ Silesia) · 1654Nhà thờ Hòa Bình Chúa Thánh Thần tại Jawor (Kościół Pokoju w Jaworze)Kościół Pokoju pw. Ducha Świętego w Jaworze, Friedenskirche zum Heiligen Geist in Jauer, Church of Peace of the Holy Spirit in Jawor

Ngôi thánh đường khung gỗ thế kỷ 17 giữa Công viên Hòa Bình tại Jawor, nơi bốn tầng hành lang gỗ lưu giữ 143 bức tranh Cựu Ước và Tân Ước như một cuốn Kinh Thánh mở rộng.

Di sản Thế giới UNESCO (2001), Di tích lịch sử quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 2017)Số 2 Công viên Hòa Bình (Park Pokoju 2), cách Quảng trường Chợ (Rynek) của thị trấn Jawor khoảng 400 m về phía nam

Ảnh: Danapass, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons

Công Giáo · Haczów, tỉnh Podkarpackie (Tiền Karpat) · Cuối thế kỷ 14 (1388)Nhà thờ gỗ Đức Mẹ Lên Trời và Thánh Tổng lãnh Thiên thần Micae tại HaczówKościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła w Haczowie, Church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary and St. Michael the Archangel in Haczów

Ngôi nhà thờ ghép gỗ thông linh sam theo phong cách Gothic lớn nhất châu Âu bên bờ sông Wisłok, nơi lưu giữ bộ bích họa tường gỗ năm 1494 và pho tượng Pietà khoảng năm 1400.

Di sản Thế giới UNESCO (2003)Trung tâm làng Haczów (huyện Brzozów, tỉnh Podkarpackie), cách thành phố Krosno khoảng 14 km về phía đông bắc và cách thủ phủ Rzeszów khoảng 55 km về phía nam

Ảnh: Kroton, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons

Công Giáo · Dębno Podhalańskie, tỉnh Małopolskie (Tiểu Ba Lan) · Khoảng 1490Nhà thờ gỗ Thánh Tổng lãnh Thiên thần Micae tại Dębno PodhalańskieKościół św. Michała Archanioła w Dębnie Podhalańskim, St. Michael Archangel's Church in Dębno Podhalańskie

Viên ngọc nguyên sơ của kiến trúc nhà thờ gỗ vùng núi Podhale từ cuối thế kỷ 15, nơi toàn bộ trần và tường gỗ được phủ kín bằng 77 họa tiết sơn khuôn mẫu khoảng năm 1500.

Di sản Thế giới UNESCO (2003), Di tích lịch sử quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 2000)Số 42 đường Kościelna, làng Dębno Podhalańskie (xã Nowy Targ, tỉnh Małopolskie), cách thị trấn Nowy Targ khoảng 15 km về phía đông

Ảnh: No machine-readable author provided. Kolanin assumed (based on copyright claims)., CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Sękowa, tỉnh Małopolskie (Tiểu Ba Lan) · Khoảng 1520Nhà thờ gỗ Hai Thánh Tông đồ Philipphê và Giacôbê tại Sękowa ("Viên ngọc vùng hạ Beskid")Kościół św. Filipa i św. Jakuba w Sękowej, Perła Beskidu Niskiego, Pearl of the Low Beskids, Church of Saints Philip and James in Sękowa

Kiệt tác kiến trúc nhà thờ gỗ năm 1520 bên dòng suối Sękówka, nơi mái ván gỗ thông dốc đứng buông xuống ôm trọn bốn mặt hành lang cột gỗ giữa rừng cổ thụ vùng hạ Beskid.

Di sản Thế giới UNESCO (2003), Giải thưởng Bảo tồn Di sản Châu Âu Europa Nostra (1994)Làng Sękowa (huyện Gorlice, tỉnh Małopolskie), nằm ngay bên đường tỉnh lộ 977

Ảnh: Jacek Daczyński, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Chính Thống Giáo · Radruż, tỉnh Podkarpackie (Tiền Karpat) · Khoảng 1583Nhà thờ gỗ Chính thống giáo (Công giáo Hy Lạp) Thánh nữ Paraskeva tại Radruż (Cerkiew św. Paraskewy)Cerkiew św. Paraskewy w Radrużu, Wooden Tserkva of Saint Paraskeva in Radruż, St. Paraskeva's Church in Radruż

Ngôi nhà thờ gỗ nghi lễ Đông phương cổ xưa nhất Ba Lan trên gò đồi có tường đá phòng thủ năm 1583, nơi lưu giữ bức bình phong linh ảnh và bích họa tường gỗ năm 1648.

Di sản Thế giới UNESCO (2013), Di tích lịch sử quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 2017)Làng Radruż (xã Horyniec-Zdrój, huyện Lubaczów, tỉnh Podkarpackie), cách thị trấn nghỉ dưỡng suối khoáng Horyniec-Zdrój khoảng 4 km về phía đông

Ảnh: Natsie1212, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Chính Thống Giáo · Turzańsk, tỉnh Podkarpackie (Tiền Karpat) · 1801Nhà thờ gỗ Chính thống giáo Thánh Tổng lãnh Thiên thần Micae tại Turzańsk (Cerkiew św. Michała Archanioła)Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku, St. Michael Archangel's Church in Turzańsk, Eastern Lemko Wooden Tserkva in Turzańsk

Viên ngọc kiến trúc gỗ năm mái vòm củ hành của người Lemko ẩn mình giữa thung lũng núi Bieszczady miền Đông Nam Ba Lan, khởi dựng từ năm 1801 đến 1803 và được UNESCO ghi danh Di sản Thế giới năm 2013.

Di sản Thế giới UNESCO (2013, mã 1424-007), Di tích Quốc gia Ba Lan (A-78)Từ thành phố Rzeszów (thủ phủ tỉnh Podkarpackie) hoặc thị trấn lịch sử Sanok

Ảnh: Daniel.zolopa, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Do Thái Giáo · Oświęcim và Brzezinka, tỉnh Małopolskie (Tiểu Ba Lan) · 1940Khu tưởng niệm và Thánh địa Chứng nhân Đức tin Auschwitz-BirkenauMiejsce Pamięci i Muzeum Auschwitz-Birkenau, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, Oświęcim - Brzezinka, Oshpitzin, Sanctuary of the Martyrs of the Shoah

Nghĩa trang không bia mộ lớn nhất lịch sử nhân loại tại vùng hợp lưu sông Wisła và sông Soła, nơi thấm đẫm tro cốt của hơn một triệu bậc tử đạo vì Danh Chúa và chứng giám sự hy sinh vị tha tối thượng của phẩm giá con người.

Di sản Thế giới UNESCO (1979, mã 31), Di tích Quốc gia Ba LanTừ nhà ga trung tâm Kraków Główny (hoặc từ Katowice), quý vị có thể đi tàu hỏa trực tiếp tới ga Oświęcim (mất khoảng 50 đến 70 phút

Ảnh: Bahnfrend, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Święta Lipka (Reszel), tỉnh Warmińsko-Mazurskie · 1687Vương cung thánh đường Đền thánh Đức Mẹ Święta Lipka ("Cây Đoạn Thánh" vùng Warmia - Mazury)Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce, Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce, Heilige Linde, Częstochowa of the North

Viên ngọc kiến trúc Baroque soi bóng giữa hai mặt hồ vùng ngàn hồ Masuria miền Bắc Ba Lan, khởi nguồn từ phép lạ trên cây đoạn thế kỷ 14 và vang danh khắp châu Âu với cây Đại phong cầm có các thiên thần tự động lắc chuông.

Di tích Lịch sử Quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 2018), Tiểu Vương cung thánh đường (1983)Từ thành phố Olsztyn (thủ phủ tỉnh Warmińsko-Mazurskie), quý vị có thể đi tàu hỏa tới ga Kętrzyn (cách đền thánh 12 cây số về phía đông) hoặc đi xe buýt

Ảnh: Aw58, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Núi Łysa Góra (Święty Krzyż), dãy núi Świętokrzyskie · 1006Đan viện Thánh Giá trên đỉnh núi Łysa Góra (Święty Krzyż - Thánh địa cổ nhất Ba Lan)Opactwo Benedyktynów na Świętym Krzyżu, Bazylika mniejsza pw. Trójcy Świętej i Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego, Łysa Góra, Święty Krzyż

Thánh địa hành hương quốc gia đầu tiên của Vương quốc Ba Lan ngự trên đỉnh núi đá thạch anh cao 595 mét giữa rừng nguyên sinh dãy Świętokrzyskie, nơi lưu giữ năm mảnh gỗ Thánh Giá Đích Thực và là cái nôi của văn xuôi tiếng Ba Lan cổ đại.

Di tích Lịch sử Quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 2017), Tiểu Vương cung thánh đường (2013)Từ thủ phủ Kielce của tỉnh Świętokrzyskie (cách đan viện khoảng 35 cây số về phía tây)

Ảnh: Wojciech Domagała, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons

Tin Lành · Karpacz, dãy núi Karkonosze, tỉnh Dolnośląskie (Hạ Silesia) · Khoảng 1200Nhà thờ cột gỗ Bắc Âu Wang tại Karpacz (Świątynia Wang)Świątynia Wang, Kościół Górski Naszego Zbawiciela w Karpaczu, Vang stavkirke, Bergkirche Unseres Erlösers in Brückenberg

Ngôi nhà thờ cột gỗ thời Viking duy nhất trên thế giới nằm bên ngoài vùng Scandinavia, được dựng bằng lõi thông Na Uy khoảng năm 1200 và vượt biển Baltic tới ngự ở độ cao 885 mét dưới chân đỉnh núi Śnieżka từ năm 1844.

Di tích Quốc gia Ba Lan (A/2003/494/J), Nhà thờ gỗ cổ nhất Ba LanTừ thành phố Wrocław (hoặc từ Jelenia Góra cách đó 18 cây số)

Ảnh: Scotch Mist, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Do Thái Giáo · Wrocław, tỉnh Dolnośląskie (Hạ Silesia) · 1829Hội đường Do Thái Dưới Cánh Cò Trắng tại Wrocław (Synagoga pod Białym Bocianem)Synagoga Pod Białym Bocianem we Wrocławiu, Synagoge Zum Weißen Storch in Breslau, District of Four Denominations in Wrocław, Center for Jewish Culture and Education in Wrocław

Kiệt tác kiến trúc Tân cổ điển khánh thành năm 1829 của bậc thầy Karl Ferdinand Langhans ẩn mình trong sân trong Khu phố Bốn Tôn Giáo, chứng nhân lịch sử duy nhất của cộng đồng Do Thái Wrocław vượt qua lửa đạn thế kỷ 20 để hồi sinh rực rỡ.

Di tích Lịch sử Quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, Khu phố Bốn Tôn Giáo, 2005), Di tích Quốc gia (A/2721/203)Từ Quảng trường Chợ Cổ (Rynek) ở trung tâm thành phố Wrocław

Ảnh: Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.5, Wikimedia Commons

Công Giáo · Gdańsk, tỉnh Pomorskie (Pomerania) · 1343Vương cung thánh đường Đức Mẹ Lên Trời tại Gdańsk ("Vương miện của Thành phố Gdańsk")Bazylika Mariacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku, Bazylika Konkatedralna w Gdańsku, Korona Miasta Gdańska, St. Mary's Church in Gdańsk

Ngôi đại thánh đường Gothic bằng gạch nung lớn nhất thế giới vươn cao 82 mét trên bầu trời thương cảng biển Baltic, kết tinh 159 năm lao động từ 1343 đến 1502 cùng kho tàng nghệ thuật Trung cổ vô giá của thành phố Gdańsk.

Di tích Lịch sử Quốc gia Ba Lan (Pomnik historii, 1994), Tiểu Vương cung thánh đường (1965), Nhà thờ gạch lớn nhất thế giớiTừ nhà ga xe lửa trung tâm Gdańsk Główny

Ảnh: Lollencja, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons

Phật Giáo · Laszczki, ngoại ô Warszawa · 2012Chùa Thiên PhúcŚwiątynia Buddyjska Thiên Phúc, Chùa Thiên Phúc Ba Lan, Thiên Phúc Tự Laszczki

Ngôi già lam Phật giáo Việt Nam tiên phong tại cửa ngõ tây nam thủ đô Warszawa, nơi hội tụ Cổng Tam Quan mái đao cong, Đại Hùng Bảo Điện và đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương giữa thảo nguyên Mazowsze thanh bình.

Trung tâm Phật giáo Việt Nam tại Ba LanTừ trung tâm thủ đô Warszawa (khu vực ga Warszawa Centralna)

Ảnh: Benjamin Smith, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Phật Giáo · Łazy, gần Wólka Kosowska · 2013Chùa Nhân HòaTrung tâm Văn hóa Phật giáo Việt Nam tại Ba Lan, Centrum Kultury Wietnamskiej, Świątynia Buddyjska Nhân Hòa

Ngôi đại tự Phật giáo Việt Nam uy nghi trên khuôn viên hơn 8.000 mét vuông ngay sát trung tâm giao thương Wólka Kosowska ở phía nam Warszawa, kết tinh nghệ thuật chạm khắc gỗ lim đồng bằng Bắc Bộ và tình đoàn kết của cộng đồng người Việt tại Ba Lan.

Trung tâm Văn hóa Phật giáo Việt Nam tại Ba LanTừ trung tâm thủ đô Warszawa

Ảnh: Puchatech K., CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Warszawa, khu Żerań · 1921Giáo xứ Thánh Hedwig xứ Silesia (Parafia św. Jadwigi Śląskiej)Parafia św. Jadwigi Śląskiej na Żeraniu, Kościół Chrystusa Króla Pokoju, Trung tâm Mục vụ Công giáo Việt Nam tại Warszawa

Ngôi giáo xứ lịch sử bên bờ đông sông Wisła tại đại lộ Modlińska (khu Żerań, thủ đô Warszawa), nơi các linh mục truyền giáo Dòng Ngôi Lời và Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Ba Lan quy tụ cử hành Thánh lễ tiếng Việt hàng tuần, dạy tiếng Việt và tôn vinh Đức Mẹ La Vang.

Trung tâm Mục vụ Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Warszawa (Dòng Ngôi Lời - SVD)Từ trung tâm thủ đô Warszawa, quý vị có thể đi tàu điện ngầm tuyến M1 tới ga Dworzec Gdański hoặc ga Marymont rồi chuyển sang xe điện (tram) tuyến 18

Ảnh: A.Savin, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Mroków, cạnh Wólka Kosowska · 1981Nhà thờ Thánh Stanisław Kostka ở Mroków (Kościół św. Stanisława Kostki)Kościół św. Stanisława Kostki w Mrokowie, Parafia św. Stanisława Kostki w Mrokowie, Giáo xứ Thánh Stanisław Kostka Mroków

Ngôi thánh đường giáo xứ nằm ngay sát Trung tâm Thương mại Quốc tế Wólka Kosowska ở phía nam thủ đô Warszawa, điểm tựa đức tin hàng ngày của hàng ngàn tiểu thương và gia đình Công giáo người Việt trên đất Ba Lan.

Điểm tựa mục vụ Cộng đoàn Công giáo Việt Nam vùng Wólka Kosowska (Tổng giáo phận Warszawa)Từ Trung tâm Thương mại Quốc tế Wólka Kosowska

Ảnh: Ludwik Rey, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

IILộ Trình Mở Tiếp Ở Ba Lan

Quý vị biết một nơi đáng đưa vào cho nước mình, xin góp ý tới thayungkhiem@gmail.com
Thứ tựNơiĐạoTình trạng
1Đền thánh Jasna GóraCông Giáođã có ảnh, lên trang
2Nhà thờ chính tòa WawelCông Giáođã có ảnh, lên trang
3Đền thánh Lòng Thương Xót Chúa, Kraków (Łagiewniki)Công Giáođã có ảnh, lên trang
4Vương cung thánh đường Đức Mẹ Lên Trời, Kraków (Mariacki)Công Giáođã có ảnh, lên trang
5Nhà thờ chính tòa GnieznoCông Giáođã có ảnh, lên trang
6Vương cung thánh đường Đức Mẹ Licheń (Bazylika Matki Bożej Licheńskiej)Công Giáođã có ảnh, lên trang
7Vương cung thánh đường chính tòa Thánh Gioan Tẩy Giả (Archikatedra św. Jana Chrzciciela), WarszawaCông Giáođã có ảnh, lên trang
8Đền thánh quốc gia Thánh Anrê Bobola (Sanktuarium św. Andrzeja Boboli), WarszawaCông Giáođã có ảnh, lên trang
9Nhà thờ chính tòa Thánh Maria Mađalêna (Katedra św. Marii Magdaleny), WarszawaChính Thống Giáođã có ảnh, lên trang
10Núi Thánh Grabarka (Święta Góra Grabarka)Chính Thống Giáođã có ảnh, lên trang
11Nhà thờ Tin Lành Chúa Ba Ngôi (Kościół Świętej Trójcy), WarszawaTin Lànhđã có ảnh, lên trang
12Hội đường Do Thái Nożyk (Synagoga Nożyków), WarszawaDo Thái Giáođã có ảnh, lên trang
13Hội đường Do Thái Remuh và Nghĩa trang cổ (Synagoga Remuh), KrakówDo Thái Giáođã có ảnh, lên trang
14Thánh đường Hồi giáo Kruszyniany (Meczet w Kruszynianach)Hồi Giáođã có ảnh, lên trang
15Thánh đường Hồi giáo Bohoniki (Meczet w Bohonikach)Hồi Giáođã có ảnh, lên trang
16Quần thể hành hương và Công viên Đồi Canvê Kalwaria Zebrzydowska ("Giêrusalem của Ba Lan")Công Giáođã có ảnh, lên trang
17Nhà thờ Hòa Bình Chúa Ba Ngôi tại Świdnica (Kościół Pokoju w Świdnicy)Tin Lànhđã có ảnh, lên trang
18Nhà thờ Hòa Bình Chúa Thánh Thần tại Jawor (Kościół Pokoju w Jaworze)Tin Lànhđã có ảnh, lên trang
19Nhà thờ gỗ Đức Mẹ Lên Trời và Thánh Tổng lãnh Thiên thần Micae tại HaczówCông Giáođã có ảnh, lên trang
20Nhà thờ gỗ Thánh Tổng lãnh Thiên thần Micae tại Dębno PodhalańskieCông Giáođã có ảnh, lên trang
21Nhà thờ gỗ Hai Thánh Tông đồ Philipphê và Giacôbê tại Sękowa ("Viên ngọc vùng hạ Beskid")Công Giáođã có ảnh, lên trang
22Nhà thờ gỗ Chính thống giáo (Công giáo Hy Lạp) Thánh nữ Paraskeva tại Radruż (Cerkiew św. Paraskewy)Chính Thống Giáođã có ảnh, lên trang
23Nhà thờ gỗ Chính thống giáo Thánh Tổng lãnh Thiên thần Micae tại Turzańsk (Cerkiew św. Michała Archanioła)Chính Thống Giáođã có ảnh, lên trang
24Khu tưởng niệm và Thánh địa Chứng nhân Đức tin Auschwitz-BirkenauDo Thái Giáođã có ảnh, lên trang
25Vương cung thánh đường Đền thánh Đức Mẹ Święta Lipka ("Cây Đoạn Thánh" vùng Warmia - Mazury)Công Giáođã có ảnh, lên trang
26Đan viện Thánh Giá trên đỉnh núi Łysa Góra (Święty Krzyż - Thánh địa cổ nhất Ba Lan)Công Giáođã có ảnh, lên trang
27Nhà thờ cột gỗ Bắc Âu Wang tại Karpacz (Świątynia Wang)Tin Lànhđã có ảnh, lên trang
28Hội đường Do Thái Dưới Cánh Cò Trắng tại Wrocław (Synagoga pod Białym Bocianem)Do Thái Giáođã có ảnh, lên trang
29Vương cung thánh đường Đức Mẹ Lên Trời tại Gdańsk ("Vương miện của Thành phố Gdańsk")Công Giáođã có ảnh, lên trang
30Chùa Thiên PhúcPhật Giáođã có ảnh, lên trang
31Chùa Nhân HòaPhật Giáođã có ảnh, lên trang
32Giáo xứ Thánh Hedwig xứ Silesia (Parafia św. Jadwigi Śląskiej)Công Giáođã có ảnh, lên trang
33Nhà thờ Thánh Stanisław Kostka ở Mroków (Kościół św. Stanisława Kostki)Công Giáođã có ảnh, lên trang

IIIGóp Ý Cùng Thư Viện

Thư viện này mở và không thu phí, làm tới đâu ghi công khai tới đó. Ba việc quý vị giúp được ngay:

  1. Chỉ nơi còn thiếuMột ngôi chùa tổ, một nhà thờ, một thánh đường, một phủ đền mà bảng trên chưa có. Xin ghi tên nơi, tỉnh thành và một câu vì sao đáng vào.
  2. Góp ảnh có giấy phép mởThư viện chỉ đăng ảnh ghi đủ tên người chụp và tên giấy phép. Ảnh quý vị tự chụp và đồng ý cho dùng, hoặc ảnh sẵn có giấy phép mở, đều nhận.
  3. Báo chỗ saiSai niên đại, sai tên chữ, sai tông phái, sai địa chỉ. Thư viện sai một lần là mất tin cậy nên rất mong được chỉ.

Thư về thayungkhiem@gmail.com

IVNhật Ký

  • 25/10/2026Hoàn tất toàn bộ 28 địa điểm thuộc Bước A, Bước B và Bước C trong kho di sản thế giới của Ba Lan (chuyên khảo song ngữ Việt và Anh kèm mục Thế đất và hướng và ảnh thật giấy phép mở), nâng tổng số địa điểm tâm linh tại Ba Lan lên 33 nơi và đưa số nơi còn chờ viết về 0.
  • 24/10/2026Kiểm chứng sử liệu độc lập từ nguồn gốc quốc tế và xuất bản trọn bộ bản tiếng Anh cho cả 5 đại thánh địa đầu tiên tại Ba Lan.
  • 24/09/2026Hoàn tất biên soạn đợt hai và lấy ảnh thật giấy phép mở trên Wikimedia Commons cho ba nơi tiếp theo (Đền thánh Lòng Thương Xót Chúa, Kraków (Łagiewniki), Vương cung thánh đường Đức Mẹ Lên Trời, Kraków (Mariacki), Nhà thờ chính tòa Gniezno), nâng tổng số địa điểm tại Ba Lan lên 5 nơi.
  • 16/09/2026Viết xong bài, lấy ảnh giấy phép mở và đưa lên thư viện: Đền thánh Jasna Góra, Nhà thờ chính tòa Wawel. Mở trang riêng của nước.
  • 15/09/2026Vào lộ trình chặng 4, chọn theo bảng người đọc theo nước. Lập danh sách 3 nơi ưu tiên.

?Hỏi Đáp Nhanh

Vì sao không ghi giờ mở cửa và giá vé

Vì những thứ ấy đổi luôn. Một thư viện sai một lần về chuyện thực tế thì người đọc mất tin cả những phần còn lại. Trước khi đi, xin quý vị hỏi lại chính nơi ấy.

Ảnh lấy từ đâu

Từ Wikimedia Commons với giấy phép mở, mỗi tấm ghi rõ tên người chụp, hoặc do UK MASTER ACADEMY tự chụp. Không tấm nào được đăng nếu thiếu tên tác giả và tên giấy phép.

Vì sao chọn những nơi này mà không chọn nơi khác

Bốn phép thử: đã được xếp hạng di tích, thuộc một đạo mà thư viện có viết, thế đất và hướng đọc được bằng con mắt phong thủy, và có ảnh giấy phép mở để dùng.

Vì sao nước tôi còn mờ

Thư viện mở từng nước một, nước nào nhiều người đọc thì đi trước, trong mỗi nước thì nơi nổi bật nhất đi trước. Nước còn mờ chỉ là chưa tới lượt. Quý vị muốn góp một nơi cho nước mình, xin nhắn qua trang Thầy Ưng Khiêm.

›Đọc Tiếp