Canada

Đền thánh lớn nhất Canada kính Thánh Giuse trên sườn tây bắc núi Mont-Royal, khởi đầu từ nhà nguyện nhỏ năm 1904 của Thánh André Bessette. Nhà thờ hầm xong năm 1917, đá góc vương cung thánh đường đặt năm 1924, nội thất xong năm 1967, mái vòm cao 97 mét, được gọi là nhà thờ cao nhất Canada.

Tiểu vương cung thánh đường (1955), Di tích lịch sử quốc gia Canada (Lieu historique national du Canada, 2004), trong Khu di sản Mont-Royal (Site patrimonial du Mont-Royal, Québec, 2005)3800 Chemin Queen-Mary, Montréal, QC H3V 1H6

Ảnh: shankar s. from Dubai, united arab emirates, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Vương cung thánh đường kiến trúc Tân Gothic tại quảng trường Place d'Armes (Phố cổ Montréal), xây dựng từ năm 1824 đến 1829 theo thiết kế của kiến trúc sư James O'Donnell với hai tháp chuông cao 69 mét treo đại hồng chung Jean-Baptiste nặng gần 11 tấn, nổi bật với vòm trần xanh thẫm dát hàng ngàn ngôi sao vàng 24 karat do Victor Bourgeau hoàn thiện (1872 - 1880) và đàn đại phong cầm Casavant 7.000 ống.

Di tích Lịch sử Quốc gia Canada (1989) & Tiểu Vương cung thánh đường (1982)110 Rue Notre-Dame Ouest, Quảng trường Place d'Armes, Phố cổ Montréal, Tỉnh Québec, Canada

Ảnh: Diego Delso, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Nhà thờ chính tòa Thượng phụ của Canada tại khu Phố cổ Québec, khởi dựng bằng đá năm 1647 từ nhà nguyện năm 1633 của Samuel de Champlain và trở thành tòa giám mục đầu tiên ở Bắc Mỹ phía bắc Mexico dưới thời Thánh François de Laval (1674), nổi bật với vòm lọng vàng của dòng họ Baillairgé, hầm mộ của 4 vị Toàn quyền Tân Pháp và Cửa Thánh đầu tiên ngoài châu Âu (2013).

Di sản Thế giới UNESCO (1985) & Di tích Lịch sử Quốc gia Canada (1989)16 Rue de Buade, Khu Phố cổ Thượng (Haute-Ville), Thành phố Québec, Tỉnh Québec, Canada

Ảnh: Sylvainbrousseau, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Trung tâm hành hương Công giáo lâu đời nhất Bắc Mỹ bên bờ sông Saint Lawrence (khởi nguồn năm 1658 với phép lạ chữa lành người thợ Louis Guimont), được xây dựng lại bằng đá hoa cương trắng từ năm 1923 đến 1946 theo phong cách Tân Romanesque - Gothic, nổi tiếng với thánh tích xương cánh tay Thánh nữ Anna và hàng trăm đôi nạng gỗ của người được ơn chữa lành treo kín cột đá.

Đền thánh Quốc gia Canada & Tiểu Vương cung thánh đường (1887)10018 Avenue Royale, Sainte-Anne-de-Beaupré, Bờ Bắc sông Saint Lawrence, Tỉnh Québec, Canada

Ảnh: Hayden Soloviev, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Ngôi đền Ấn Độ giáo truyền thống lớn nhất Canada rộng 7,3 hecta tại quận Etobicoke (Toronto), do Đức Pramukh Swami Maharaj khánh thành ngày 22 tháng 7 năm 2007, được lắp ghép hoàn toàn bằng mộng đá không dùng thép kết cấu từ 24.000 khối đá cẩm thạch trắng Carrara, đá vôi Thổ Nhĩ Kỳ và đá hồng Ấn Độ do 1.500 nghệ nhân chạm khắc thủ công, kết hợp tòa nhà gỗ tếch Haveli và Bảo tàng Di sản.

Di sản Kiến trúc Toronto & Đền Ấn Độ giáo truyền thống lớn nhất Canada61 Claireville Drive, Quận Etobicoke, Thành phố Toronto, Tỉnh Ontario, Canada

Ảnh: Work for hire; Copyright held by BAPS Swaminarayan Sanstha (web: www.baps.org, e, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Đền thánh quốc gia Công giáo trên đồi cao nhìn xuống khu truyền giáo cổ Sainte-Marie và sông Wye tại Midland, khánh thành năm 1926 với nội thất gỗ tuyết tùng hình lòng thuyền úp ngược tôn trí hài cốt Thánh Jean de Brébeuf.

Đền thánh Quốc gia Canada (Hội đồng Giám mục Công giáo Canada công nhận) và Thánh địa Hành hương Dòng Tên tại Huronia16163 Highway 12 West, Midland, tỉnh bang Ontario, L4R 4K6, Canada

Ảnh: Pjposullivan, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Nhà thờ chính tòa cổ kính của Tổng giáo phận Toronto được kiến trúc sư William Thomas xây dựng từ năm 1845 tới 1848 bằng gạch vàng kem theo phong cách Tân Gothic Anh, nổi bật với tháp chuông cao 79 mét.

Tiểu Vương cung thánh đường Tòa Thánh (Đức Giáo hoàng Phanxicô sắc phong ngày 29 tháng 9 năm 2016) và Di sản Kiến trúc tỉnh bang Ontario (Đạo luật Di sản Ontario năm 1975)200 Church Street (Cổng văn phòng 65 Bond Street), Garden District, Toronto, tỉnh bang Ontario, M5B 1Z2, Canada

Ảnh: Rosco1011, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Nhà thờ chính tòa của Tổng giáo phận Montréal xây dựng từ năm 1870 tới 1894 theo nguyên mẫu thu nhỏ của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô ở Roma, nổi bật với mái vòm cao 77 mét và lọng đồng Baldacchino.

Di tích Lịch sử Quốc gia Canada (2000) và Tiểu Vương cung thánh đường Tòa Thánh (Đức Giáo hoàng Biển Đức XV sắc phong năm 1919)1085 Rue de la Cathédrale (Quảng trường Place du Canada và Đại lộ René-Lévesque), Montréal, tỉnh bang Québec, H3B 2V3, Canada

Ảnh: Mary Mark Ockerbloom, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ngôi nhà thờ cổ nhất và lớn nhất tại thủ đô Ottawa nằm trên đại lộ nghi lễ Sussex Drive, xây dựng từ năm 1841 tới 1885 với hai tháp chuông bọc tôn thiếc bạc cùng nội thất vòm trần sao vàng lộng lẫy.

Di tích Lịch sử Quốc gia Canada (1990) và Tiểu Vương cung thánh đường Tòa Thánh (Đức Giáo hoàng Lêô XIII sắc phong năm 1879)385 Sussex Drive (Đối diện Phòng Trưng bày Quốc gia Canada), Khu Lowertown, Ottawa, tỉnh bang Ontario, K1N 1J9, Canada

Ảnh: Michel Rathwell from Cornwall, Canada, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Nhà thờ chính tòa của Giáo phận Anh giáo Toronto và là giáo xứ lâu đời nhất thành phố từ năm 1797, tái thiết từ năm 1850 tới 1853 bởi kiến trúc sư Frederick William Cumberland với ngọn tháp cao 92,9 mét.

Di sản Văn hóa tỉnh bang Ontario và Thành phố Toronto (1973, 1983); ngôi nhà thờ có tháp chuông cao nhất Canada (92,9 mét)106 King Street East (Góc đông bắc đường King Street East và Church Street), Old Town, Toronto, tỉnh bang Ontario, M5C 2E9, Canada

Ảnh: Chris Woodrich, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Thánh địa tâm linh thiên nhiên của Liên minh Bộ tộc Blackfoot dọc hẻm núi sông Milk River ở miền nam Alberta, nơi quy tụ quần thể chạm khắc và tranh vẽ trên đá sa thạch Hoodoo lớn nhất Đại Bình nguyên Bắc Mỹ.

Di sản Thế giới UNESCO (Writing-on-Stone / Áísínai'pi, 2019, mã số 1597) và Di tích Lịch sử Quốc gia Canada (2004)Writing-on-Stone Provincial Park, Range Road 130A (Thung lũng sông Milk River), hạt Warner No. 5, gần thị trấn Milk River, tỉnh bang Alberta, T0K 1M0, Canada

Ảnh: Lucy Rowed, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Một trong những ngôi đền Đạo Sikh quy mô nhất Bắc Mỹ tại thành phố Surrey thuộc vùng Đại đô thị Vancouver, khánh thành năm 1998 với mái vòm trắng tráng lệ và chủ trì đại lễ Vaisakhi hơn nửa triệu người.

Một trong những ngôi đền Sikh lớn nhất Bắc Mỹ và là trung tâm tổ chức Đại lễ Rước kinh Surrey Vaisakhi Nagar Kirtan lớn nhất thế giới bên ngoài Ấn Độ12885 85 Avenue, khu Newton, thành phố Surrey, vùng Đại đô thị Vancouver, tỉnh bang British Columbia, V3W 0K8, Canada

Ảnh: Harpreet Sandhu, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Cái nôi lịch sử của cộng đồng Đạo Sikh tại Bắc Mỹ thành lập năm 1906 ở Vancouver gắn liền với sự kiện tàu Komagata Maru năm 1914, hiện tọa lạc trong tòa đại điện bê tông trắng do Arthur Erickson thiết kế năm 1970.

Hội đoàn Sikh giáo đầu tiên tại Bắc Mỹ (thành lập năm 1906, sự kiện lịch sử quốc gia Canada) và Công trình kiến trúc hiện đại tiêu biểu của kiến trúc sư Arthur Erickson (1970)8000 Ross Street (Góc đường Ross Street và 64th Avenue), khu Sunset, Nam Vancouver, tỉnh bang British Columbia, V5X 4C5, Canada

Ảnh: The Province (newspaper), Phạm vi công cộng, Wikimedia Commons

Hội chúng Do Thái giáo đầu tiên và lâu đời nhất tại Toronto được thành lập từ năm 1856, hiện ngự tại tòa đại giáo đường số 1950 Bathurst Street khánh thành năm 1938 với kiến trúc bê tông cốt thép lộ thiên kết hợp phong cách Romanesque, Byzantine và Art Moderne.

Cộng đồng Do Thái giáo lâu đời nhất tại Toronto và Thượng Canada (thành lập năm 1856) và Công trình Di sản Kiến trúc Thành phố Toronto1950 Bathurst Street, khu Forest Hill North và Cedarvale, Toronto, tỉnh bang Ontario, M5P 3K9, Canada

Ảnh: SimonP, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Ngôi thánh đường Hồi giáo xây dựng chuyên biệt đầu tiên trong lịch sử Canada, được khánh thành ngày 12 tháng 12 năm 1938 tại Edmonton nhờ sáng kiến của bà Hilwie Hamdon cùng sự đóng góp của cả người Hồi giáo, Kitô giáo và Do Thái giáo.

Thánh đường Hồi giáo xây dựng chuyên biệt đầu tiên tại Canada (khánh thành ngày 12 tháng 12 năm 1938) và Di tích Lịch sử Bảo tồn tại Công viên Pháo đài EdmontonTòa thánh đường lịch sử 1938 tại Fort Edmonton Park (7000 143 Street NW) và Trung tâm Hồi giáo Al-Rashid đương đại tại 13070 113 Street NW, Edmonton, tỉnh bang Alberta, Canada

Ảnh: reneaube, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Không gian già lam Phật giáo Việt Nam mang hai pháp hiệu Từ Ân (báo đền tứ trọng ân) và Đại Bi (hạnh nguyện cứu khổ của Bồ Tát Quán Thế Âm) tại vùng Mississauga và Đại đô thị Toronto, nơi gắn kết truyền thống trì tụng Chú Đại Bi, pháp môn Tịnh Độ và giáo dục đạo hiếu cho kiều bào tỉnh bang Ontario.

Đạo tràng Phật giáo Bắc truyền và Tịnh Độ kết hợp Thiền quán tiêu biểu của cộng đồng người Việt tại vùng Đại đô thị Toronto và tỉnh bang OntarioKhu vực hành lang văn hóa Phật giáo Mississauga và vùng Đại đô thị Toronto (GTA), kết nối đạo tràng Từ Ân tỉnh bang Ontario, Mississauga, tỉnh bang Ontario, Canada

Ảnh: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Trung tâm Văn hóa Phật giáo Việt Nam quy mô lớn tọa lạc tại số 420 đường Traders Boulevard East ở thành phố Mississauga, được Thượng tọa Thích Tâm Hòa cùng đồng bào Phật tử kiến tạo từ năm 2000 tới 2002 với chánh điện trang nghiêm, vườn tượng lộ thiên và trường Việt ngữ Gia đình Phật tử.

Trung tâm Văn hóa Phật giáo Việt Nam lớn nhất tại thành phố Mississauga và vùng phía Tây Đại đô thị Toronto (GTA)420 Traders Boulevard East, thành phố Mississauga, vùng Đại đô thị Toronto, tỉnh bang Ontario, L4Z 1W7, Canada

Ảnh: Ian Muttoo from Mississauga, Canada, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Đại tòng lâm Phật giáo Việt Nam lớn nhất tại Canada trải rộng hơn 337 mẫu Anh rừng thông và hồ nước bên dòng sông Rivière-Rouge thuộc vùng núi Laurentides tỉnh bang Québec, do Đại lão Hòa thượng Thích Thiện Nghị khai sơn năm 1988 với Điện Thiên Phật và quần thể tượng đài Tứ Động Tâm lộ thiên.

Đại tòng lâm Phật giáo Việt Nam rộng lớn nhất tại Canada (hơn 337 mẫu Anh giữa rừng thông vùng núi Laurentides)690 Chemin de la Rivière-Rouge, thị trấn Harrington, hạt Argenteuil, vùng núi Laurentides, tỉnh bang Québec, J8G 2S7, Canada

Ảnh: Tango7174, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ngôi tự viện Phật giáo Việt Nam nổi tiếng bậc nhất miền Tây Canada tọa lạc tại đại lộ 97 Street ở trung tâm Edmonton, được Hòa thượng Thích Thiện Tâm sáng lập năm 1989, xây dựng năm 1997 và lan tỏa pháp âm khắp toàn cầu dưới sự trụ trì của Thượng tọa Thích Pháp Hòa.

Trung tâm hoằng pháp, thiền tập và văn hóa Phật giáo Việt Nam tiêu biểu bậc nhất miền Tây Canada11328 97 Street NW, thành phố Edmonton, tỉnh bang Alberta, T5G 1X4, Canada (kết nối Trung tâm Thiền tập Tây Thiên tại Westlock)

Ảnh: Unknown author Unknown author, Phạm vi công cộng, Wikimedia Commons

Trái tim đức tin của cộng đồng Công giáo người Việt tại Tổng giáo phận Toronto hình thành từ cuối thập niên 1970, hiện đặt tại ngôi thánh đường gạch đỏ Tân Gothic St. Cecilia (khánh thành năm 1912) trên đường Annette Street để tôn kính 117 Thánh Tử Đạo Việt Nam và Đức Mẹ La Vang.

Giáo xứ Công giáo Việt Nam lớn nhất và lâu đời nhất của Tổng giáo phận Toronto, cử hành phụng vụ tại ngôi thánh đường lịch sử St. Cecilia (1912)161 Annette Street (Thánh đường St. Cecilia tại số 163 Annette Street, góc đường Pacific Avenue), khu The Junction và High Park North, Toronto, tỉnh bang Ontario, M6P 1P5, Canada

Ảnh: SimonP, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons