VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Uzbekistan

Các đạo có mặt: Hồi Giáo, Chính Thống Giáo, Do Thái Giáo

Năm nơi đã viết ở Uzbekistan. Mỗi nơi ghi lịch sử, kiến trúc, thế đất và hướng, lễ tiết, cùng đường tới nơi.

Nơi
5
đã viết
Đạo
3
có mặt
Vùng
4
vùng, thành phố
Bản Anh
5
trang đã dịch

INơi Đã Viết

Cả 5 trang đều đã có bản tiếng Anh.

Lọc theo đạo
Lọc theo vùng
Hồi Giáo · Samarkand · Thế kỷ 11 tới 19, phần lớn thế kỷ 14 và 15Quần thể lăng Shah-i-Zinda, SamarkandShah-i-Zinda, Shohizinda, Shakhi-Zinda, شاه زنده, Vua Sống, Shah-i-Zinda Necropolis

Con đường lăng mộ phủ gạch men xanh lam trên đồi Afrasiyab ở Samarkand, mọc lên quanh mộ Qusam ibn Abbas, người anh em họ của Nhà Tiên tri Muhammad, tên Shah-i-Zinda nghĩa là Vua Sống. Hơn hai mươi lăng và thánh đường nối nhau dọc lối đi dốc khoảng 200 mét, phần lớn dựng thời Timur thế kỷ 14 và 15, là một phần Di sản Thế giới UNESCO Samarkand năm 2001.

Di sản Thế giới UNESCO (Samarkand, Giao lộ của các nền văn hóa, 2001)Sườn đồi Afrasiyab, phía đông bắc trung tâm cổ Samarkand, vùng Samarkand

Ảnh: Vaurien, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Chính Thống Giáo · Thành phố Thủ đô Tashkent (Quận Mirabad) · Khởi nguyên là nhà nguyện Thánh Panteleimon tại nghĩa trang Quân y viện Tashkent năm 1871; xây mới bằng gạch đá từ năm 1877 và thánh hiến ngày 31 tháng 1 năm 1879 nhờ sự đóng góp của Toàn quyền Konstantin von Kaufman và thương nhân Nikolai Ivanov; đóng cửa giai đoạn 1933 tới 1945 rồi tái mở cửa làm Nhà thờ Chính tòa tháng 12 năm 1945; mở rộng quy mô lớn năm 1958 tới 1960 dưới thời Giám mục Hermogen (Orekhov) và tôn tạo thập niên 1990 tới 2010Nhà thờ chính tòa Chính Thống giáo Đức Mẹ Lên Trời, TashkentSvyato-Uspenskiy Kafedralnyy Sobor v Tashkente, Cathedral of the Dormition of the Theotokos in Tashkent, Nhà thờ Chính tòa Đức Mẹ An Giấc Tashkent

Ngôi đại thánh đường Chính Thống giáo lớn và trang nghiêm bậc nhất vùng Trung Á tọa lạc trên đường Nukus tại thủ đô Tashkent (Uzbekistan), khởi dựng từ năm 1871 tới năm 1879 và được mở rộng thành nhà thờ chính tòa năm mái vòm củ hành dát vàng trên nền tường xanh da trời vào năm 1958 tới năm 1960, đóng vai trò là ngai tòa của Hạt Đô trưởng Trung Á thuộc Giáo hội Chính Thống giáo Nga.

Nhà thờ Chính tòa Trung tâm của Giáo phận Tashkent và Uzbekistan kiêm Hạt Đô trưởng Trung Á thuộc Giáo hội Chính Thống giáo Nga và Di tích Kiến trúc Lịch sử Thủ đô TashkentSố 91 đường Nukus (phố Gospitalnaya cũ, gần Ga đường sắt Trung tâm Tashkent), quận Mirabad, thủ đô Tashkent, Uzbekistan

Ảnh: HELindemann, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Do Thái Giáo · Tỉnh Bukhara (Thành phố Bukhara) · Kiến tạo vào đầu thế kỷ 17 (khoảng năm 1620 dưới triều đại Ashtarkhanid của Tiểu vương quốc Bukhara, gắn liền với giai đoạn của tể tướng Nadir Divan-begi và sự định hình khu phố Do Thái cổ Mahallai Kuhna); duy trì sinh hoạt cầu nguyện liên tục qua hơn bốn thế kỷ kể cả thời kỳ Liên Xô và hiện lưu giữ các cuộn Kinh Torah viết trên da hươu có niên đại từ 500 tới 800 nămGiáo đường Do Thái Bukhara, Khu phố cổ BukharaKenesoyi Kalon Bukhara, Gumbaz Synagogue of Old Bukhara, Mahallai Kuhna Synagogue on Sarrafon Street

Ngôi giáo đường cổ kính hơn bốn trăm năm tuổi nằm ẩn mình sau những bức tường đất nện trong khu phố Do Thái cổ Mahallai Kuhna ngay phía nam hồ nước Lyab-i Hauz thuộc Trung tâm Lịch sử Bukhara (Di sản Thế giới UNESCO), được xây dựng vào khoảng năm 1620 làm tâm điểm tinh thần của cộng đồng Do Thái Bukhara trên Con đường Tơ lụa và nơi lưu giữ những cuộn Kinh Torah viết trên da hươu cổ xưa.

Giáo đường Do Thái cổ xưa nhất còn hoạt động tại Trung Á (đầu thế kỷ 17, khoảng năm 1620) và Di tích thuộc Trung tâm Lịch sử Bukhara (Di sản Thế giới UNESCO, công nhận năm 1993)Số 20 đường Sarrafon (khu phố cổ Do Thái Mahallai Kuhna, cách quần thể hồ Lyab-i Hauz khoảng 200 mét về phía nam), trung tâm lịch sử thành phố Bukhara, Uzbekistan

Ảnh: Ymblanter, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Hồi Giáo · Tỉnh Samarkand (Thành phố Samarkand) · Hình thành như quảng trường trung tâm của kinh đô Samarkand thời Đế chế Timur; Học viện Ulugh Beg Madrasah xây dựng ở phía tây từ năm 1417 tới năm 1420 dưới thời nhà bác học thiên văn kiêm quốc vương Ulugh Beg; Học viện Sher-Dor Madrasah xây dựng đối xứng ở phía đông từ năm 1619 tới năm 1636 và Học viện kiêm Đại Thánh đường Tilya-Kori xây dựng ở phía bắc từ năm 1646 tới năm 1660 dưới sự bảo trợ của tổng trấn Yalangtush BakhodurQuần thể quảng trường và học viện Hồi giáo Registan, SamarkandRegiston Maydoni Samarqand, Quảng trường Registan và Ba Học viện Madrasah Ulugh Beg, Sher-Dor, Tilya-Kori, The Registan Ensemble of Samarkand

Quần thể quảng trường và ba đại học viện Hồi giáo (Madrasah) vĩ đại nhất vùng Trung Á nằm tại trung tâm cố đô Samarkand trên Con đường Tơ lụa (Di sản Thế giới UNESCO năm 2001), quy tụ Học viện Ulugh Beg (1417 tới 1420), Học viện Sher-Dor (1619 tới 1636) và Học viện kiêm Đại Thánh đường Dát vàng Tilya-Kori (1646 tới 1660) trong bản giao hưởng của cổng vòm pishtaq khổng lồ, tháp giáo đường nghiêng và nghệ thuật gốm men lam ngọc Timurid.

Trái tim của Di sản Thế giới UNESCO (Samarkand: Giao lộ của các nền văn hóa, công nhận năm 2001) và Đỉnh cao Kiến trúc Hồi giáo thời Phục hưng Timurid và Ashtarkhanid tại Trung ÁQuảng trường Registan, giao điểm đường Registan và đường Tashkent, trung tâm lịch sử thành phố Samarkand, tỉnh Samarkand, Uzbekistan

Ảnh: Ziegler175, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Hồi Giáo · Tỉnh Bukhara (Thành phố Bukhara) · Tháp Gọi lễ Đại Kalyan (Minorai Kalon) cao 45,6 mét được vua triều Karakhanid là Mohammad Arslan Khan dựng năm 1127 và đứng vững qua cuộc vây thành của Thành Cát Tư Hãn năm 1220; Đại Thánh đường Thứ Sáu Kalyan (Masjidi Kalon) hoàn thành khoảng năm 1514 và Học viện Thần học Mir-i-Arab Madrasah xây dựng đối diện từ năm 1530 tới năm 1536 dưới vương triều ShaybanidQuần thể kiến trúc Hồi giáo Po-i-Kalyan, BukharaPoi Kalon Ensemble Bukhara, Poyi Kalon Complex (Kalyan Minaret, Kalyan Mosque and Mir-i-Arab Madrasah), Dưới Chân Đấng Vĩ Đại Bukhara

Quần thể kiến trúc Hồi giáo linh thiêng bậc nhất của cố đô Bukhara (Di sản Thế giới UNESCO năm 1993) mang tên Po-i-Kalyan (nghĩa là Dưới Chân Đấng Vĩ Đại), quy tụ quanh một quảng trường mở ba công trình bất hủ: Đại Tháp Gọi lễ Kalyan bằng gạch nung cao 45,6 mét dựng từ năm 1127 từng khiến Thành Cát Tư Hãn phải cúi mình năm 1220, Đại Thánh đường Thứ Sáu Kalyan (1514) có sức chứa một vạn tín hữu, và Học viện Thần học Mir-i-Arab (1530 tới 1536) với hai mái vòm xanh ngọc bích đối diện.

Tâm điểm của Trung tâm Lịch sử Bukhara (Di sản Thế giới UNESCO, công nhận năm 1993) và Quần thể Thánh đường, Tháp Gọi lễ và Học viện Hồi giáo biểu tượng của vùng TransoxianaQuảng trường Po-i-Kalyan (phía đông nam Thành cổ Ark của Bukhara), đường Khakikat, trung tâm lịch sử thành phố Bukhara, tỉnh Bukhara, Uzbekistan

Ảnh: Petar Milošević, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

IIGóp Ý Cùng Thư Viện

Thư viện này mở và không thu phí, làm tới đâu ghi công khai tới đó. Ba việc quý vị giúp được ngay:

  1. Chỉ nơi còn thiếuMột ngôi chùa tổ, một nhà thờ, một thánh đường, một phủ đền mà bảng trên chưa có. Xin ghi tên nơi, tỉnh thành và một câu vì sao đáng vào.
  2. Góp ảnh có giấy phép mởThư viện chỉ đăng ảnh ghi đủ tên người chụp và tên giấy phép. Ảnh quý vị tự chụp và đồng ý cho dùng, hoặc ảnh sẵn có giấy phép mở, đều nhận.
  3. Báo chỗ saiSai niên đại, sai tên chữ, sai tông phái, sai địa chỉ. Thư viện sai một lần là mất tin cậy nên rất mong được chỉ.

Thư về thayungkhiem@gmail.com

IIINhật Ký

  • 24/10/2026Tổng kết ba hạng mục lớn hoàn thành trong ngày: (1) Kiểm chứng sử liệu độc lập và xuất bản 199 trang tiếng Anh còn lại tại 192 quốc gia và vùng lãnh thổ, chính thức khép kín Chặng D với 100% địa điểm trên toàn thư viện có đủ song ngữ Việt và Anh. (2) Tìm kiếm, kiểm duyệt bằng mắt trên Wikimedia Commons và cập nhật 35 ảnh thật giấy phép mở cho 22 di tích Việt Nam và 13 thánh địa quốc tế. (3) Biên soạn mới song ngữ Việt và Anh kèm ảnh thật cho tròn 100 đại thánh địa thuộc Chặng C tại 25 quốc gia và vùng lãnh thổ (Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Campuchia, Myanmar, Lào, Indonesia, Malaysia, Philippines, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesh, Mông Cổ, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Israel, Canada và Mexico), nâng mỗi nước từ 1 nơi lên đủ 5 nơi và đưa thư viện cán mốc 761 địa điểm.
  • 29/09/2026Chính thức mở cửa Vạn Đạo Đường đón độc giả toàn cầu như một công trình văn hóa tâm linh đang lớn lên mỗi ngày. Trong cùng ngày, hoàn tất biên soạn 60 thánh địa mới thuộc đợt ba và đợt bốn Chặng A tại 60 quốc gia khắp Bắc Âu, Baltic, Balkan, vùng Vịnh, Trung Á, các tiểu quốc châu Âu, châu Phi, châu Đại Dương, Mỹ Latinh và Caribe (Nhà thờ chính tòa Roskilde, Hallgrímskirkja, Cổng Bình Minh Vilnius, Tu viện Ostrog, Hukuru Miskiy, núi thiêng Sulayman-Too, Orheiul Vechi, Đền trên Biển, Đồi thiêng Ambohimanga), đồng thời kiểm duyệt và đưa lên thư viện 59 ảnh thật giấy phép mở cho đợt hai và đợt ba.
  • 28/09/2026Tại Chính Điện, dựng 174 biểu tượng của các đạo và nhánh tông phái thành khối nổi 3D để người hành lễ chọn đúng truyền thống của mình trước khi dâng lễ, kèm bảng ghi công lịch sử các mốc. Tại mục Địa Điểm, hoàn tất biên soạn 30 chuyên khảo thuộc đợt hai Chặng A cho 30 quốc gia tại châu Âu, Trung Á, Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh (Nhà thờ Thánh Stephan ở Viên, Tu viện Rila, Svetitskhoveli, Etchmiadzin, Qarawiyyin, Đại thánh đường Djenné, Đền thánh Namugongo, Vương cung thánh đường Luján).

?Hỏi Đáp Nhanh

Vì sao không ghi giờ mở cửa và giá vé

Vì những thứ ấy đổi luôn. Một thư viện sai một lần về chuyện thực tế thì người đọc mất tin cả những phần còn lại. Trước khi đi, xin quý vị hỏi lại chính nơi ấy.

Ảnh lấy từ đâu

Từ Wikimedia Commons với giấy phép mở, mỗi tấm ghi rõ tên người chụp, hoặc do UK MASTER ACADEMY tự chụp. Không tấm nào được đăng nếu thiếu tên tác giả và tên giấy phép.

Vì sao chọn những nơi này mà không chọn nơi khác

Bốn phép thử: đã được xếp hạng di tích, thuộc một đạo mà thư viện có viết, thế đất và hướng đọc được bằng con mắt phong thủy, và có ảnh giấy phép mở để dùng.

Vì sao nước tôi còn mờ

Thư viện mở từng nước một, nước nào nhiều người đọc thì đi trước, trong mỗi nước thì nơi nổi bật nhất đi trước. Nước còn mờ chỉ là chưa tới lượt. Quý vị muốn góp một nơi cho nước mình, xin nhắn qua trang Thầy Ưng Khiêm.

›Đọc Tiếp