VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Tonga

Các đạo có mặt: Công Giáo, Tin Lành, Thờ Cúng Tổ Tiên

Năm nơi đã viết ở Tonga. Mỗi nơi ghi lịch sử, kiến trúc, thế đất và hướng, lễ tiết, cùng đường tới nơi.

Nơi
5
đã viết
Đạo
3
có mặt
Vùng
4
vùng, thành phố
Bản Anh
5
trang đã dịch

INơi Đã Viết

Cả 5 trang đều đã có bản tiếng Anh.

Lọc theo đạo
Lọc theo vùng
Công Giáo · Tongatapu · chưa xác minh được năm xây, là nhà thờ chính tòa của giáo phận Tonga (lập năm 1966)Nhà thờ chính tòa Đức Maria, NukuʻalofaSt Mary's Cathedral, Malia Tupu Imakulata Cathedral, Cathedral of the Immaculate Conception Nukuʻalofa

Nhà thờ chính tòa của Giáo phận Tonga, đứng bên bờ biển khu Maʻufanga ở thủ đô Nukuʻalofa, gần bến Faua, dâng kính Đức Mẹ với tên tiếng Tonga Malia Tupu Imakulata. Công Giáo tới Tonga ngày 1 tháng 7 năm 1842 khi các linh mục dòng Đức Mẹ (Marist) dâng thánh lễ đầu tiên dưới gốc đa trên đảo nhỏ Pangaimotu. Nhà thờ có mặt tiền kính màu và vườn hồng, đối diện chợ bến cảng, là nhà thờ mẹ của khoảng một phần bảy dân số Tonga theo Công Giáo.

Vuna Road, Maʻufanga, Nukuʻalofa, Tongatapu

Ảnh: Haanofonua, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Tin Lành · Đảo Tongatapu (Thủ đô Nukuʻalofa) · Khởi nguồn từ sứ mạng truyền giáo Giám lý Wesleyan tại Tonga năm 1826 và sự kiện Vua Taufaʻahau (George Tupou I) chịu phép rửa năm 1831; Nữ hoàng Salote Tupou III thống nhất Giáo hội Tự do và Giáo hội Wesleyan thành Giáo hội Tự do Wesleyan Tonga năm 1924; khởi công xây dựng đại thánh đường Centenary Church (Saione Foʻou) năm 1949 bằng công sức tình nguyện của nhân dân toàn quốc và khánh thành năm 1952; trải qua công cuộc trùng tu lớn sau bão nhiệt đới Gita năm 2018Nhà thờ Tự do Wesleyan Quốc gia (Centenary Church), NukuʻalofaSaione Foʻou (Si-ôn Mới), Free Wesleyan Church of Tonga Centenary Church, Fale Lotu Senitenali Nukuʻalofa, Nhà thờ Hoàng gia Giáo hội Tự do Wesleyan Tonga

Ngôi đại thánh đường quốc gia và nhà thờ hoàng gia mang tên truyền thống Saione Foʻou (Si-ôn Mới) của Giáo hội Tự do Wesleyan Tonga tọa lạc tại khu phố Kolofoʻou giữa lòng thủ đô Nukuʻalofa, được kiến tạo từ năm 1949 tới năm 1952 dưới sự bảo trợ của Nữ hoàng Salote Tupou III với hai tháp chuông đôi uy nghi và sức chứa hai nghìn tín hữu, nơi cử hành các đại lễ đăng quang của các vị Quốc vương Tonga cùng truyền thống hợp xướng đa thanh Hiva Usu vang vọng khắp Nam Thái Bình Dương.

Nhà thờ Quốc gia và Nhà thờ Hoàng gia (Saione Foʻou) của Giáo hội Tự do Wesleyan Tonga (Siasi Uēsiliana Tauʻatāina ʻo Tonga, hệ phái Kitô giáo lớn nhất Vương quốc Tonga)Giao lộ đường Wellington Road và Laifone Road (gần khu Lăng mộ Hoàng gia Malaʻekula), khu phố Kolofoʻou, trung tâm thủ đô Nukuʻalofa, đảo Tongatapu, Vương quốc Tonga

Ảnh: Tauolunga, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Tin Lành · Đảo Tongatapu (Thủ đô Nukuʻalofa) · Khởi lập sứ mạng Anh giáo chính thức tại Nukuʻalofa năm 1902 bởi Giám mục Alfred Willis (1836 tới 1920, nguyên Giám mục Honolulu đến phục vụ tại Tonga suốt 18 năm cuối đời) cùng Linh mục bản địa Sangato Paula; sáp nhập vào Giáo phận Polynesia năm 1908; kiến thiết nhà thờ hiện tại trong nửa sau thế kỷ 20 gắn liền với Trường Trung học St. Andrew và di sản của Giám mục người Tonga đầu tiên Fine HalapuaNhà thờ chính tòa Anh giáo Thánh Phaolô, NukuʻalofaSiasi ʻIngilani ʻo Sangato Paula Nukuʻalofa, St Paul's Anglican Pro-Cathedral Nukuʻalofa, Nhà thờ Trung tâm Giáo hội Anh giáo tại Vương quốc Tonga (Giáo phận Polynesia)

Ngôi nhà thờ mẹ của cộng đồng Anh giáo tại Vương quốc Tonga tọa lạc bên trục đường Taufaʻahau Road liền kề Trường Trung học St. Andrew ở trung tâm thủ đô Nukuʻalofa, bắt nguồn từ sứ mạng truyền giáo đầy hy sinh của Giám mục Alfred Willis năm 1902 và phát triển thành trung tâm của Hạt Tổng phó tế Tonga thuộc Giáo phận Polynesia, nơi giao hòa giữa phụng vụ Thánh Thể Anh giáo trang nghiêm với nghệ thuật dệt chiếu fala và vải vỏ cây ngatu bản địa.

Nhà thờ Chính (Pro-Cathedral và Nhà thờ Mẹ Hạt Tổng phó tế Tonga) của Giáo phận Anh giáo Polynesia thuộc Giáo tỉnh Anh giáo Aotearoa, New Zealand và PolynesiaTrục đường Taufaʻahau Road và Mateialona Road (liền kề Trường Trung học Anh giáo St. Andrew's High School), khu phố Kolofoʻou, trung tâm thủ đô Nukuʻalofa, đảo Tongatapu, Vương quốc Tonga

Ảnh: Arne Müseler, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Thờ Cúng Tổ Tiên · Huyện Hahake, Đảo Tongatapu (Cố đô Muʻa và Làng Niutōua) · Cổng đá ba khối Haʻamonga ʻa Maui và ngai đá Maka Faʻakinanga tại cố đô Heketa được xây dựng vào đầu thế kỷ 13 (khoảng năm 1200 SCN) dưới triều vị Tuʻi Tonga thứ 11 là Tuʻitatui; quần thể hơn 28 lăng mộ đá bậc thang Langi tại cố đô Muʻa (Lapaha) như Paepae ʻo Teleʻa (thế kỷ 16) và Langi Namoala được kiến tạo liên tục từ thế kỷ 13 tới thế kỷ 19; năm 1967 Quốc vương Taufaʻahau Tupou IV xác định dấu khắc định hướng mặt trời Đông chí và Hạ chí trên đỉnh cổng đáCổng đá cự thạch thiêng Haʻamonga ʻa Maui và Khu lăng mộ hoàng gia Langi, MuʻaQuần thể Cố đô Đế chế Tuʻi Tonga tại Heketa và Lapaha (Muʻa), Cổng đá ba khối Gánh nặng của thần Maui và 28 Đại lăng mộ Kim tự tháp bậc thang Langi của các vua thiêng Tuʻi Tonga

Thánh địa cự thạch cổ đại vĩ đại nhất vùng Tây Polynesia trải dọc bờ đông đảo Tongatapu từ cố đô Heketa tới cố đô Muʻa (Lapaha), kết hợp giữa Cổng đá ba khối Haʻamonga ʻa Maui thế kỷ 13 cao hơn 5 mét ghép bằng lỗ mộng đá san hô nặng hàng chục tấn có khắc rãnh ngắm mặt trời chí điểm với quần thể hơn 28 đại lăng mộ bậc thang Langi uy nghiêm nơi yên nghỉ của các vị vua thiêng Tuʻi Tonga suốt sáu thế kỷ trị vì đế chế hàng hải Nam Thái Bình Dương.

Công viên Di sản Quốc gia Trọng điểm của Vương quốc Tonga và Quần thể Đề cử trong Danh sách Dự kiến Di sản Thế giới UNESCO (Các Cố đô của Vương quốc Tonga, ghi danh năm 2007, mã số 5167)Khu di tích hoàng gia cổ Heketa (gần làng Niutōua ở mũi đông bắc đảo) và khu cố đô Lapaha - Tatakamotonga tại thị trấn Muʻa bên bờ đầm phá Fangaʻuta, Huyện Hahake, miền đông đảo Tongatapu, Vương quốc Tonga

Ảnh: Unknown authorUnknown author, Public domain, Wikimedia Commons

Công Giáo · Quần đảo Haʻapai (Thị trấn Pangai, Đảo Lifuka) · Kế thừa sứ mạng truyền giáo Công giáo của các linh mục Dòng Đức Mẹ (Marist Fathers, SM) đến Tonga năm 1842 và mở rộng ra đảo Lifuka (Haʻapai) cuối thế kỷ 19; phát triển thành trung tâm giáo xứ và trường học Công giáo tại Pangai trong thế kỷ 20; trực thuộc Giáo phận Tonga (lập năm 1966, do Đức Hồng y đầu tiên của Tonga là Soane Patita Paini Mafi coi sóc từ năm 2008); trùng tu và làm trung tâm cứu trợ sau siêu bão Ian năm 2014 và thảm họa sóng thần núi lửa Hunga Tonga-Hunga Haʻapai ngày 15 tháng 1 năm 2022Nhà thờ Thánh Phanxicô Xaviê tại Pangai, quần đảo HaʻapaiSiasi Katolika ʻo Sangato Falanisē Sāvia ʻi Pangai Haʻapai, Catholic Parish Church of St. Francis Xavier on Lifuka Island, Nhà thờ Giáo xứ Công giáo Trung tâm Quần đảo Haʻapai

Ngôi nhà thờ giáo xứ Công giáo trung tâm của toàn bộ quần đảo san hô Haʻapai tọa lạc tại thị trấn ven biển Pangai trên đảo Lifuka, được khai mở bởi các tu sĩ Dòng Đức Mẹ (Marist) dưới sự bảo trợ của Thánh truyền giáo Phanxicô Xaviê, vừa là mái nhà phụng vụ hội nhập văn hóa dệt chiếu và hợp xướng bản địa của Giáo phận Tonga, vừa là pháo đài nhân đạo che chở cư dân hải đảo vượt qua siêu bão Ian năm 2014 và đợt sóng thần núi lửa lịch sử tháng 1 năm 2022.

Nhà thờ Giáo xứ Trung tâm của Quần đảo Haʻapai thuộc Giáo phận Công giáo Tonga (Diocese of Tonga) và Thành trì Giáo dục, Cứu trợ Nhân đạo qua thiên tai bão lốc và sóng thần núi lửa năm 2014 và 2022Trục đường ven biển Holopeka Road (khu trung tâm thị trấn Pangai nhìn ra bến cảng Lifuka và rạn san hô phía tây), đảo Lifuka, quần đảo Haʻapai, Vương quốc Tonga

Ảnh: NASA/Kayla Barron, Public domain, Wikimedia Commons

IIGóp Ý Cùng Thư Viện

Thư viện này mở và không thu phí, làm tới đâu ghi công khai tới đó. Ba việc quý vị giúp được ngay:

  1. Chỉ nơi còn thiếuMột ngôi chùa tổ, một nhà thờ, một thánh đường, một phủ đền mà bảng trên chưa có. Xin ghi tên nơi, tỉnh thành và một câu vì sao đáng vào.
  2. Góp ảnh có giấy phép mởThư viện chỉ đăng ảnh ghi đủ tên người chụp và tên giấy phép. Ảnh quý vị tự chụp và đồng ý cho dùng, hoặc ảnh sẵn có giấy phép mở, đều nhận.
  3. Báo chỗ saiSai niên đại, sai tên chữ, sai tông phái, sai địa chỉ. Thư viện sai một lần là mất tin cậy nên rất mong được chỉ.

Thư về thayungkhiem@gmail.com

IIINhật Ký

  • 24/10/2026Tổng kết ba hạng mục lớn hoàn thành trong ngày: (1) Kiểm chứng sử liệu độc lập và xuất bản 199 trang tiếng Anh còn lại tại 192 quốc gia và vùng lãnh thổ, chính thức khép kín Chặng D với 100% địa điểm trên toàn thư viện có đủ song ngữ Việt và Anh. (2) Tìm kiếm, kiểm duyệt bằng mắt trên Wikimedia Commons và cập nhật 35 ảnh thật giấy phép mở cho 22 di tích Việt Nam và 13 thánh địa quốc tế. (3) Biên soạn mới song ngữ Việt và Anh kèm ảnh thật cho tròn 100 đại thánh địa thuộc Chặng C tại 25 quốc gia và vùng lãnh thổ (Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Campuchia, Myanmar, Lào, Indonesia, Malaysia, Philippines, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesh, Mông Cổ, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Israel, Canada và Mexico), nâng mỗi nước từ 1 nơi lên đủ 5 nơi và đưa thư viện cán mốc 761 địa điểm.
  • 29/09/2026Chính thức mở cửa Vạn Đạo Đường đón độc giả toàn cầu như một công trình văn hóa tâm linh đang lớn lên mỗi ngày. Trong cùng ngày, hoàn tất biên soạn 60 thánh địa mới thuộc đợt ba và đợt bốn Chặng A tại 60 quốc gia khắp Bắc Âu, Baltic, Balkan, vùng Vịnh, Trung Á, các tiểu quốc châu Âu, châu Phi, châu Đại Dương, Mỹ Latinh và Caribe (Nhà thờ chính tòa Roskilde, Hallgrímskirkja, Cổng Bình Minh Vilnius, Tu viện Ostrog, Hukuru Miskiy, núi thiêng Sulayman-Too, Orheiul Vechi, Đền trên Biển, Đồi thiêng Ambohimanga), đồng thời kiểm duyệt và đưa lên thư viện 59 ảnh thật giấy phép mở cho đợt hai và đợt ba.

?Hỏi Đáp Nhanh

Vì sao không ghi giờ mở cửa và giá vé

Vì những thứ ấy đổi luôn. Một thư viện sai một lần về chuyện thực tế thì người đọc mất tin cả những phần còn lại. Trước khi đi, xin quý vị hỏi lại chính nơi ấy.

Ảnh lấy từ đâu

Từ Wikimedia Commons với giấy phép mở, mỗi tấm ghi rõ tên người chụp, hoặc do UK MASTER ACADEMY tự chụp. Không tấm nào được đăng nếu thiếu tên tác giả và tên giấy phép.

Vì sao chọn những nơi này mà không chọn nơi khác

Bốn phép thử: đã được xếp hạng di tích, thuộc một đạo mà thư viện có viết, thế đất và hướng đọc được bằng con mắt phong thủy, và có ảnh giấy phép mở để dùng.

Vì sao nước tôi còn mờ

Thư viện mở từng nước một, nước nào nhiều người đọc thì đi trước, trong mỗi nước thì nơi nổi bật nhất đi trước. Nước còn mờ chỉ là chưa tới lượt. Quý vị muốn góp một nơi cho nước mình, xin nhắn qua trang Thầy Ưng Khiêm.

›Đọc Tiếp