Ý

Đền thờ mộ Thánh Phanxicô Assisi, đấng lập dòng Phan Sinh, do Giáo hoàng Grêgôriô IX đặt đá móng ngày 17 tháng 7 năm 1228, một ngày sau lễ phong thánh. Hai tầng nhà thờ chồng lên nhau bằng đá hồng núi Subasio, tầng dưới xong năm 1230, tầng trên thánh hiến năm 1253, tường phủ bích họa của Cimabue, Giotto, Simone Martini và Pietro Lorenzetti.

Di sản Thế giới UNESCO (Assisi, Vương cung thánh đường Thánh Phanxicô và các di tích Phan Sinh khác, 2000), Vương cung thánh đường Giáo hoàngPiazza Inferiore di San Francesco 2, 06081 Assisi (PG), Umbria

Ảnh: Hagai Agmon-Snir - -, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Nhà thờ chính tòa của Tòa Thượng phụ Công giáo Venezia lưu giữ thánh tích Thánh sử Marcô từ năm 828, khởi dựng lại năm 1063 theo bình đồ chữ thập Hy Lạp với năm mái vòm lớn, hơn 8.000 mét vuông tranh khảm vàng Byzantine và bình phong vàng nạm ngọc Pala d'Oro.

Di sản Thế giới UNESCO (1987)Piazza San Marco, 328, 30124 Venezia (VE), Veneto, Italia

Ảnh: Zairon, Public domain, Wikimedia Commons

Nhà thờ chính tòa của Tổng giáo phận Firenze khởi công năm 1296 theo thiết kế của Arnolfo di Cambio và hoàn thiện với mái vòm gạch hai lớp đường kính trong 45,5 mét do Filippo Brunelleschi dựng từ năm 1420 tới 1436, giữ kỷ lục mái vòm gạch xây lớn nhất thế giới.

Di sản Thế giới UNESCO (1982)Piazza del Duomo, 50122 Firenze (FI), Toscana, Italia

Ảnh: Gary Campbell-Hall, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Nhà thờ chính tòa lớn nhất nước Ý khởi dựng năm 1386 bằng đá cẩm thạch hồng trắng Candoglia theo phong cách Gothic rực rỡ, nổi tiếng với 135 tháp nhọn, hơn 3.400 pho tượng, tượng Đức Mẹ bằng đồng mạ vàng Madonnina trên đỉnh cao 108,5 mét và thánh tích Đinh Thánh của Thập Giá.

Di tích Quốc gia ItaliaPiazza del Duomo, 20122 Milano (MI), Lombardia, Italia

Ảnh: Jiuguang Wang, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Tuyệt tác kiến trúc La Mã cổ đại do Marcus Agrippa khởi dựng khoảng năm 27 trước Công nguyên và Hoàng đế Hadrian tái thiết hoàn toàn khoảng năm 118 tới 128 sau Công nguyên, sở hữu mái vòm bê tông không cốt thép đường kính 43,3 mét với mắt trời Oculus mở thẳng lên bầu trời, được Giáo hoàng Bônifaciô IV thánh hiến thành nhà thờ Công giáo năm 609.

Di sản Thế giới UNESCO (1980)Piazza della Rotonda, 00186 Roma (RM), Lazio, Italia

Ảnh: NikonZ7II, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Nhà thờ chính tòa chính thức của Giám mục Roma (Giáo hoàng) và là vương cung thánh đường công khai cổ nhất phương Tây, được Hoàng đế Constantinus Đại đế hiến đất và Giáo hoàng Sylvestrô I thánh hiến ngày 9 tháng 11 năm 324.

Tổng vương cung thánh đường Giáo hoàng tối cao (Mẹ và Đầu của mọi nhà thờ tại Roma và trên toàn thế giới) và Di sản Thế giới UNESCO (1980, mở rộng 1990, mã số 91)Piazza di San Giovanni in Laterano, 4, 00184 Roma (RM), Lazio, Italia

Ảnh: Alvesgaspar, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Đại vương cung thánh đường Giáo hoàng dâng kính Đức Mẹ lớn và cổ nhất phương Tây trên đỉnh đồi Esquilino, xây dựng năm 432 tới 440 sau Công đồng Êphêsô, nổi tiếng với tranh khảm thế kỷ 5, Thánh tích Máng Cỏ và linh ảnh Salus Populi Romani.

Một trong bốn Đại Vương cung thánh đường Giáo hoàng tại Roma và Di sản Thế giới UNESCO (1980, mở rộng 1990, mã số 91)Piazza di Santa Maria Maggiore, 00185 Roma (RM), Lazio, Italia

Ảnh: Jedesto, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Đại vương cung thánh đường Giáo hoàng lớn thứ hai tại Roma tọa lạc bên đường Via Ostiense trên phần mộ Thánh Tông đồ Phaolô, nổi bật với 80 cột đá hoa cương liền khối, chuỗi chân dung khảm toàn bộ các Giáo hoàng và tu viện Vassalletto.

Một trong bốn Đại Vương cung thánh đường Giáo hoàng tại Roma và Di sản Thế giới UNESCO (1980, mở rộng 1990, mã số 91)Piazzale San Paolo, 1, 00146 Roma (RM), Lazio, Italia

Ảnh: Livioandronico2013, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Trung tâm hành hương lớn bậc nhất nước Ý do các tu sĩ Phanxicô Viện tu coi giữ, khởi dựng năm 1232 với tám mái vòm kiểu Byzantine, nơi tôn trí mộ và thánh tích Lưỡi Thánh Antôn cùng kiệt tác tượng đồng của Donatello và bích họa thế kỷ 14.

Đền thánh Quốc tế trực thuộc Tòa Thánh và Di sản Thế giới UNESCO (Chuỗi bích họa thế kỷ 14 tại Padova, 2021, mã số 1623)Piazza del Santo, 11, 35123 Padova (PD), Veneto, Italia

Ảnh: joergens.mi, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Trái tim của Quảng trường Phép Lạ (Piazza dei Miracoli) tại Pisa, khởi dựng năm 1063 bằng đá cẩm thạch trắng và xám tạo chuẩn mực kiến trúc Romanesque Pisa, nổi tiếng với Tháp nghiêng Pisa, Nhà rửa tội tròn, giảng đài Giovanni Pisano và đèn chùm Galileo.

Di sản Thế giới UNESCO (Quảng trường Piazza del Duomo tại Pisa, 1987, mã số 395) và Nhà thờ chính tòa Giáo trưởngPiazza del Duomo, 56126 Pisa (PI), Toscana, Italia

Ảnh: Chris Oxford, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Tuyệt tác kiến trúc Romanesque - Gothic bằng đá cẩm thạch sọc trắng và xanh đen đặc trưng của Siena, nổi danh với nền đá khảm cẩm thạch gồm 56 bức tranh khắc đá có một không hai, giảng đài Nicola Pisano và Thư viện Piccolomini rực rỡ bích họa.

Di sản Thế giới UNESCO (Trung tâm lịch sử Siena, 1995, mã số 717) và Di tích Quốc gia ItaliaPiazza del Duomo, 8, 53100 Siena (SI), Toscana, Italia

Ảnh: Livioandronico2013, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Đỉnh cao của kiến trúc bát giác và nghệ thuật tranh khảm Kitô giáo sơ kỳ kết hợp Byzantine tại kinh đô Ravenna, khởi dựng năm 526 và thánh hiến năm 547, lưu giữ hai bức khảm Hoàng đế Justinianus I và Hoàng hậu Theodora nổi tiếng nhất lịch sử.

Di sản Thế giới UNESCO (Các công trình Kitô giáo sơ kỳ tại Ravenna, 1996, mã số 788) và Tiểu Vương cung thánh đườngVia San Vitale, 17, 48121 Ravenna (RA), Emilia-Romagna, Italia

Ảnh: Petar Milošević, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Viên ngọc quý nhất của nghệ thuật giao thoa Norman, Ả Rập và Byzantine trên sườn núi Caputo nhìn xuống thung lũng Conca d'Oro, do vua Guglielmo II khởi dựng năm 1174 với 6.340 mét vuông tranh khảm vàng ròng và tu viện 228 cột đôi chạm khắc.

Di sản Thế giới UNESCO (Palermo thời Ả Rập - Norman và các Nhà thờ chính tòa Cefalù và Monreale, 2015, mã số 1487) và Tiểu Vương cung thánh đườngPiazza Guglielmo II, 1, 90046 Monreale (PA), Sicilia, Italia

Ảnh: José Luiz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Tổ đình của Dòng Biển Đức và cái nôi của đan tu phương Tây, do Thánh Biển Đức thành Nursia sáng lập năm 529 trên đỉnh núi đá cao 519 mét tại Cassino, nơi ngài biên soạn Tu luật Biển Đức và an nghỉ cùng người em gái song sinh là Thánh Nữ Scholastica.

Đan viện Lãnh thổ Tông tòa (Abbazia Territoriale), Tổ đình khai sáng Dòng Biển Đức toàn cầu và Di tích Quốc gia ItaliaVia Montecassino, 03043 Cassino (FR), Lazio, Italia

Ảnh: Gaetano Fronzuto - coll. priv. della Fam. Caruso, Gaeta - Napoli, Phạm vi công cộng, Wikimedia Commons

Thánh địa hang đá cổ kính bậc nhất phương Tây trên núi Gargano dâng kính Tổng lãnh thiên thần Micae từ năm 490, được tôn vinh là Vương cung thánh đường Thiên quốc vì chính Tổng lãnh thiên thần đã trực tiếp thánh hiến hang đá mà không qua tay giám mục phàm trần.

Di sản Thế giới UNESCO (Người Lombard tại Ý: Những trung tâm quyền lực 568 tới 774 SCN, 2011, mã số 1318) và Tiểu Vương cung thánh đườngVia Reale Basilica, 120, 71037 Monte Sant'Angelo (FG), Puglia, Italia

Ảnh: Paolopartipilophoto, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ngôi thánh đường phong cách Tân Gothic hiếm hoi tại Roma trên đồi Esquilino thuộc Tổng hội Dòng Chúa Cứu Thế, nơi tôn trí bức linh ảnh gốc bằng gỗ nền vàng thế kỷ 15 của Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp được Giáo hoàng Piô IX trao phó năm 1866 với sứ mạng làm cho thế giới nhận biết Mẹ.

Nhà thờ Hiệu tòa Hồng y (Titulus Sancti Alphonsi in Exquiliis) và Đền thánh Trung ương Dòng Chúa Cứu Thế toàn cầuVia Merulana, 26, 00185 Roma (RM), Lazio, Italia

Ảnh: Nicholas Gemini, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Trung tâm hành hương lớn bậc nhất nước Ý trên sườn núi Gargano, nơi linh mục Dòng Capuchinô là Thánh Piô Năm Dấu sống và mục vụ suốt 52 năm (1916 tới 1968), quy tụ nhà thờ cổ năm 1540, Bệnh viện Nhà Dịu Vơi Đau Khổ và đền thánh đá vôi do Renzo Piano thiết kế.

Đền thánh Hành hương Quốc tế của Dòng Anh Em Hèn Mọn Capuchinô tại vùng GarganoPiazzale Santa Maria delle Grazie, 71013 San Giovanni Rotondo (FG), Puglia, Italia

Ảnh: Nikzia, Phạm vi công cộng, Wikimedia Commons

Đền thánh Đức Mẹ trọng đại nhất nước Ý tọa lạc trên ngọn đồi nhìn ra biển Adriatic, được xây dựng từ năm 1468 để bao bọc và bảo vệ ba bức tường đá cổ của Ngôi Nhà Thánh từ Nazareth gắn với mầu nhiệm Nhập Thể, được bao phủ bởi bình phong đá cẩm thạch do Bramante thiết kế.

Vương cung thánh đường Giáo hoàng (Santuario Pontificio) trực thuộc Tòa Thánh và Đền thánh Quốc gia bậc nhất nước ÝPiazza della Madonna, 1, 60025 Loreto (AN), Marche, Italia

Ảnh: Loreto250706.JPG : Mroselli derivative work: Rabanus Flavus, CC BY-SA 2.5, Wikimedia Commons

Công trình tôn giáo thời Phục Hưng duy nhất tại cố đô Torino, xây dựng năm 1491 tới 1498 cạnh Dinh thự Hoàng gia Savoia, nổi tiếng khắp thế giới là nơi tôn trí Tấm Khăn Liệm thành Torino (Sacra Sindone) từ năm 1578 cùng kiệt tác mái vòm đan cài Baroque của Guarino Guarini.

Nhà thờ chính tòa Tổng giáo phận Torino, Tiểu Vương cung thánh đường và Di sản Thế giới UNESCO (Nhà nguyện Khăn Liệm thuộc Quần thể Dinh thự Hoàng gia nhà Savoia, 1997, mã số 823)Piazza San Giovanni, 10122 Torino (TO), Piemonte, Italia

Ảnh: Stebunik, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Quần thể nghĩa trang ngầm lớn và quan trọng bậc nhất của Kitô giáo sơ kỳ dọc theo đường cổ Via Appia Antica ở ngoại thành Roma, trải dài gần 20 cây số hầm đá túp bốn tầng, nơi lưu giữ Hầm mộ của các Giáo hoàng thế kỷ 3 và Hầm mộ ban đầu của Thánh Nữ Cecilia.

Nghĩa trang ngầm chính thức đầu tiên của Giáo hội Roma trực thuộc Ủy ban Giáo hoàng về Khảo cổ Thánh và Di sản Thế giới UNESCO (Via Appia Regina Viarum, 2024, mã số 1708)Via Appia Antica, 110/126, 00179 Roma (RM), Lazio, Italia

Ảnh: User GerardM on nl.wikipedia, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons