Địa điểm tâm linh ở Iran: chùa, đền, nhà thờ, thánh đường

INơi Đã Viết

Cả 5 trang đều đã có bản tiếng Anh.

Lọc theo đạo

Lọc theo vùng

Hồi Giáo · Isfahan · 841Thánh đường Jameh, IsfahanMasjed-e Jāmé of Isfahan, Masjed-e Jame Isfahan, Jameh Mosque of Isfahan, Friday Mosque of Isfahan, Atiq Jame Mosque, Thánh đường thứ Sáu Isfahan, مسجد جامع اصفهان

Thánh đường thứ Sáu của Isfahan, bồi đắp liên tục mười hai thế kỷ kể từ năm 841, nơi mặt bằng sân bốn iwan của cung điện Sassanid lần đầu được đưa vào kiến trúc thánh đường. Vòm Nizam al-Mulk thế kỷ 11 là vòm hai lớp có sườn sớm nhất của thế giới Hồi Giáo, làm mẫu cho thánh đường khắp Trung Á.

Di sản Thế giới UNESCO (2012)Khu quảng trường cổ Atiq, đầu phía bắc Đại Chợ Isfahan, thành phố Isfahan

Chỉ đường Xem trên bản đồ Vào đọc trang riêng ›

Ảnh: Bernard Gagnon, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Hồi Giáo · Tỉnh Razavi Khorasan · Khởi nguồn năm 818 Công nguyên khi Imam Ali al-Ridha được an táng bên cạnh mộ Khalip Harun al-Rashid tại làng Sanabad (nay là Mashhad, nghĩa là Nơi Tử Đạo); xây dựng đền lăng dưới thời nhà Ghaznavid (1009) và nhà Seljuk (1150); Hoàng hậu Goharshad của đế chế Timurid xây dựng Đại Thánh đường Goharshad năm 1418 theo thiết kế của kiến trúc sư Qavam al-Din Shirazi; dát vàng mái vòm dưới thời Shah Tahmasp I (1526) và Shah Abbas I (1601 tới 1607); mở rộng thành siêu quần thể gồm bảy đại sân đền (Sahn) trong thế kỷ 20 và 21Đền thiêng Imam Reza, MashhadHaram-e Emam Reza, Astan Quds Razavi, Quần thể Thánh đường Goharshad và Đền Lăng Imam Ali al-Ridha tại Mashhad

Trái tim tâm linh của đất nước Iran và là quần thể thánh đường Hồi giáo có diện tích rộng lớn nhất thế giới (hơn một triệu mét vuông) tọa lạc tại thành phố Mashhad vùng Khorasan, hình thành quanh lăng mộ vị Imam thứ tám Ali al-Ridha (tử đạo năm 818 Công nguyên), hội tụ tinh hoa kiến trúc Ba Tư suốt một thiên niên kỷ từ Thánh đường Goharshad thời Timurid năm 1418, mái vòm vàng thời Safavid, phòng gương Aina-kari cho tới thư viện cổ Astan Quds Razavi.

Quần thể thánh đường Hồi giáo có diện tích lớn nhất thế giới (hơn 1.000.000 mét vuông), Thánh địa tối cao của Cộng hòa Hồi giáo Iran (Trái tim tâm linh của Iran) và Di tích Quốc gia Iran (đăng ký ngày 6 tháng 1 năm 1932, số hiệu 140)Quảng trường Vòng xoay Haram-e Motahhar (Falakeh-ye Ab), giao điểm các đại lộ Imam Reza, Shirazi, Tabarsi và Navab Safavi, trung tâm thành phố Mashhad, tỉnh Razavi Khorasan, Cộng hòa Hồi giáo Iran

Chỉ đường Xem trên bản đồ Vào đọc trang riêng ›

Ảnh: Soroush.javadian, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Bái Hỏa Giáo · Tỉnh Yazd · Ngọn lửa thiêng bên trong được thánh hiến từ khoảng năm 470 Công nguyên dưới triều đại Sasanian tại đền lửa Karyan (vùng Larestan, tỉnh Fars), sau đó được các tu sĩ Mobed bí mật di chuyển qua Aqda (năm 1174), Ardakan (năm 1474) và đưa về thành phố Yazd năm 1474; tòa đền hiện tại được xây dựng và khánh thành năm 1934 nhờ sự đóng góp của Hiệp hội Bái Hỏa giáo Parsi Ấn Độ (Anjuman-i Parsiyan) dưới sự chỉ đạo của Jamshid Bahman Jamshidian và kiến trúc sư Arbab Rostam GuivĐền lửa Bái Hỏa giáo Yazd (Atash Behram)Atashkadeh-e Yazd, Atash Varahram-e Yazd, Đền Lửa Chiến Thắng Vĩnh Cửu tại Yazd

Ngôi đền lửa Bái Hỏa giáo cấp cao nhất (Atash Behram) duy nhất tại Iran và là một trong chín ngôi đền Atash Behram trên toàn thế giới, tọa lạc giữa ốc đảo sa mạc Yazd (Di sản Thế giới UNESCO năm 2017), nơi bảo tồn ngọn lửa thiêng cháy liên tục suốt hơn 1.550 năm kể từ thời đế chế Sasanian năm 470 Công nguyên trong một tòa đền kiến trúc Achaemenid phục hưng năm 1934 có phù điêu Faravahar soi bóng xuống hồ nước tròn phía trước.

Đền Lửa Chiến Thắng cấp cao nhất (Atash Behram) duy nhất tại Iran trong tổng số chín đền Atash Behram còn hoạt động trên toàn thế giới, Di tích Quốc gia Iran (số hiệu 2431, năm 1999) và thuộc vùng Thành phố Lịch sử Yazd (Di sản Thế giới UNESCO, công nhận năm 2017, mã số 1544)Đại lộ Ayatollah Kashani, trung tâm thành phố Yazd, tỉnh Yazd, Cộng hòa Hồi giáo Iran

Chỉ đường Xem trên bản đồ Vào đọc trang riêng ›

Ảnh: Diego Delso, Phạm vi công cộng, Wikimedia Commons

Hồi Giáo · Tỉnh Isfahan · Khởi công năm 1611 (năm 1020 lịch Hijri) theo sắc lệnh của Quốc vương Shah Abbas I Đại đế nhà Safavid và hoàn thiện các hạng mục trang trí cuối cùng vào năm 1629 tới 1638 dưới thời Shah Safi; do đại kiến trúc sư Ali Akbar Isfahani thiết kế, học giả Sheikh Bahai tính toán quy hoạch và danh gia thư pháp Ali Reza Abbasi viết các dải minh vănThánh đường Shah (Imam), Quảng trường Naqsh-e Jahan, IsfahanMasjed-e Shah, Masjed-e Emam, Masjed-e Soltani, Masjed-e Jame-ye Abbasi, Đại Thánh đường Hoàng gia Safavid tại Isfahan

Đỉnh cao rực rỡ nhất của kiến trúc Hồi giáo Ba Tư thời kỳ hoàng kim Safavid ngự tại cực nam Quảng trường Naqsh-e Jahan ở cố đô Isfahan (Di sản Thế giới UNESCO năm 1979), được Shah Abbas I khởi dựng năm 1611 theo thiết kế của kiến trúc sư Ali Akbar Isfahani với giải pháp xoay trục 45 độ tài tình từ cổng vào về hướng Qibla Mecca, mái vòm hai lớp cao 52 mét có hiệu ứng cộng hưởng âm thanh 7 tiếng vọng và hàng trăm nghìn viên gạch men bảy màu Haft-rangi xanh lam ngọc bích.

Di sản Thế giới UNESCO (Quảng trường Meidan Emam, Isfahan, công nhận năm 1979, mã số 115) và Di tích Quốc gia Iran (đăng ký ngày 6 tháng 1 năm 1932, số hiệu 107)Cực nam Quảng trường Naqsh-e Jahan (Maidan-e Emam), trung tâm lịch sử thành phố Isfahan, tỉnh Isfahan, Cộng hòa Hồi giáo Iran

Chỉ đường Xem trên bản đồ Vào đọc trang riêng ›

Ảnh: Yare zaman2000, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Chính Thống Giáo · Tỉnh Tây Azerbaijan (Azarbaijan-e Gharbi) · Truyền thống khởi dựng nhà thờ đầu tiên năm 68 Công nguyên trên mộ Thánh Tông đồ Thaddeus; ghi chép lịch sử sớm nhất từ thế kỷ 7; tái thiết phần nhà thờ đá đen phía đông năm 1329 dưới thời Tổng giám mục Zachariah sau trận động đất năm 1319; trùng tu thời Safavid dưới triều Shah Abbas I năm 1610; xây thêm phần nhà thờ đá trắng phía tây với phù điêu hoa văn Armenia và Ba Tư từ năm 1810 tới 1820 dưới sự bảo trợ của Hoàng thái tử nhà Qajar là Abbas MirzaQuần thể Tu viện Armenia tại Iran (Tu viện Thánh Thaddeus)Surb Tadeosi Vank, Qara Kelisa (Nhà thờ Đen), Ghara Kelisa, Quần thể ba tu viện Thánh Thaddeus, Thánh Stepanos và Nhà nguyện Dzordzor

Tâm điểm của Di sản Thế giới UNESCO Quần thể các Tu viện Armenia tại Iran (công nhận năm 2008 cùng Tu viện Thánh Stepanos và Nhà nguyện Dzordzor) tọa lạc trên cao nguyên núi Chaldoran ở cực tây bắc Iran, tương truyền khởi nguồn từ năm 68 Công nguyên trên phần mộ Thánh Tông đồ Thaddeus và Thánh nữ Sandukht, nổi tiếng với kiến trúc song sắc độc nhất vô nhị ghép giữa gian điện đá đen thế kỷ 14 (Qara Kelisa) và gian tiền đường đá trắng chạm khắc phù điêu tinh xảo thời Qajar năm 1810.

Di sản Thế giới UNESCO (Quần thể các Tu viện Armenia tại Iran gồm Tu viện Thánh Thaddeus, Tu viện Thánh Stepanos và Nhà nguyện Dzordzor, công nhận năm 2008, mã số 1262) và Di tích Quốc gia Iran (số hiệu 405, năm 1956)Làng Qara Kelisa, cách thị trấn Chaldoran (Siah Cheshmeh) 20 km về phía đông nam và cách thành phố Maku 65 km về phía nam, huyện Chaldoran, tỉnh Tây Azerbaijan, Cộng hòa Hồi giáo Iran

Chỉ đường Xem trên bản đồ Vào đọc trang riêng ›

Ảnh: Alireza Javaheri, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

IIGóp Ý Cùng Thư Viện

Thư viện này mở và không thu phí, làm tới đâu ghi công khai tới đó. Ba việc quý vị giúp được ngay:

Chỉ nơi còn thiếuMột ngôi chùa tổ, một nhà thờ, một thánh đường, một phủ đền mà bảng trên chưa có. Xin ghi tên nơi, tỉnh thành và một câu vì sao đáng vào.
Góp ảnh có giấy phép mởThư viện chỉ đăng ảnh ghi đủ tên người chụp và tên giấy phép. Ảnh quý vị tự chụp và đồng ý cho dùng, hoặc ảnh sẵn có giấy phép mở, đều nhận.
Báo chỗ saiSai niên đại, sai tên chữ, sai tông phái, sai địa chỉ. Thư viện sai một lần là mất tin cậy nên rất mong được chỉ.

Thư về thayungkhiem@gmail.com

IIINhật Ký

24/10/2026Tổng kết ba hạng mục lớn hoàn thành trong ngày: (1) Kiểm chứng sử liệu độc lập và xuất bản 199 trang tiếng Anh còn lại tại 192 quốc gia và vùng lãnh thổ, chính thức khép kín Chặng D với 100% địa điểm trên toàn thư viện có đủ song ngữ Việt và Anh. (2) Tìm kiếm, kiểm duyệt bằng mắt trên Wikimedia Commons và cập nhật 35 ảnh thật giấy phép mở cho 22 di tích Việt Nam và 13 thánh địa quốc tế. (3) Biên soạn mới song ngữ Việt và Anh kèm ảnh thật cho tròn 100 đại thánh địa thuộc Chặng C tại 25 quốc gia và vùng lãnh thổ (Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Campuchia, Myanmar, Lào, Indonesia, Malaysia, Philippines, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesh, Mông Cổ, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Israel, Canada và Mexico), nâng mỗi nước từ 1 nơi lên đủ 5 nơi và đưa thư viện cán mốc 761 địa điểm.
25/09/2026Mở trọn bộ mục Kinh và Chú cho đủ 19 đạo, mỗi đạo một bài kinh hoặc chú tín đồ trì tụng hằng ngày trình bày theo bốn cột (nguyên văn, phiên âm, nghĩa Việt, nghĩa Anh) kèm bộ đọc theo và bản ghi âm người thật cho 7 bài. Cùng ngày, hoàn tất kiểm duyệt bằng mắt và đưa lên thư viện 29 ảnh thật giấy phép mở Wikimedia Commons cho 29 đại thánh địa thuộc đợt đầu Chặng A tại Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia, Myanmar, Indonesia, Malaysia, Philippines, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesh, Mông Cổ, Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út, Iran, Ai Cập, Ethiopia, Ý, Thành Vatican, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Nga, Ireland, Mexico, Brazil và Canada.
24/09/2026Tại Chính Điện, hoàn tất nghi thức hành lễ 3D cho đủ 19 đạo với đúng cử chỉ, lễ vật và kích thước thật, đồng thời khởi động bộ đếm hướng tới mục tiêu một tỷ lượt thành tâm. Tại mục Địa Điểm, hoàn tất biên soạn và lấy ảnh giấy phép mở cho 30 thánh địa đợt hai thuộc 10 quốc gia trọng điểm (nâng mỗi nước lên 5 nơi, có Hội đường Bồ Đào Nha ở Amsterdam là địa điểm Do Thái Giáo đầu tiên), đồng thời viết xong 30 bài đợt đầu của Chặng A tại 30 quốc gia mới khắp châu Á, châu Âu, châu Phi và châu Mỹ (Bulguksa, Khổng Miếu Khúc Phụ, Angkor Wat, Borobudur, Masjid al-Haram, Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, Guadalupe).

‹ Nước trướcIceland Tất cả các nước Nước sau ›Iraq

?Hỏi Đáp Nhanh

Vì sao không ghi giờ mở cửa và giá vé

Vì những thứ ấy đổi luôn. Một thư viện sai một lần về chuyện thực tế thì người đọc mất tin cả những phần còn lại. Trước khi đi, xin quý vị hỏi lại chính nơi ấy.

Ảnh lấy từ đâu

Từ Wikimedia Commons với giấy phép mở, mỗi tấm ghi rõ tên người chụp, hoặc do UK MASTER ACADEMY tự chụp. Không tấm nào được đăng nếu thiếu tên tác giả và tên giấy phép.

Vì sao chọn những nơi này mà không chọn nơi khác

Bốn phép thử: đã được xếp hạng di tích, thuộc một đạo mà thư viện có viết, thế đất và hướng đọc được bằng con mắt phong thủy, và có ảnh giấy phép mở để dùng.

Vì sao nước tôi còn mờ

Thư viện mở từng nước một, nước nào nhiều người đọc thì đi trước, trong mỗi nước thì nơi nổi bật nhất đi trước. Nước còn mờ chỉ là chưa tới lượt. Quý vị muốn góp một nơi cho nước mình, xin nhắn qua trang Thầy Ưng Khiêm.

›Đọc Tiếp

Các Nước Trong Thư ViệnBản đồ thế giới và danh sách các nước trong thư viện Hồi GiáoĐạo đứng sau những nơi kể trên Bái Hỏa GiáoĐạo đứng sau những nơi kể trên