VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VĂN KHẤN CỔ TRUYỀN · ĐIỀN SỚ VÀ IN A4

Văn Khấn Lễ Tất Niên Chiều Cuối Năm: Nghi Thức Rước Tổ Tiên Sum Họp, Sơ Đồ Hương Án Và Sớ In A4

Đại Lễ Đoàn Viên Âm Dương Khép Lại Năm Cũ · Lưu Ý Chiều 29 Tháng Chạp Thiếu (05-02-2027) · Ba Dị Bản Chuẩn

Tháng Chạp năm Bính Ngọ là tháng thiếu chỉ có 29 ngày, không có ngày 30 Tết: lễ Tất Niên rước Tổ Tiên về ăn Tết cử hành vào trưa hoặc chiều Thứ Sáu, ngày 29 tháng Chạp âm lịch (tức 05-02-2027 dương lịch).

Dịp hành lễ
Chiều cuối năm (29 Chạp năm thiếu, 30 Chạp năm đủ)
Cuối Bính Ngọ: Thứ Sáu, 29 Chạp tức 05/02/2027 (không có 30 Tết)
Khung giờ tốt
Trưa hoặc chiều ngày 29 Chạp (Ất Mão)
Giờ Ngọ (11h tới 13h), Mùi (13h tới 15h), Dậu (17h tới 19h)
Không gian cúng
Bàn thờ Thần Linh và Gia Tiên chính tại gia đường
Hương án đã bao sái tinh khôi, mâm cỗ đặt trên bàn phụ phía trước
Văn bản và bản in
3 dị bản · Sớ A4 kèm sơ đồ 7 vị trí
Tự điền họ tộc nội ngoại, tuổi âm và đổi Can Chi

IĐiền Sớ Cá Nhân, Chọn Ngày Cúng Và Đọc Văn Khấn

1. Chọn ngày cúng dương lịch (tự đổi Âm lịch, Can Chi và Giờ Hoàng Đạo)

Chọn đúng ngày gia đình thực tế làm lễ

2. Thông tin Tín chủ và Gia quyến (tự động điền vào tờ sớ)

Lưu riêng tư ngay trên trình duyệt máy quý vị, không gửi lên máy chủ
Nhập năm sinh dương lịch để tự tính tuổi Can Chi và tuổi âm lịch

3. Chọn bản văn khấn, đứng khấn hoặc in giấy sớ A4

Bản văn khấn đầy đủ và trang nghiêm bậc nhất dành cho đại đa số gia đình Việt đọc vào trưa hoặc chiều ngày cuối năm: kính thỉnh chư vị Tôn thần chứng giám và rước Cửu Huyền Thất Tổ nội ngoại về sum họp ăn Tết.

VẠN ĐẠO ĐƯỜNG · TỜ SỚ VĂN KHẤN CỔ TRUYỀN

Văn Khấn Lễ Tất Niên Chiều Cuối Năm: Nghi Thức Rước Tổ Tiên Sum Họp, Sơ Đồ Hương Án Và Sớ In A4

Bản cổ truyền hợp thỉnh Thần Linh và Gia Tiên chiều Tất Niên (Văn khấn cổ truyền Việt Nam)

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 vái)

Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần. Con kính lạy Ngài Kim Niên Đương Cai Thái Tuế Chí Đức Tôn Thần, Ngài Bản Cảnh Thành Hoàng Chư Vị Đại Vương, Ngài Bản Xứ Thần Linh Thổ Địa, Ngài Định Phúc Táo Quân cùng các Ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Long Mạch, Tài Thần cai quản trong khu vực này.

Con kính lạy Cửu Huyền Thất Tổ, nội ngoại chư vị Tiên linh Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Hiển Khảo, Hiển Tỷ, Bá Thúc Huynh Đệ, Cô Di Tỷ Muội cùng chư vị hương linh liệt tổ liệt tông ………….

………… ………………………………, hiện ngụ tại địa chỉ: ………….

Hôm nay là ……………………. Tháng Chạp đã tận, năm cũ ………… sắp qua, xuân mới ………… gần tới, đất trời giao hòa chuẩn bị bước sang vận mới.

Nhớ ân đức trời biển sinh thành của Tổ Tiên và công ơn che chở suốt bốn mùa của chư vị Tôn thần, gia quyến ………… đã quét dọn nhà cửa tinh tươm, bao sái hương án thanh khiết, thành tâm sắm sửa hương hoa trà quả, bánh chưng mâm cỗ Tất Niên dâng lên trước án.

………… chí thành kính thỉnh chư vị Tôn thần giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia ………… sang năm mới ………… an khang thịnh vượng, vạn sự cát lành.

………… cúi đầu kính mời chư vị Tiên linh Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá Thúc Đệ Huynh, Cô Di Tỷ Muội và Bà Tổ Cô, Ông Mãnh nội ngoại ………… thương xót con cháu mà quang lâm hạc giá trở về gia đường, chứng giám tâm hiếu, thụ hưởng mâm cơm đoàn viên và sum vầy cùng con cháu suốt những ngày xuân Tết.

………… cũng xin rước chư vị Tiền chủ, Hậu chủ ngụ trong đất nhà này đồng lai hâm hưởng, chung đón xuân hòa bình an.

………… lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ cầu xin, cúi mong chư vị Tôn thần và Tổ Tiên ………… phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy hoàn lễ)

IIVật Phẩm Sắm Lễ Và Danh Mục Chuẩn Bị

Mâm lễ Tất Niên là bữa cơm đoàn viên ấm áp nhất trong cả năm, nơi người đang sống dâng lên Tổ Tiên những thức quà tinh túy đầu tiên trước khi cả nhà quây quần thụ lộc. Tùy nếp nhà mà dọn mâm cỗ mặn đặc trưng vùng miền hoặc mâm cỗ chay thanh tịnh, miễn sao món ăn nóng hổi, trình bày gọn gàng và tuyệt đối chưa ai nếm thử trước khi cúng.

Đã chuẩn bị 0 trên 12 lễ vật

Nhóm 1: Lễ vật tâm linh bày cố định trên thượng án

Nhóm 2: Mâm cơm đoàn viên Tất Niên (Cỗ mặn truyền thống hoặc Cỗ chay)

Nhóm 3: Nghi tiết rước Tiên tổ và lễ hóa tượng trưng

IIISơ Đồ Bày Bàn Cúng Và Trình Tự Hành Lễ

PHÍA TRONG CÙNG ÁN THỜ (TỌA THƯỢNG HƯỚNG HẠ · TỪ TRONG NHÌN RA) Khám thờ, Bài vị Cửu Huyền Thất Tổ và Di ảnh Nam tả Nữ hữu tính từ trong bàn thờ nhìn ra (Ông bên phải người nhìn, Bà bên trái người nhìn) 1 Đèn thờ, Chân nến Đèn thờ, Chân nến 2 Bà Tổ Cô (Bên trái) Thần Linh (Giữa, cao hơn) Gia Tiên (Bên phải) 3 Bình hoa tươi Đông Bình (bên phải) 4 Mâm ngũ quả Tây Quả (bên trái) 5 Kỷ 3 hoặc 5 chén nước thanh tịnh, rượu lễ và Trầu cau 6 Mâm lễ dâng cúng (Hương hoa, Xôi chè thanh tịnh hoặc Mâm cơm canh mặn) Đặt ở bàn phụ thấp hơn phía trước hoặc tầng dưới của án gian, bát cơm đơm đầy, đũa vót sạch đặt ngay ngắn 7 ▲ VỊ TRÍ GIA CHỦ ĐỨNG KHẤN (TỪ NGOÀI NHÌN VÀO ÁN THỜ) ▲ Nếu gia đình thờ chung một bát hương duy nhất thì đặt bát hương ấy ngay chính giữa án thờ, phía trước bài vị.
Sơ đồ tuân thủ chuẩn cổ lệ Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ và Đông Bình Tây Quả tính từ ngôi vị trên bàn thờ nhìn ra ngoài cửa. Vì vậy khi gia chủ đứng dưới chiếu nhìn vào bàn thờ: bình hoa đặt bên tay phải (Đông Bình), mâm ngũ quả đặt bên tay trái (Tây Quả), bát hương Thần Linh đặt chính giữa cao nhất, bát hương Gia Tiên đặt bên tay phải người đứng khấn (phương Tả của án thờ), còn bát hương Bà Tổ Cô, Ông Mãnh đặt bên tay trái người đứng khấn (phương Hữu của án thờ).
1
Khám thờ, bài vị Cửu Huyền Thất Tổ và di ảnh Tiên linhAn vị trang nghiêm ở tầng cao nhất sát vách hậu bàn thờ, di ảnh xếp theo Nam Tả Nữ Hữu từ trong nhìn ra (ảnh Ông bên tay phải người đứng khấn, ảnh Bà bên tay trái người đứng khấn).
2
Đôi đèn Thái Cực hoặc đôi chân nến đồng (Nhật và Nguyệt)Đặt cân đối hai bên tả hữu của thượng án, luôn thắp sáng ấm áp trước khi dâng hương mời Tổ Tiên.
3
Tam cấp bát hương (hoặc một bát hương chung tại căn hộ gọn)Nhìn từ ngoài vào bàn thờ: bát hương Thần Linh đặt chính giữa và kê cao hơn, bát hương Gia Tiên đặt bên tay phải người đứng khấn, bát hương Bà Tổ Cô, Ông Mãnh đặt bên tay trái người đứng khấn.
4
Bình hoa xuân tươi thắm Đông Bình (bên phải người đứng khấn)Cắm cành đào, mai hoặc bình hoa lay ơn, cúc vàng đặt bên phải để gió Đông đưa hương thơm lan tỏa khắp án thờ.
5
Mâm ngũ quả ngày Tết Tây Quả (bên trái người đứng khấn)Bày năm thức quả tươi vững chãi kèm cặp bánh chưng hoặc bánh tét đặt cân xứng phía trong án thờ.
6
Kỷ 3 hoặc 5 chén nước thanh tịnh, rượu lễ và đĩa trầu cauĐặt ngay hàng phía trước bát hương trung tâm, thay nước sạch mới mỗi lần thắp hương trong suốt dịp Tết.
7
Mâm cơm cúng Tất Niên đặt ở bàn phụ thấp hơn phía trướcKhông đặt mâm cỗ mặn chèn ép lên ngang mặt bát hương Thần Linh; hãy bày mâm cơm canh nóng sốt, bát cơm đơm đầy và đũa mới ngay ngắn trên bàn cơm cúng phía trước.

Trình tự hành lễ từng bước trước án thờ

Buổi lễ Tất Niên quý nhất ở sự sum vầy đông đủ của các thế hệ dưới mái nhà: trước khi lên hương, mọi thành viên gác lại công việc bận rộn, ăn mặc tề chỉnh và giữ bầu không khí hòa thuận vui tươi.

  1. Bước 1
    Hoàn tất dọn dẹp nhà cửa và chưng mâm ngũ quả trên thượng án

    Quét dọn phòng khách tinh tươm, bày xong mâm ngũ quả, cặp bánh chưng bánh tét và bình hoa tươi trên bàn thờ chính từ buổi sáng ngày cuối năm.

  2. Bước 2
    Dọn mâm cơm Tất Niên nóng sốt lên bàn cúng phụ

    Múc canh nóng, xới 3 hoặc 5 bát cơm gạo mới đơm đầy vừa vặn (không nén chặt mặt bát), so đũa mới đặt song song bên cạnh và rót rượu trà thanh khiết.

  3. Bước 3
    Gia quyến tề tựu chỉnh tề trước hương án

    Người chủ lễ đứng chính giữa phía trước chiếu thờ, vợ chồng con cháu đứng ngay ngắn phía sau để cùng dâng lòng hiếu kính rước Ông Bà về ăn Tết.

  4. Bước 4
    Thắp đèn thờ và dâng hương theo đúng thứ tự tôn ti

    Thắp sáng đôi đèn Thái Cực, châm số lẻ 3 hoặc 5 nén nhang thơm, cắm vào bát hương Thần Linh ở giữa trước rồi mới cắm sang bát hương Gia Tiên (bên phải người đứng khấn) và bát hương Bà Tổ Cô (bên trái người đứng khấn).

  5. Bước 5
    Đọc bài văn khấn Tất Niên rước Tổ Tiên sum họp

    Chắp tay trang nghiêm đọc rõ từng câu bài văn khấn Tất Niên; sau khi gia chủ khấn xong và lạy ba lạy, các thành viên trong nhà lần lượt bước lên vái ba vái chào Ông Bà.

  6. Bước 6
    Châm ba tuần trà rượu và giữ lễ trong suốt tuần hương

    Trong lúc hương đang cháy, con cháu trò chuyện ôn hòa ấm cúng, châm thêm nước trà nóng để mâm lễ luôn đượm hơi ấm gia đình.

  7. Bước 7
    Lễ tạ hạ cỗ thụ lộc đoàn viên (chưa hóa vàng mã ngày Tết)

    Khi hương cháy hết hơn hai phần ba, gia chủ vái tạ ba vái xin phép hạ mâm cơm xuống để cả nhà quây quần ăn bữa cơm Tất Niên; lưu ý bánh chưng, ngũ quả và vàng tiền Tết vẫn giữ nguyên trên bàn thờ vì Ông Bà đang lưu lại ăn Tết tới ngày Hóa Vàng.

IVĐạo Lý Đoàn Viên Âm Dương Và Lưu Ý Thiên Văn Tháng Chạp Thiếu Năm Bính Ngọ

Theo giáo nghĩa

Trong từ vựng Hán Việt cổ truyền, Tất là hoàn tất trọn vẹn, Niên là chu kỳ một năm bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông: Lễ Tất Niên là nghi lễ khép lại toàn bộ công việc, lo toan của năm cũ để mở lòng đón nhận khởi đầu mới. Trong chiều sâu tâm thức Thờ Cúng Tổ Tiên của người Việt, ngày Tết không bao giờ chỉ là ngày vui của riêng người đang sống. Con cháu đi làm ăn xa vạn dặm chiều cuối năm vội vã trở về quê nhà thế nào, thì ông bà cha mẹ đã khuất cũng được kính cẩn rước từ cõi âm về sum họp bên bếp lửa gia đường đúng như vậy.

Khác với lễ cúng Rằm mồng Một hằng tháng thỉnh Tổ Tiên về thụ hưởng trong một tuần hương rồi tiễn ngay, lễ Tất Niên chiều cuối năm mở ra ba ngày đồng cư âm dương thiêng liêng nhất trong năm: từ chiều Tất Niên qua đêm Giao Thừa và suốt mồng Một, mồng Hai cho tới lễ Hóa Vàng (mồng Ba hoặc mồng Bốn Tết), người Việt tin rằng Tổ Tiên thực sự hiện diện ngay tại gian chính ngôi nhà, chứng kiến con cháu mừng tuổi nhau và giữ cho nếp nhà thuận hòa êm ấm.

Theo sử liệu

Khảo cứu trong Việt Nam phong tục (1915), học giả Phan Kế Bính ghi chép rất sinh động rằng từ chiều ngày cuối tháng Chạp, khắp thôn cùng ngõ hẻm nhà nào cũng dựng nêu, dán câu đối đỏ và sửa lễ rước Ông Bà về ăn Tết. Sách Thọ Mai Gia Lễ của Hồ Sĩ Tân cũng xếp lễ Trừ Tịch Tế Tổ (tế tổ chiều cuối năm trước đêm Giao Thừa) vào hàng đại lễ trọng yếu bậc nhất của gia tộc, nơi trưởng gia đứng trước từ đường đọc sớ bẩm cáo thành quả một năm của con cháu và xưng gọi đầy đủ các bậc từ Cao Tằng Tổ Khảo tới hàng thúc bá huynh đệ không sót một ai.

Mạch lễ ấy cho thấy tinh thần nhân văn đặc sắc của gia lễ Việt Nam: bên cạnh các bậc tổ phụ chính dòng, cuối bài văn khấn Tất Niên bao giờ cũng có câu thỉnh Bà Tổ Cô, Ông Mãnh (những người con trong họ mất sớm khi chưa lập gia đình, rất linh thiêng và thương con cháu) cùng Tiền chủ, Hậu chủ (những người chủ cũ từng khai phá, sinh sống trên mảnh đất ngôi nhà qua các thời đại). Không một hương linh nào bị bỏ quên ngoài hiên lạnh trong buổi chiều đoàn viên cuối năm.

Lưu ý lịch pháp thiên văn cực kỳ quan trọng dịp cuối năm Bính Ngọ 2026: Theo phép tính lịch Âm Dương thiên văn chuẩn múi giờ Việt Nam (UTC+7), điểm Sóc (thời điểm Mặt Trăng nằm thẳng hàng giữa Trái Đất và Mặt Trời mở đầu tháng Giêng năm Đinh Mùi) diễn ra vào ngày 06 tháng 02 năm 2027 dương lịch. Tính từ mồng 1 tháng Chạp năm Bính Ngọ (ngày 08-01-2027) tới sát ngày Sóc ấy chỉ có đúng 29 ngày âm lịch. Vì vậy, tháng Chạp năm Bính Ngọ là tháng thiếu, hoàn toàn không có ngày 30 Tết.

Chiều Thứ Sáu, ngày 29 tháng Chạp năm Bính Ngọ, tức ngày 05 tháng 02 năm 2027 dương lịch (ngày Ất Mão, tháng Tân Sửu, trực Mãn, hướng Hỷ Thần Tây Bắc, Tài Thần Đông Nam) chính là chiều cuối cùng của năm cũ để các gia đình cử hành lễ Tất Niên, và ngay đêm Thứ Sáu ấy lúc 23h59 bước sang 00h00 rạng sáng Thứ Bảy 06-02-2027 sẽ cử hành lễ Giao Thừa đón Tết Đinh Mùi. Trong ngày Thứ Sáu 29 tháng Chạp (Ất Mão) này, ba khung Giờ Hoàng Đạo đẹp nhất từ trưa tới chiều tối để dâng cỗ Tất Niên là Giờ Ngọ (11h tới 13h), Giờ Mùi (13h tới 15h) và Giờ Dậu (17h tới 19h). Những gia đình muốn làm cỗ Tất Niên sớm hơn một ngày vào Thứ Năm 28 tháng Chạp (04-02-2027, ngày Giáp Dần, trực Trừ) có thể chọn Giờ Tỵ (09h tới 11h) hoặc Giờ Mùi (13h tới 15h).

VGiải Nghĩa Các Danh Xưng Gia Tộc Và Thuật Ngữ Trong Bài Khấn Tất Niên

Giải nghĩa mười danh xưng huyết thống và chữ lễ cổ truyền trong bài văn khấn Tất Niên để con cháu đọc hiểu trọn vẹn cội nguồn
Danh xưng trong bài khấnÝ nghĩa huyết thống và nghi lễ chuẩn xác
Tất Niên (Tuế mộ)Buổi lễ khép lại trọn vẹn mười hai tháng của năm cũ vào chiều ngày cuối tháng Chạp (29 Tết năm thiếu hoặc 30 Tết năm đủ), mở đầu kỳ sum họp đón xuân mới.
Cửu Huyền Thất TổChín đời nối tiếp (từ Cao tổ, Tằng tổ, Tổ phụ, Phụ thân, Bản thân tới Tử, Tôn, Tằng tôn, Huyền tôn) và bảy bậc Tiên tổ xa xưa, biểu trưng toàn bộ cội rễ dòng họ.
Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ TỷDanh xưng tôn kính các bậc Cụ Ông, Kỵ Ông (Cao Tằng Tổ Khảo) và Cụ Bà, Kỵ Bà (Cao Tằng Tổ Tỷ) đã khuất từ đời ông bà nội ngoại trở lên.
Hiển Khảo, Hiển TỷDanh xưng trang trọng dành riêng cho người Cha đã khuất (Hiển Khảo, bậc cha đức độ sáng ngời) và người Mẹ đã khuất (Hiển Tỷ); nếu cha mẹ còn sống khỏe mạnh thì lược bỏ hai chữ này khi đọc.
Bá Thúc Huynh Đệ, Cô Di Tỷ MuộiCác bậc bác trai, chú, cậu, anh em trai (Bá Thúc Huynh Đệ) cùng các bậc cô, dì, chị em gái (Cô Di Tỷ Muội) hai bên nội ngoại đã quá vãng.
Bà Tổ Cô và Ông MãnhNhững người con gái (Bà Tổ Cô) và con trai (Ông Mãnh) trong dòng tộc qua đời khi còn trẻ chưa lập thất, theo tín ngưỡng Việt rất gắn bó che chở con cháu trong nhà.
Tiền chủ, Hậu chủCác vị chủ đất đời trước và đời sau từng sinh cơ lập nghiệp trên mảnh đất ngôi nhà hiện tại, được mời đồng hưởng lễ vật trên tinh thần nhân hậu uống nước nhớ nguồn.
Quang lâm hạc giáHình ảnh thi ca cổ truyền cung kính mời hương linh Tiên tổ cưỡi hạc mây sáng ngời trở về gia đường sum họp cùng con cháu.
Nam Tả Nữ HữuQuy tắc xếp bài vị và di ảnh lấy chuẩn từ lưng bàn thờ nhìn ra cửa: ngôi Ông nằm bên tay trái của bàn thờ (tức bên phải người đứng khấn), ngôi Bà nằm bên tay phải bàn thờ (tức bên trái người đứng khấn).
Đồng lai hâm hưởngKính mời chư vị cùng trở về vui vẻ đón nhận hương vị thanh khiết của lễ phẩm và tấm lòng thành kính do toàn gia quyến dâng lên.

VISắc Thái Mâm Cỗ Tất Niên Ba Miền Và Những Chỗ Hay Hiểu Lầm

Miền Bắc: Cỗ bốn bát sáu đĩa, bánh chưng xanh và mâm ngũ quả chuối bưởi

Mâm cỗ Tất Niên Bắc Bộ giữ nét cân đối cổ điển theo quy thức bốn bát (măng hầm chân giò, bóng thả, miến lòng gà, mọc nấm hương) và sáu đĩa (gà luộc lá chanh, thịt đông trong veo, giò lụa, chả quế, nem rán, dưa hành muối), đặt cạnh mâm ngũ quả có nải chuối xanh xòe bàn tay nâng quả bưởi vàng hoặc phật thủ ở chính tâm.

Miền Trung: Bánh tét lá chuối, thịt ngâm mắm và nếp kính cẩn từ đường

Khúc ruột miền Trung chắt chiu những thức ngon đậm đà chịu được gió sương để dâng kính Tổ Tiên: bánh tét cắt lát bằng lạt giang, giò bò Huế thơm nồng tiêu hạt, thịt heo ngâm nước mắm nhĩ trong vắt ăn kèm dưa món củ cải cà rốt giòn sần sật, tôm chua và nem lụi.

Miền Nam: Lễ Rước Ông Bà với thịt kho hột vịt và canh khổ qua

Người miền Nam gọi lễ cúng chiều cuối năm bằng cái tên mộc mạc Lễ Rước Ông Bà. Trên bàn cúng luôn có nồi thịt kho tàu nước dừa tươi cùng trứng vịt tròn trịa, tô canh khổ qua nhồi thịt cá thác lác cầu mong mọi nỗi cơ cực qua mau, củ kiệu tôm khô và mâm ngũ quả Cầu, Dừa, Đủ, Xoài, Sung.

Chỗ hay hiểu lầm

Hiểu lầm 1: Đánh đồng tiệc liên hoan tất niên ăn nhậu cuối năm với Lễ Cúng Tất Niên tại bàn thờ. Những buổi tiệc tổng kết bạn bè, công ty từ rằm tháng Chạp là sinh hoạt giao tế xã hội; còn Lễ Tất Niên chính thức tại gia là nghi lễ tâm linh rước Tổ Tiên về ăn Tết, luôn phải dâng mâm cơm tinh khiết lên hương án khấn thỉnh Ông Bà trước rồi con cháu mới hạ lễ dùng bữa đoàn viên.

Hiểu lầm 2: Hóa vàng tiền ngay chiều Tất Niên hoặc nếm thử thức ăn khi đang nấu đồ cúng. Khác với các kỳ cúng giỗ trong năm, chiều Tất Niên mới là lúc đón rước Ông Bà về nhà ở lại suốt ba ngày Tết, cho nên vàng tiền dâng Tết phải để nguyên trên bàn thờ, đợi tới lễ Hóa Vàng (mồng 3 hoặc mồng 4 Tết) mới đem hóa tiễn chân Tổ Tiên. Đồng thời khi nấu cỗ cúng, người nội trợ nêm nếm bằng kinh nghiệm quen tay, tránh ăn thử trực tiếp từ nồi thức ăn sắp múc dâng lên thượng án.

Hiểu lầm 3: Cắm đũa dựng đứng vào bát cơm cúng Tất Niên. Cắm dựng đứng đôi đũa giữa bát cơm là nghi thức cơm bông dành riêng cho người vừa mới tắt thở (lễ thiết linh tang sự). Trong lễ Tất Niên ngày Tết, bát cơm đơm đầy đặn và đôi đũa mới phải đặt nằm ngang ngay ngắn bên cạnh bát cơm hoặc gác trên gác đũa sứ như mời Ông Bà đang sống về dùng bữa.

?Hỏi Đáp Nhanh

Năm Bính Ngọ 2026 không có ngày 30 Tết thì cúng Tất Niên vào ngày giờ nào chuẩn nhất?

Do tháng Chạp năm Bính Ngọ chỉ có 29 ngày (tháng thiếu), ngày Thứ Sáu 29 tháng Chạp âm lịch, tức ngày 05 tháng 02 năm 2027 dương lịch (ngày Ất Mão) chính là ngày cuối cùng của năm. Gia đình nên cử hành lễ cúng Tất Niên vào trưa hoặc chiều ngày 05/02/2027 tại một trong ba khung Giờ Hoàng Đạo rất đẹp của ngày Ất Mão: Giờ Ngọ (11h tới 13h), Giờ Mùi (13h tới 15h) hoặc Giờ Dậu (17h tới 19h).

Có được làm lễ cúng Tất Niên sớm vào ngày 27 hoặc 28 tháng Chạp không?

Hoàn toàn được nếu gia đình phải về quê nội ngoại xa hoặc vướng lịch trực công tác vào ngày 29 Tết. Nhiều gia đình trẻ ở thành phố thường làm mâm cơm Tất Niên cúng rước Ông Bà tại căn hộ riêng vào ngày 27 Chạp (03/02/2027) hoặc 28 Chạp (04/02/2027, đẹp nhất Giờ Tỵ 09h tới 11h và Giờ Mùi 13h tới 15h), trước khi khóa cửa đưa con cái về quê sum họp cùng đại gia đình.

Lễ cúng Tất Niên chiều cuối năm khác gì với lễ cúng Giao Thừa lúc nửa đêm?

Hai nghi lễ có thời điểm và ý nghĩa hoàn toàn riêng biệt: Lễ Tất Niên diễn ra vào buổi trưa hoặc buổi chiều ngày cuối năm (29 Tết năm nay) ngay tại bàn thờ trong nhà kèm bữa cơm đoàn viên để tổng kết năm cũ và rước Tổ Tiên về ăn Tết. Còn Lễ Giao Thừa (Trừ Tịch) diễn ra đúng thời khắc 23h45 tới 00h15 nửa đêm chuyển giao sang mồng 1 Tết, gồm lễ ngoài trời tiễn Cựu niên Hành Khiển đón Tân niên Hành Khiển và lễ trong nhà mừng thời khắc đầu xuân.

Cha mẹ vẫn còn sống khỏe mạnh thì đọc đoạn Hiển Khảo, Hiển Tỷ trong bài khấn thế nào?

Trong cổ lễ, Hiển Khảo là cha đã khuất và Hiển Tỷ là mẹ đã khuất. Nếu cha mẹ của người đứng khấn hiện vẫn còn sống khỏe mạnh bên con cháu, khi đọc tới danh sách Tiên linh chỉ cần đọc Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá Thúc Huynh Đệ, Cô Di Tỷ Muội nội ngoại họ... và lược bỏ hai chữ Hiển Khảo, Hiển Tỷ cho đúng phép.

Gia đình đang có tang mới trong năm qua thì chiều cuối năm có cúng Tất Niên không?

Vẫn dâng cơm cúng Tổ Tiên và hương linh người mới mất vào chiều cuối năm bình thường vì đó là đạo hiếu sum họp gia đình, chỉ tiết chế hình thức vui hội bên ngoài: không treo câu đối đỏ rực rỡ hay mở nhạc ồn ào, bày mâm cơm ấm cúng giản dị tại bàn thờ Gia Tiên và bàn thờ linh vị riêng của người mới khuất để mời người thân về ăn Tết cùng gia quyến.

Cúng Tất Niên xong có nên đốt nhang vòng liên tục suốt đêm tới mồng 3 Tết không?

Giữ hương khói ấm áp trong ba ngày Tết là tục đẹp, nhưng gia chủ đặc biệt lưu ý an toàn phòng cháy chữa cháy, nhất là tại nhà ống khép kín và căn hộ chung cư. Thay vì đốt nhang vòng lớn suốt đêm lúc cả nhà ngủ say hoặc vắng nhà đi chúc Tết, gia chủ nên bật sáng đôi đèn điện bàn thờ liên tục và thắp nhang nén thơm mỗi buổi sáng tối khi có người trông coi.

›Đọc Tiếp

Biên soạn, khảo đính văn bản và thiết kế sơ đồ nghi lễ bởi Thầy Ưng Khiêm cùng UK MASTER ACADEMY. Cập nhật lần cuối: 26/10/2026. Nguồn tham khảo: Khảo đính từ Văn khấn cổ truyền Việt Nam (NXB Văn hóa Thông tin), Thọ Mai Gia Lễ (Hồ Sĩ Tân), Việt Nam phong tục (Phan Kế Bính, 1915), lịch pháp thiên văn Hồ Ngọc Đức (UTC+7) và điền dã gia lễ ba miền của UK MASTER ACADEMY.