VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Bolivia

Các đạo có mặt: Công Giáo, Thờ Cúng Tổ Tiên

Năm nơi đã viết ở Bolivia. Mỗi nơi ghi lịch sử, kiến trúc, thế đất và hướng, lễ tiết, cùng đường tới nơi.

Nơi
5
đã viết
Đạo
2
có mặt
Vùng
5
vùng, thành phố
Bản Anh
5
trang đã dịch

INơi Đã Viết

Cả 5 trang đều đã có bản tiếng Anh.

Lọc theo đạo
Lọc theo vùng
Công Giáo · La Paz · 1583 (rước tượng Đức Mẹ), đền thờ hiện nay khởi công 1668, khánh thành 1678, hoàn tất 1805Vương cung thánh đường Đức Mẹ CopacabanaBasílica de Nuestra Señora de Copacabana, Santuario de Copacabana, Virgen de Copacabana, Basilica of Our Lady of Copacabana

Đền thánh Đức Mẹ Copacabana, bổn mạng Bolivia, bên hồ Titicaca ở độ cao khoảng 3.841 mét. Tượng Đức Mẹ Nến bằng gỗ thùa thếp vàng do Francisco Tito Yupanqui, hậu duệ vua Inca Huayna Capac, tạc và rước vào ngày 2 tháng 2 năm 1583. Đền thờ hiện nay tường trắng, mái vòm lát gạch men, dựng theo thiết kế của Francisco Jiménez de Sigüenza, hoàn tất năm 1805.

Tiểu vương cung thánh đường (1940), Di tích Quốc gia Bolivia (1945)Copacabana, bán đảo Copacabana bên hồ Titicaca

Ảnh: Dan Lundberg, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Tỉnh Pedro Domingo Murillo, Vùng La Paz · Tu viện và nhà thờ đầu tiên do tu sĩ Francisco de los Ángeles Morales lập ngày 2 tháng 8 năm 1549 bên bờ sông Choqueyapu (sập do bão tuyết khoảng năm 1610 tới 1612); ngôi vương cung thánh đường đá chạm khắc hiện tại khởi dựng năm 1743, hoàn thành phần vòm năm 1753, thánh hiến ngày 23 tháng 4 năm 1784 và hoàn tất mặt tiền năm 1790; nâng lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường năm 1948Vương cung thánh đường Thánh Phanxicô, La PazBasílica Menor de San Francisco de La Paz, Convento y Basílica de San Francisco, Vương cung thánh đường Baroque Mestizo tại quảng trường San Francisco

Kiệt tác kiến trúc Baroque Mestizo (Baroque bản địa vùng Andes) nổi tiếng bậc nhất Nam Mỹ tọa lạc ở độ cao 3.640 mét tại trung tâm thành phố La Paz, khởi nguồn từ tu viện Phan Sinh lập năm 1549 (một năm sau khi lập thành phố) và tái thiết bằng đá rhyolite từ năm 1743 tới 1790 với mặt tiền chạm khắc dày đặc chim nhiệt đới, quả thông, hoa chanh dây cùng các biểu tượng vũ trụ Aymara.

Tiểu Vương cung thánh đường Tòa Thánh (Đức Giáo hoàng Piô XII sắc phong năm 1948) và Di tích Quốc gia của BoliviaQuảng trường Plaza Mayor de San Francisco, giao lộ đại lộ Mariscal Santa Cruz và đường Sagárnaga, trung tâm thành phố La Paz, Vùng La Paz, Bolivia

Ảnh: EEJCC, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Thờ Cúng Tổ Tiên · Tỉnh Ingavi, Vùng La Paz · Hình thành từ giai đoạn Tiwanaku III và IV vào khoảng thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên tới thế kỷ thứ 6 và cực thịnh tới khoảng năm 1000 sau Công nguyên trên cao nguyên Altiplano ở độ cao 3.845 métĐền Kalasasaya tại TiwanakuTemplo de Kalasasaya, Đền Những Cột Đá Đứng tại kinh đô cổ Tiwanaku (Tiahuanaco), Trung tâm vũ trụ quan và thiên văn mặt trời của nền văn minh Andes cổ đại

Đền thờ thiên văn và trung tâm nghi lễ tối cao của nền văn minh Tiwanaku tiền Inca ngự trên cao nguyên Altiplano ở độ cao 3.845 mét gần hồ Titicaca (Di sản Thế giới UNESCO năm 2000), được xây dựng thành một đài nền chữ nhật dài 128 mét x 119 mét bao quanh bởi những cột đá cự thạch đứng thẳng, nơi hội tụ Cổng Mặt Trời (Puerta del Sol) nguyên khối chạm khắc vị Thần Cầm Quyền Trượng cùng hai bia đá nguyên khối Ponce và Fraile.

Di sản Thế giới UNESCO (Tiwanaku: Trung tâm Tâm linh và Chính trị của Văn hóa Tiwanaku, công nhận ngày 2 tháng 12 năm 2000, mã số 567) và Di tích Quốc gia Tối cao của BoliviaKhu khảo cổ Tiwanaku (Tiahuanaco), cách hồ Titicaca 15 km về phía đông nam và cách thành phố La Paz 72 km về phía tây, Tỉnh Ingavi, Vùng La Paz, Bolivia

Ảnh: Tiwanaku, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Các tỉnh Ñuflo de Chávez, Velasco và Chiquitos, Vùng Santa Cruz · Thành lập từ năm 1691 tới năm 1760 bởi các tu sĩ Dòng Tên (như Cha José de Arce và kiến trúc sư kiêm nhạc sĩ người Thụy Sĩ Martin Schmid) cùng cộng đồng bản địa Chiquitano; các nhà thờ gỗ cột chạm và đá vôi hiện còn xây dựng từ năm 1745 tới 1755; trùng tu tổng thể từ năm 1972 bởi kiến trúc sư Hans RothKhu truyền giáo Dòng Tên tại ChiquitosMisiones Jesuíticas de Chiquitos, Sáu thị trấn truyền giáo sống động San Francisco Javier, Concepción, Santa Ana, San Miguel, San Rafael và San José de Chiquitos

Quần thể sáu thị trấn truyền giáo Dòng Tên (Reducciones) duy nhất ở Nam Mỹ không bị biến thành phế tích mà vẫn duy trì đời sống đức tin, kiến trúc và âm nhạc Baroque sống động từ năm 1691 tới nay (Di sản Thế giới UNESCO năm 1990), nổi tiếng với các đại thánh đường ba lòng chống đỡ bằng những hàng cột gỗ cuchi chạm xoắn, bích họa màu đất tự nhiên của Martin Schmid và kho tàng hơn 5.000 bản nhạc Baroque rừng nhiệt đới.

Di sản Thế giới UNESCO (công nhận ngày 12 tháng 12 năm 1990, mã số 529) và Quần thể các thị trấn truyền giáo Dòng Tên còn sống động duy nhất tại Nam MỹVùng thảo nguyên rừng Chiquitania (tâm điểm tại các thị trấn San Javier, Concepción, Santa Ana, San Miguel, San Rafael và San José de Chiquitos), phía đông thành phố Santa Cruz de la Sierra, Vùng Santa Cruz, Bolivia

Ảnh: Maria Cristina Tajima, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Tỉnh Oropeza (Thủ đô hiến định Sucre), Vùng Chuquisaca · Thành lập Giáo phận La Plata (Charcas) ngày 27 tháng 6 năm 1552; khởi dựng nhà thờ chính tòa năm 1559 theo đồ án của Juan Miguel de Veramendi và hoàn thiện kéo dài tới năm 1712 (nâng lên Tổng giáo phận năm 1609); sắc phong Tiểu Vương cung thánh đường năm 1925Nhà thờ chính tòa SucreCatedral Basílica de Nuestra Señora de Guadalupe de Sucre, Catedral Metropolitana de Sucre, Nhà thờ chính tòa Tổng giáo phận Sucre (La Plata / Charcas xưa)

Nhà thờ mẹ và Tòa Giáo chủ của Giáo hội Công giáo tại Bolivia tọa lạc bên quảng trường lịch sử 25 tháng 5 của thủ đô hiến định Sucre (Di sản Thế giới UNESCO năm 1991), được khởi dựng từ năm 1559 tới năm 1712 kết hợp kiến trúc Phục hưng, vòm gân Gothic muộn và cổng mặt tiền Baroque Mestizo, nơi tôn trí bức linh ảnh Đức Mẹ Guadalupe (Mamita Gualala) năm 1601 đính hàng vạn viên ngọc trai, kim cương, ngọc lục bảo và vàng bạc vùng Potosí.

Nhà thờ chính tòa Tòa Giáo chủ của Giáo hội Công giáo tại Bolivia, Tiểu Vương cung thánh đường Tòa Thánh (1925) và trung tâm Thành phố Lịch sử Sucre (Di sản Thế giới UNESCO công nhận năm 1991, mã số 566)Mặt nam Quảng trường 25 tháng 5 (Plaza 25 de Mayo), Khu trung tâm lịch sử thành phố Sucre, Tỉnh Oropeza, Vùng Chuquisaca, Bolivia

Ảnh: Massiel Z C, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

IIGóp Ý Cùng Thư Viện

Thư viện này mở và không thu phí, làm tới đâu ghi công khai tới đó. Ba việc quý vị giúp được ngay:

  1. Chỉ nơi còn thiếuMột ngôi chùa tổ, một nhà thờ, một thánh đường, một phủ đền mà bảng trên chưa có. Xin ghi tên nơi, tỉnh thành và một câu vì sao đáng vào.
  2. Góp ảnh có giấy phép mởThư viện chỉ đăng ảnh ghi đủ tên người chụp và tên giấy phép. Ảnh quý vị tự chụp và đồng ý cho dùng, hoặc ảnh sẵn có giấy phép mở, đều nhận.
  3. Báo chỗ saiSai niên đại, sai tên chữ, sai tông phái, sai địa chỉ. Thư viện sai một lần là mất tin cậy nên rất mong được chỉ.

Thư về thayungkhiem@gmail.com

IIINhật Ký

  • 24/10/2026Tổng kết ba hạng mục lớn hoàn thành trong ngày: (1) Kiểm chứng sử liệu độc lập và xuất bản 199 trang tiếng Anh còn lại tại 192 quốc gia và vùng lãnh thổ, chính thức khép kín Chặng D với 100% địa điểm trên toàn thư viện có đủ song ngữ Việt và Anh. (2) Tìm kiếm, kiểm duyệt bằng mắt trên Wikimedia Commons và cập nhật 35 ảnh thật giấy phép mở cho 22 di tích Việt Nam và 13 thánh địa quốc tế. (3) Biên soạn mới song ngữ Việt và Anh kèm ảnh thật cho tròn 100 đại thánh địa thuộc Chặng C tại 25 quốc gia và vùng lãnh thổ (Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Campuchia, Myanmar, Lào, Indonesia, Malaysia, Philippines, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesh, Mông Cổ, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Israel, Canada và Mexico), nâng mỗi nước từ 1 nơi lên đủ 5 nơi và đưa thư viện cán mốc 761 địa điểm.
  • 29/09/2026Chính thức mở cửa Vạn Đạo Đường đón độc giả toàn cầu như một công trình văn hóa tâm linh đang lớn lên mỗi ngày. Trong cùng ngày, hoàn tất biên soạn 60 thánh địa mới thuộc đợt ba và đợt bốn Chặng A tại 60 quốc gia khắp Bắc Âu, Baltic, Balkan, vùng Vịnh, Trung Á, các tiểu quốc châu Âu, châu Phi, châu Đại Dương, Mỹ Latinh và Caribe (Nhà thờ chính tòa Roskilde, Hallgrímskirkja, Cổng Bình Minh Vilnius, Tu viện Ostrog, Hukuru Miskiy, núi thiêng Sulayman-Too, Orheiul Vechi, Đền trên Biển, Đồi thiêng Ambohimanga), đồng thời kiểm duyệt và đưa lên thư viện 59 ảnh thật giấy phép mở cho đợt hai và đợt ba.

?Hỏi Đáp Nhanh

Vì sao không ghi giờ mở cửa và giá vé

Vì những thứ ấy đổi luôn. Một thư viện sai một lần về chuyện thực tế thì người đọc mất tin cả những phần còn lại. Trước khi đi, xin quý vị hỏi lại chính nơi ấy.

Ảnh lấy từ đâu

Từ Wikimedia Commons với giấy phép mở, mỗi tấm ghi rõ tên người chụp, hoặc do UK MASTER ACADEMY tự chụp. Không tấm nào được đăng nếu thiếu tên tác giả và tên giấy phép.

Vì sao chọn những nơi này mà không chọn nơi khác

Bốn phép thử: đã được xếp hạng di tích, thuộc một đạo mà thư viện có viết, thế đất và hướng đọc được bằng con mắt phong thủy, và có ảnh giấy phép mở để dùng.

Vì sao nước tôi còn mờ

Thư viện mở từng nước một, nước nào nhiều người đọc thì đi trước, trong mỗi nước thì nơi nổi bật nhất đi trước. Nước còn mờ chỉ là chưa tới lượt. Quý vị muốn góp một nơi cho nước mình, xin nhắn qua trang Thầy Ưng Khiêm.

›Đọc Tiếp