Armenia

Nhà thờ Mẹ của Giáo hội Tông truyền Armenia, dựng năm 301 tới 303 theo thị kiến của Thánh Grêgôriô Người Soi Sáng, UNESCO gọi là công trình Kitô giáo cổ nhất Armenia. Tên Etchmiadzin nghĩa là Con Một đã ngự xuống, nơi đặt tòa của Catholicos, vị Thượng phụ của mọi người Armenia, cùng các nhà thờ quanh đó thành Di sản Thế giới UNESCO năm 2000.

Di sản Thế giới UNESCO (Nhà thờ chính tòa và các nhà thờ Echmiatsin cùng khu khảo cổ Zvartnots, 2000)Tòa Mẹ Etchmiadzin (Mother See of Holy Etchmiadzin), thành phố Vagharshapat (Etchmiadzin), tỉnh Armavir

Ảnh: Luigi Guarino, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Thánh địa hành hương thiêng liêng bậc nhất của Giáo hội Tông truyền Armenia tọa lạc trên ngọn đồi cố đô Artashat đối diện trực diện đỉnh núi tuyết Ararat hùng vĩ, nơi Thánh Grêgôriô Người Khai Sáng bị Vua Tiridates III giam cầm suốt 13 năm dưới hầm sâu 6 mét (Khor Virap) trước khi chữa lành cho nhà vua và đưa Armenia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới công nhận Kitô giáo là quốc giáo vào năm 301.

Thánh địa Khai sinh Quốc giáo Kitô giáo Armenia, Di tích Lịch sử Quốc gia Armenia và Điểm dừng Tông du của Giáo hoàng Gioan Phaolô II (2001) cùng Giáo hoàng Phanxicô (2016)Đồi cố đô Artashat, gần làng Pokr Vedi, huyện Ararat, tỉnh Ararat, cách thủ đô Yerevan khoảng 40 km về phía nam, Cộng hòa Armenia

Ảnh: Vyacheslav Argenberg, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Ngôi thánh đường Hồi giáo duy nhất còn tồn tại và hoạt động trong số tám thánh đường lịch sử của thủ đô Yerevan xưa, được Tổng trấn Ba Tư Hussein Ali Khan Qajar kiến tạo từ năm 1765 tới 1768 trên diện tích 7.000 mét vuông với ngọn tháp minaret cao 24 mét, mái vòm lớn ốp gốm men lam ngọc cùng 28 phòng học madrasa vây quanh sân vườn cây du và hồ nước yên bình giữa đại lộ Mesrop Mashtots.

Di tích Kiến trúc Lịch sử Quốc gia của Cộng hòa Armenia và Thánh đường Hồi giáo duy nhất còn hoạt động tại thủ đô YerevanSố 12 Đại lộ Mesrop Mashtots (Mesrop Mashtots Avenue 12), quận Kentron, 0015 Yerevan, Cộng hòa Armenia

Ảnh: Marcin Konsek, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Kiệt tác kiến trúc tu viện đục trực tiếp vào lòng vách núi đá bazan dựng đứng tại cửa hẻm núi Thượng thung lũng sông Azat (Di sản Thế giới UNESCO năm 2000), khởi nguyên từ thế kỷ 4 quanh dòng suối thiêng trong hang núi và đạt đỉnh cao vào thế kỷ 13 dưới thời vương tộc Zakarian và Proshian, nổi danh suốt nhiều thế kỷ là nơi lưu giữ Ngọn Giáo Thánh (Geghard) từng đâm vào cạnh sườn Chúa Kitô trên đồi Golgotha.

Di sản Văn hóa Thế giới UNESCO (công nhận năm 2000, mã số 960)Hẻm núi Thượng thung lũng sông Azat, gần làng Goght và Garni, tỉnh Kotayk, cách thủ đô Yerevan khoảng 38 km về phía đông nam, Cộng hòa Armenia

Ảnh: Marcin Konsek, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Cặp đại tu viện song sinh và học viện trung cổ danh tiếng bậc nhất vùng Kavkaz nằm đối diện nhau trên rìa cao nguyên xanh thẳm nhìn xuống hẻm núi sông Debed ở tỉnh Lori (Di sản Thế giới UNESCO năm 1996 và 2000), do Hoàng hậu Khosrovanuysh nhà Bagratuni sáng lập vào thế kỷ 10, kết hợp kỹ thuật vòm đá giao nhau chống động đất bậc thầy với thư viện bảo quản kinh sách cổ, hành lang học thuật của hiền triết Grigor Magistros và các bia đá Khachkar kiệt tác.

Di sản Văn hóa Thế giới UNESCO (công nhận năm 1996, mở rộng năm 2000, mã số 777)Làng Haghpat và phường Sanahin thuộc thị trấn Alaverdi, trên cao nguyên nhìn xuống hẻm núi sông Debed, tỉnh Lori, miền Bắc Cộng hòa Armenia

Ảnh: Soghomon Matevosyan, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons