VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
Đạo Cao Đài · VĂN KHẤN CỔ TRUYỀN · ĐIỀN SỚ VÀ IN A4

Văn Khấn Và Kinh Cúng Thiên Bàn, Cửu Huyền Thất Tổ Đạo Cao Đài: Nghi Thức Cúng Tứ Thời, Dâng Tam Bửu Và Ngũ Nguyện Tại Gia

Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ · Tam Giáo Quy Nguyên Ngũ Chi Phục Nhứt · Tinh Khí Thần Hiệp Nhứt · In Giấy Sớ A4

Khảo đính chuẩn mực theo Kinh Thiên Đạo và Thế Đạo cùng Tân Luật của Đạo Cao Đài: trọn bộ ba bản nghi thức và văn khấn gồm Nghi thức Niệm Hương, Dâng Tam Bửu (Hoa, Rượu, Trà) và Ngũ Nguyện trước Thiên Bàn thờ Đức Chí Tôn, Văn khấn và Kinh cúng Cửu Huyền Thất Tổ tại bàn thờ Gia Tiên dịp Sóc Vọng, và Văn cầu nguyện bình an gia đạo.

Dịp hành lễ
Cúng Tứ Thời (Tý, Ngọ, Mẹo, Dậu) & Sóc Vọng (Mồng 1, Rằm)
Trọng lễ vào Đại Lễ Vía Đức Chí Tôn (Mồng 9 tháng Giêng), Hội Yến Diêu Trì (Rằm tháng Tám) và ngày Kỵ giỗ
Khung giờ tốt
Tý, Mẹo, Ngọ, Dậu
Bốn thời cúng chuẩn trong ngày: Tý (23h-01h), Mẹo (05h-07h), Ngọ (11h-13h) và Dậu (17h-19h)
Không gian cúng
Thiên Bàn Thờ Đức Chí Tôn & Bàn Thờ Cửu Huyền Thất Tổ Tại Gia
Dâng 5 cây nhang (Án Tam Tài, Tượng Ngũ Khí) tại Thiên Bàn và 3 cây nhang tại bàn thờ Cửu Huyền; không đốt vàng mã
Văn bản và bản in
3 dị bản · Giấy sớ A4
Cúng Thiên Bàn & Ngũ Nguyện, Cúng Cửu Huyền Thất Tổ & Cầu An Gia Đạo Trước Thiên Nhãn

IĐiền Sớ Cá Nhân, Chọn Ngày Cúng Và Đọc Văn Khấn

Nghi lễ trực thuộc hệ thống Đạo Cao Đài (1 bài văn khấn thuộc đạo này)
Trang gốc Đạo Cao Đài & Văn khấn riêng ›
Bảng tra 81 lễ ›

1. Chọn ngày cúng dương lịch (tự đổi Âm lịch, Can Chi và Giờ Hoàng Đạo)

Chọn đúng ngày gia đình thực tế làm lễ

2. Thông tin Tín chủ và Gia quyến (tự động điền vào tờ sớ)

Lưu riêng tư ngay trên trình duyệt máy quý vị, không gửi lên máy chủ
Nhập năm sinh dương lịch để tự tính tuổi Can Chi và tuổi âm lịch

3. Chọn bản văn khấn, đứng khấn hoặc in giấy sớ A4

Dùng cho người tín hữu Cao Đài hành lễ cúng Tứ Thời hằng ngày (Tý, Mẹo, Ngọ, Dậu) hoặc cúng Sóc Vọng (Rằm, Mồng Một) trước Thiên Bàn thờ Thiên Nhãn Đức Chí Tôn tại gia đình, trích chuẩn theo Kinh Thiên Đạo và Thế Đạo.

VẠN ĐẠO ĐƯỜNG · TỜ SỚ VĂN KHẤN CỔ TRUYỀN

Văn Khấn Và Kinh Cúng Thiên Bàn, Cửu Huyền Thất Tổ Đạo Cao Đài: Nghi Thức Cúng Tứ Thời, Dâng Tam Bửu Và Ngũ Nguyện Tại Gia

1. Nghi thức Niệm Hương, Khai Kinh, Dâng Tam Bửu (Hoa, Rượu, Trà) và Ngũ Nguyện trước Thiên Bàn tại tư gia

Nam mô Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát! (Tay trái bắt Ấn Tý, tay mặt bọc ngoài đưa ngang trán, xá 3 xá trước Thiên Bàn rồi quỳ xuống)

Đạo gốc bởi lòng thành tín hiệp, Lòng nương nhang khói tiếp truyền ra. Mùi hương lư ngọc bay xa, Kính thành cầu nguyện Tiên gia chứng lòng. Xin Thần, Thánh ruổi dong cỡi hạc, Xuống phàm trần vội gác xe Tiên. Ngày nay Đệ tử khẩn nguyền, Chín tầng Trời, Đất thông truyền chứng tri. Lòng sở vọng gắng ghi đảo cáo, Nhờ Ơn Trên bổ báo phước lành. (Cắm 5 cây nhang theo Án Tam Tài, Tượng Ngũ Khí; lạy 3 lạy 12 gật, mỗi gật niệm: Nam mô Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát)

Biển trần khổ vơi vơi trời nước, Ánh thái dương giọi trước phương đông. Tổ Sư bi mẫn sắc không, Mở đường chỉ nẻo bước thông thiên đàng. Thầy dạy rõ lời vàng tiếng ngọc, Khuyên chúng sanh tầm học chơn truyền. Gắng công tập luyện tinh chuyên, Ngày sau đắc đạo cộng biên sổ vàng.

Hôm nay là ……………………, năm ………….

Đệ tử ………… ………………………………, thuộc gia tộc họ …………, hiện ngụ tại tư gia địa chỉ: ………….

Trước Thiên Bàn rạng ngời ánh sáng Đèn Thái Cực và Thiên Nhãn chí linh, ………… thành tâm dâng lễ Tam Bửu: Dâng Hoa tươi thanh khiết tượng trưng cho Tinh; Dâng Rượu trắng trong trẻo tượng trưng cho Khí; Dâng Trà thơm ấm áp tượng trưng cho Thần. Nguyện đem cả Tinh, Khí, Thần hiệp nhứt dâng lên Đức Chí Tôn Ngọc Hoàng Thượng Đế Viết Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát, Đức Diêu Trì Kim Mẫu Vô Cực Thiên Tôn, cùng Tam Giáo Đạo Tổ và Tam Trấn Oai Nghiêm.

Kinh Dâng Hoa: Từ bi giá ngự cảnh Thiên Đài, Truyền pháp mở mang độ vạn loài. Nương ánh từ quang đem thức tỉnh, Ơn trên phổ tế khắp nơi nơi.

Kinh Dâng Rượu: Lễ bái kính dâng rượu thánh nầy, Ngưỡng mong Thầy mở lượng cao dày. Rưới ban cam lộ nuôi trần thế, Phước đức nhơn sanh hưởng đủ đầy.

Kinh Dâng Trà: Hương trà khiết tịnh kính dâng lên, Cảm tạ hồng ân của dưới trên. Nhờ lượng từ bi ban phước huệ, Toàn gia đạo nghiệp vững lâu bền.

Bài Ngũ Nguyện khép thời cúng: Nam mô Nhứt Nguyện Đại Đạo hoằng khai. Nam mô Nhị Nguyện Phổ độ chúng sanh. Nam mô Tam Nguyện Xá tội đệ tử. Nam mô Tứ Nguyện Thiên hạ thái bình. Nam mô Ngũ Nguyện Thánh Thất an ninh! (Lạy 3 lạy 12 gật trước Thiên Bàn)

IIVật Phẩm Sắm Lễ Và Danh Mục Chuẩn Bị

Nghi lễ thờ phụng trên Thiên Bàn Đạo Cao Đài cũng như bàn thờ Cửu Huyền Thất Tổ của người đạo hữu tuân thủ nghiêm ngặt quy định của Tân Luật và Kinh Thiên Đạo và Thế Đạo: thuần chay thanh tịnh, lấy lễ Tam Bửu (Hoa, Rượu, Trà) biểu trưng cho Tinh, Khí, Thần làm cốt lõi, và tuyệt đối không đốt giấy tiền vàng mã hay bày đồ mặn sát sanh lên Thiên Bàn.

Đã chuẩn bị 0 trên 9 lễ vật

Nhóm 1: Đèn Thái Cực, Năm Cây Nhang và Lễ Phẩm Tam Bửu (Hoa, Rượu, Trà)

Nhóm 2: Đĩa Trái Cây Ngũ Quả và Mâm Cơm Chay Cúng Cửu Huyền

Nguồn ảnh chụp thực tế lễ vật (Wikimedia Commons · Giấy phép mở): 1. Ngọn Đèn Thái Cực (đặt chính giữa) và cặp đèn Lưỡng Nghi: Aliva Sahoo (CC BY-SA 4.0 · Tệp gốc) · 2. Nhang thơm thanh khiết: Trantuanviet (CC BY-SA 4.0 · Tệp gốc) · 3. Bình Bông tươi: Frank Gualtieri (Public domain · Tệp gốc) · 4. Chén Rượu trắng tinh khiết và Nước trắng: Phương Huy (CC BY-SA 4.0 · Tệp gốc) · 5. Tách Trà thơm ấm: Phương Huy (Public domain · Tệp gốc) · 6. Đĩa Trái Cây tươi: Rachel41Ng (CC0 · Tệp gốc) · 7. Mâm cơm chay thanh tịnh: Phương Huy (Public domain · Tệp gốc) · 8. Xôi đậu xanh hạt sen và chè ngọt thanh đạm: Phương Huy (CC0 · Tệp gốc) · 9. Áo dài lễ phục trắng (hoặc trang phục chỉnh tề) và khăn sạch: Mattes (Public domain · Tệp gốc)

IIIKhám Thờ 3D Tương Tác, Sơ Đồ Bàn Cúng Và Trình Tự Hành Lễ

Kéo để xoay 360 độ · Bấm số 1 tới 7 hoặc thẻ bên dưới để soi từng lễ vật
Đang dựng không gian bàn cúng 3D sơn son thếp vàng…
Tại tư gia người tín hữu Cao Đài, Thiên Bàn thờ Đức Chí Tôn được đặt ở gian chính cao ráo, trang nghiêm nhất, phía dưới hoặc gian kế bên mới đặt bàn thờ Cửu Huyền Thất Tổ. Trên Thiên Bàn, quy tắc bài trí chuẩn mực tính từ trong nhìn ra (Tả Nam Hữu Nữ, Dương Tả Âm Hữu): Thánh Tượng Thiên Nhãn đặt cao nhất ở chính giữa; ngay trước Thiên Nhãn là ngọn Đèn Thái Cực luôn cháy sáng; phía bên Tả Thiên Bàn (bên tay phải người đứng cúng nhìn vào) đặt Bình Bông tươi; phía bên Hữu Thiên Bàn (bên tay trái người đứng cúng nhìn vào) đặt Đĩa Trái Cây; chính giữa bày 3 ly rượu hàng ngang cùng 1 tách trà và 1 tách nước trắng xếp thành hình chữ Thập; phía ngoài cùng là Lư Hương cắm 5 cây nhang và đôi đèn Lưỡng Nghi hai bên.
1
Thánh Tượng Thiên Nhãn (Con Mắt Trái Tượng Dương) Ở Ngôi Cao NhấtBiểu tượng tối cao của Đức Chí Tôn Ngọc Hoàng Thượng Đế: Nhãn thị chủ tâm, Lưỡng quang chủ tể, Quang thị Thần, Thần thị Thiên, Thiên giả Ngã giả.
2
Ngọn Đèn Thái Cực (Chính Giữa) và Cặp Đèn Lưỡng Nghi (Hai Bên)Đèn Thái Cực đặt ngay chính giữa trước Thiên Nhãn tượng trưng cho Ngôi Thái Cực sinh Lưỡng Nghi, Tứ Tượng, Bát Quái.
3
Lư Hương Thiên Bàn (Cắm 5 Cây Nhang: Án Tam Tài, Tượng Ngũ Khí)Hàng trong cắm 3 cây ngang nhau (Án Tam Tài: Thiên, Địa, Nhơn), hàng ngoài cắm 2 cây xen kẽ (Tượng Ngũ Khí: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ).
4
Bình Bông Tươi Đại Diện Cho TINH (Bên Tả Thiên Bàn · Tay phải người đứng cúng)Một trong Tam Bửu (Tinh, Khí, Thần), tượng trưng cho sự tinh khiết của thể xác và giới hạnh.
5
Đĩa Trái Cây Tươi (Bên Hữu Thiên Bàn · Tay trái người đứng cúng)Bày 5 loại trái cây tươi thanh sạch, thơm lành dâng lên Đức Đại Từ Phụ và các Đấng Thiêng Liêng.
6
Ba Ly Rượu Trắng (KHÍ) và Tách Trà Thơm, Tách Nước Trắng (THẦN) Xếp Chữ ThậpBa ly rượu xếp hàng ngang ở giữa; phía trong sát đèn Thái Cực là tách Trà, phía ngoài gần lư hương là tách Nước trắng, hợp thành chữ Thập Tam Bửu.
7
Bàn Thờ Cửu Huyền Thất Tổ (Đặt Thấp Hơn Hoặc Gian Bên Cạnh, Cắm 3 Cây Nhang)Thờ chữ Cửu Huyền Thất Tổ và di ảnh ông bà cha mẹ; khi cúng thắp 3 cây nhang, dâng hoa quả và cơm chay thanh tịnh.

Hình ảnh thực tế cách bài trí bàn thờ và mâm lễ truyền thống

Tư liệu ảnh thật lưu trữ mở từ Wikimedia Commons (bấm vào ảnh để xem tệp gốc)
Bài trí bộ tam sự, bát hương và hoa quả trên án thờ. Án thờ gia đình Việt Nam bài trí cân xứng gồm đỉnh đồng và đôi chân nến phía trong, bát hương gốm men lam đặt trên đế gỗ chính giữa, bình hoa lay ơn đỏ và mâm quả phía trước.
Bài trí bộ tam sự, bát hương và hoa quả trên án thờ. Án thờ gia đình Việt Nam bài trí cân xứng gồm đỉnh đồng và đôi chân nến phía trong, bát hương gốm men lam đặt trên đế gỗ chính giữa, bình hoa lay ơn đỏ và mâm quả phía trước.
Ảnh chụp thực tế: Phương Huy · Giấy phép: Public domain · Nguồn gốc: Wikimedia Commons
Mâm lễ chay thanh tịnh ngày Rằm và Mồng Một. Mâm cúng chay giản dị tại gia gồm xôi đậu xanh, bánh gói lá, các món rau nấm thanh đạm, đĩa trái cây thanh long chuối chín, ngọn đèn dầu và bình hoa tươi.
Mâm lễ chay thanh tịnh ngày Rằm và Mồng Một. Mâm cúng chay giản dị tại gia gồm xôi đậu xanh, bánh gói lá, các món rau nấm thanh đạm, đĩa trái cây thanh long chuối chín, ngọn đèn dầu và bình hoa tươi.
Ảnh chụp thực tế: Phương Huy · Giấy phép: Public domain · Nguồn gốc: Wikimedia Commons

Trình tự hành lễ từng bước trước án thờ

Nghi thức hành lễ trước Thiên Bàn và bàn thờ Cửu Huyền Thất Tổ của Đạo Cao Đài kết hợp sự trang nghiêm của lễ nhạc cổ truyền với chiều sâu nội quán Tinh, Khí, Thần.

  1. Bước 1
    Giữ thân tâm thanh tịnh, mặc lễ phục trang nghiêm và sửa soạn Tam Bửu

    Trước giờ cúng (Tý, Mẹo, Ngọ, Dậu hoặc sáng ngày Rằm, Mồng Một), người hành lễ rửa tay mặt sạch sẽ, mặc áo dài trắng lễ phục (hoặc y phục lịch sự, kín đáo), thay nước trắng mới, pha trà ấm, rót rượu lễ và châm dầu vào Đèn Thái Cực.

  2. Bước 2
    Thắp Đèn Thái Cực và đốt 5 cây nhang trước Thiên Bàn (Đọc bài Niệm Hương)

    Mồi lửa từ ngọn Đèn Thái Cực để đốt 5 cây nhang. Hai tay nâng nhang ngang trán, quỳ trước Thiên Bàn tụng bài Kinh Niệm Hương (Đạo gốc bởi lòng thành tín hiệp...), rồi cắm 3 cây hàng trong (Án Tam Tài) và 2 cây hàng ngoài (Tượng Ngũ Khí).

  3. Bước 3
    Bắt Ấn Tý và thực hiện nghi thức Lạy Thầy (3 lạy 12 gật)

    Tay trái bắt Ấn Tý (ngón cái bấm vào gốc ngón áp út rồi nắm lại), bàn tay phải bọc ngoài, ngón cái tay phải xỏ vào giữa ngón cái và ngón trỏ tay trái. Đưa hai tay ngang trán xá 3 xá, quỳ xuống lạy 3 lạy (mỗi lạy 4 gật = 12 gật), mỗi gật niệm thầm: Nam mô Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát.

  4. Bước 4
    Tụng bài Khai Kinh, Kinh Ngọc Hoàng Thượng Đế, Kinh Tam Giáo và Dâng Tam Bửu (Dị bản 1)

    Trong thời cúng chính hoặc ngày Sóc Vọng, lần lượt tụng bài Khai Kinh, Đại La Thiên Đế (Kinh Ngọc Hoàng), bài Phật Giáo, Tiên Giáo, Nho Giáo, rồi dâng Hoa, dâng Rượu, dâng Trà như trong Dị bản 1.

  5. Bước 5
    Đọc bài Ngũ Nguyện và lạy tạ hoàn mãn thời cúng trên Thiên Bàn

    Tụng trang nghiêm năm lời nguyện lớn của Đại Đạo (Nam mô Nhứt Nguyện Đại Đạo hoằng khai...), lạy 3 lạy 12 gật, đứng dậy xá 3 xá để khép thời cúng Thiên Bàn.

  6. Bước 6
    Sang bàn thờ Cửu Huyền Thất Tổ thắp 3 cây nhang và đọc Dị bản 2

    Di chuyển sang bàn thờ Gia Tiên (Cửu Huyền Thất Tổ), đốt 3 cây nhang, xá 3 xá rồi quỳ đọc Dị bản 2 (Văn khấn và Kinh Cúng Cửu Huyền Thất Tổ). Khi lạy Cửu Huyền Thất Tổ hoặc người quá cố thì lạy 4 lạy (mỗi lạy 3 gật).

IVTriết Lý Tam Giáo Quy Nguyên Ngũ Chi Phục Nhứt Và Biểu Tượng Thiên Nhãn Trên Thiên Bàn

Khai sáng vào rằm tháng Mười năm Bính Dần (1926) tại Tây Ninh (Nam Bộ Việt Nam), Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ (Đạo Cao Đài) mang tôn chỉ dung hợp tinh hoa các nền tôn giáo lớn của nhân loại dưới một cội nguồn duy nhất: Tam Giáo Quy Nguyên, Ngũ Chi Phục Nhứt (Ba nền Phật Giáo, Đạo Giáo, Nho Giáo quy về một gốc; Năm nhánh Nhân Đạo, Thần Đạo, Thánh Đạo, Tiên Đạo, Phật Đạo phục hồi sự thống nhất). Trong mỗi gia đình người tín hữu Cao Đài, không gian thờ tự chính là sự kết tinh sống động của triết lý vũ trụ quan và nhân sinh quan ấy.

Theo giáo nghĩa

Trung tâm của mọi Thánh Thất cũng như Thiên Bàn tại tư gia là Thánh Tượng Thiên Nhãn (Con Mắt Trái tỏa ánh hào quang giữa mây trời và tinh tú). Vì sao Đạo Cao Đài không thờ pho tượng hình người mà thờ Thiên Nhãn, và vì sao lại là Con Mắt Trái? Thánh Ngôn Hiệp Tuyển giải nghĩa bằng mười sáu chữ căn cốt: Nhãn thị chủ tâm; Lưỡng quang chủ tể; Quang thị Thần; Thần thị Thiên; Thiên giả Ngã giả (Con mắt là chủ của cái Tâm; Hai nguồn sáng Nhật Nguyệt là chủ tể; Ánh sáng chính là Thần; Thần chính là Trời; và Trời cũng chính là Ta ở nơi lương tâm con người). Theo dịch lý Âm Dương, bên Trái thuộc Dương (Tả vi Dương), mà Đức Chí Tôn là chủ của khí Dương tạo hóa, nên Thiên Nhãn là Con Mắt Trái. Nhìn lên Thiên Nhãn mỗi ngày, người tín hữu tự nhắc mình rằng Trời chẳng ở đâu xa mà hiện diện ngay trong ánh sáng lương tri chính trực của mỗi người.

Theo sử liệu

Hệ thống kinh lễ cúng Tứ Thời và cúng Gia Tiên trong Đạo Cao Đài được quy định chặt chẽ trong ba bộ văn bản nền tảng: Pháp Chánh Truyền, Tân Luật (ban hành năm 1926 tới 1927) và quyển Kinh Thiên Đạo và Thế Đạo (ấn bản chuẩn của Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh in năm 1936 tại Sài Gòn). Trong đó, phần Kinh Thiên Đạo dùng để phụng thờ Đức Chí Tôn, Đức Phật Mẫu và các Đấng Thiêng Liêng; còn phần Kinh Thế Đạo dùng cho các nghi lễ nhân sinh từ khi sinh ra, trưởng thành, cầu an cho tới khi quy vị và cúng Cửu Huyền Thất Tổ.

VQuy Tắc Thiết Lập Thiên Bàn Tại Gia Và Huyền Nghĩa Lễ Dâng Tam Bửu: Hoa, Rượu, Trà

Khác với bàn thờ thông thường chỉ bày lễ vật theo thói quen dân gian, mỗi vật phẩm đặt trên Thiên Bàn Đạo Cao Đài đều mang một vị trí cố định theo quy luật dịch học và nội đơn công phu. Bảng dưới đây tổng hợp đầy đủ vị trí và ý nghĩa triết học của từng vật phẩm trên Thiên Bàn tại tư gia.

Cấu trúc bài trí chuẩn mực trên Thiên Bàn thờ Đức Chí Tôn tại tư gia người tín hữu Cao Đài.
Vật phẩm trên Thiên BànVị trí chuẩn (tính từ trong bàn thờ nhìn ra)Ý nghĩa Giáo lý & Tương ứng Vũ trụ
1. Thánh Tượng Thiên NhãnĐặt cao nhất ở chính giữa phía trong cùng của Thiên Bàn.Tượng trưng cho Đức Chí Tôn Ngọc Hoàng Thượng Đế và lương tâm sáng suốt soi thấu càn khôn.
2. Đèn Thái Cực (Đèn Dầu)Đặt ngay chính giữa Thiên Bàn, phía trước Thánh Tượng Thiên Nhãn.Tượng trưng cho Ngôi Thái Cực (cội nguồn vũ trụ) và Chơn Tâm bất diệt, luôn giữ cho cháy sáng khi hành lễ.
3. Bình Bông Tươi (Bửu thứ 1: HOA)Đặt phía Bên Tả (bên trái Thiên Bàn), tức bên tay phải của người đứng cúng nhìn vào.Đại diện cho TINH trong Tam Bửu: sự tinh khiết của thân xác, giới đức trong sạch dâng lên Thầy.
4. Đĩa Trái Cây Tươi (Ngũ Quả)Đặt phía Bên Hữu (bên phải Thiên Bàn), tức bên tay trái của người đứng cúng nhìn vào.Biểu trưng cho quả lành công đức được kết tinh từ đời sống tu nhân hành thiện.
5. Ba Ly Rượu Trắng (Bửu thứ 2: RƯỢU)Đặt thành một hàng ngang ở chính giữa Thiên Bàn, phía trước Đèn Thái Cực.Đại diện cho KHÍ trong Tam Bửu: nguồn sinh khí thanh nhẹ, hòa ái nuôi dưỡng vạn linh.
6. Tách Trà & Tách Nước Trắng (Bửu thứ 3: TRÀ)Tách Trà đặt phía trong (gần Đèn Thái Cực), tách Nước đặt phía ngoài (gần lư hương), hợp với 3 ly rượu thành hình chữ Thập.Đại diện cho THẦN trong Tam Bửu; Trà (Dương) và Nước trắng (Âm) giao hòa cùng 3 ly rượu tạo thành thập tự Tinh Khí Thần hiệp nhứt.
7. Lư Hương (5 cây nhang) & Đôi Đèn Lưỡng NghiLư hương đặt chính giữa phía ngoài cùng; hai cây đèn cầy đặt hai bên Tả Hữu ngang hàng lư hương.Đôi đèn là Lưỡng Nghi (Âm Dương); 5 cây nhang cắm theo Án Tam Tài (3 cây trong) và Tượng Ngũ Khí (2 cây ngoài).

VIÝ Nghĩa Bốn Thời Cúng (Tý, Ngọ, Mẹo, Dậu), Cách Bắt Ấn Tý Và Phép Lạy Trong Đạo Cao Đài

Nghi thức lễ bái trong Đạo Cao Đài được thiết kế như một pháp môn thiền định qua thân giáo. Từng cử chỉ chắp tay, bắt ấn, xá và lạy đều gắn liền với con số huyền học của Hà Đồ, Lạc Thư và Bát Quái.

Theo giáo nghĩa

1. Vì sao cúng vào bốn thời Tý, Ngọ, Mẹo, Dậu? Một ngày đêm có 12 canh giờ, trong đó Tý (23h tới 01h) là lúc một khí Nhất Dương sinh giữa cực Âm; Ngọ (11h tới 13h) là lúc một khí Nhất Âm sinh giữa cực Dương; Mẹo (05h tới 07h sáng) là lúc mặt trời mọc ở hướng Đông, Âm Dương quân bình; và Dậu (17h tới 19h chiều) là lúc mặt trời lặn ở hướng Tây, Âm Dương lại quân bình. Hành lễ đúng bốn thời khắc giao thoa khí đất trời ấy giúp tâm thần người tu hòa điệu cùng nhịp vận hành của vũ trụ. Tại tư gia, những người bận lao động sinh kế có thể hành lễ vào thời Mẹo (sáng sớm) và thời Dậu (chiều tối) hoặc cúng trang trọng vào ngày Sóc Vọng (Mồng Một và Rằm âm lịch).

2. Cách bắt Ấn Tý (Quả Ấn Tam Kỳ): Khi đứng trước Thiên Bàn, người tín hữu không chắp hai bàn tay úp phẳng vào nhau mà bắt Ấn Tý: bàn tay trái dùng đầu ngón cái bấm ngay vào gốc ngón áp út (cung Tý trên bàn tay, tượng trưng cho giờ Tý khai thiên lập địa), các ngón tay trái nắm nhẹ lại; bàn tay phải bao bọc bên ngoài nắm tay trái, còn ngón cái của tay phải xỏ vào khe giữa ngón cái và ngón trỏ của tay trái. Thế bắt ấn này biểu trưng cho Âm Dương hiệp nhứt, Đạo Pháp giữ nơi tâm.

3. Phân biệt số lạy đối với từng Ngôi thờ: Khi lạy Đức Chí Tôn trên Thiên Bàn, người tín đồ lạy 3 lạy, mỗi lạy gật đầu 4 gật (tổng cộng 12 gật) vì số 12 là con số riêng của Thầy (Thập nhị Khai Thiên). Khi lạy Đức Phật Mẫu và Tam Giáo, Tam Trấn thì lạy 3 lạy, mỗi lạy 3 gật (9 gật). Khi lạy Cửu Huyền Thất Tổ (Ông bà cha mẹ quá cố) tại bàn thờ Gia Tiên thì lạy 4 lạy để trọn đạo hiếu sinh thành.

VIIBốn Điều Cần Lưu Ý Khi Thờ Phụng Thiên Bàn Và Cửu Huyền Thất Tổ Trong Gia Đình Cao Đài

Chỗ hay hiểu lầm

Để giữ trọn sự tôn nghiêm và thanh tịnh của chánh pháp Cao Đài tại tư gia, các gia đình cần ghi nhớ bốn nguyên tắc cốt yếu sau:

Một là tuyệt đối không bao giờ dâng đồ mặn (thịt, cá) lên Thiên Bàn thờ Đức Chí Tôn và không đốt giấy tiền vàng mã. Ngay từ khi khai đạo năm 1926, Tân Luật của Đạo Cao Đài đã quy định bãi bỏ hoàn toàn tục đốt vàng mã, giấy tiền, quần áo giấy trong cả lễ cúng thường nhật lẫn tang lễ, đám giỗ. Trên Thiên Bàn chỉ dâng Tam Bửu (Hoa tươi, Rượu trắng lễ, Trà thơm), Nước sạch và Trái cây tươi (hoặc phẩm vật thuần chay trong dịp Đại lễ).

Hai là không để Đèn Thái Cực bị tắt trong suốt thời gian đang hành lễ cúng Tứ Thời hoặc Sóc Vọng. Ngọn Đèn Thái Cực ở giữa Thiên Bàn tượng trưng cho ngôi Thái Cực và sự hiện diện của ánh sáng Chí Tôn; mọi nén nhang và cặp đèn Lưỡng Nghi đều phải được mồi lửa từ ngọn Đèn Thái Cực này.

Ba là không đặt bàn thờ Cửu Huyền Thất Tổ cao hơn hoặc ngang bằng trên cùng một mặt bàn với Thiên Bàn thờ Đức Chí Tôn. Tôn ti trật tự bắt buộc là Thiên Bàn đặt ở ngôi cao nhất chính giữa; bàn thờ Cửu Huyền Thất Tổ đặt ở cấp thấp hơn phía dưới hoặc ở gian thờ bên cạnh.

Bốn là không cắm sai số nhang giữa Thiên Bàn và bàn thờ Cửu Huyền. Trên Thiên Bàn cúng Đức Chí Tôn luôn thắp đúng 5 cây nhang (3 cây hàng trong, 2 cây hàng ngoài); còn tại bàn thờ Phật Mẫu và bàn thờ Cửu Huyền Thất Tổ thì thắp 3 cây nhang.

VIIIĐạo Hiếu Với Cửu Huyền Thất Tổ Và Lễ Kỷ Niệm Thuần Chay Trong Kinh Thế Đạo

Nhiều người bên ngoài thường thắc mắc liệu người theo Đạo Cao Đài khi hướng về Đức Chí Tôn và tu giải thoát có còn giữ tục thờ cúng Tổ Tiên của dân tộc Việt Nam hay không. Câu trả lời nằm ngay trong cấu trúc Kinh Thiên Đạo và Thế Đạo: Đạo Cao Đài đặt Nhơn Đạo (đạo làm người, lấy chữ Hiếu Nghĩa làm gốc) làm bậc thang đầu tiên không thể thiếu để bước lên Thiên Đạo.

Theo giáo nghĩa

Trong mỗi ngôi nhà của người đạo hữu Cao Đài, bàn thờ Cửu Huyền Thất Tổ luôn hiện diện ấm cúng. Vào ngày đám giỗ ông bà cha mẹ (trong Đạo gọi trang trọng là Lễ Kỷ Niệm), gia đình không giết mổ gia súc làm cỗ mặn để tránh tạo thêm nghiệp sát sanh cho người đã khuất, mà thành tâm nấu mâm cơm chay tinh khiết, hợp cùng đồng đạo tụng Kinh Cúng Cửu Huyền Thất Tổ và Kinh Cầu Siêu. Nhờ lời kinh tiếng kệ thanh tịnh và lòng hiếu thảo chân thật của con cháu, chơn linh ông bà cha mẹ được nhẹ nhàng siêu thăng về cõi Thiêng Liêng Hằng Sống, còn gia đạo hiện tiền hưởng trọn phước lành hòa thuận.

?Hỏi Đáp Nhanh

Tại sao trên Thiên Bàn Đạo Cao Đài lại thờ Con Mắt Trái (Thiên Nhãn) và luôn thắp ngọn Đèn Thái Cực ở giữa?

Theo giáo lý Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Thiên Nhãn (Con Mắt Trái tỏa hào quang) là biểu tượng của Đức Chí Tôn Ngọc Hoàng Thượng Đế. Sở dĩ thờ Con Mắt vì Nhãn thị chủ tâm (Con mắt là chủ của cái tâm, phản chiếu toàn bộ thần khí và lương tri); sở dĩ dùng Mắt Trái vì theo lý Âm Dương, bên Trái thuộc Dương (Tả vi Dương), mà Đức Chí Tôn là ngôi Dương tối cao sinh hóa muôn loài. Ngọn Đèn Thái Cực đặt ngay chính giữa trước Thiên Nhãn tượng trưng cho Ngôi Thái Cực bất diệt giữa vũ trụ và cũng là ánh sáng chơn tâm không bao giờ tắt trong mỗi con người.

Lễ dâng Tam Bửu (Hoa, Rượu, Trà) trên Thiên Bàn có ý nghĩa gì và cách đặt Bình Bông, Đĩa Quả ra sao?

Tam Bửu là ba báu vật của con người gồm Tinh, Khí, Thần được biểu trưng qua ba lễ phẩm thanh khiết: Hoa tươi đại diện cho Tinh (thân xác và giới hạnh trong sạch); Rượu trắng đại diện cho Khí (sinh lực và hơi thở điều hòa); Trà thơm đại diện cho Thần (tâm thức minh mẫn hướng thượng). Về vị trí đặt trên Thiên Bàn (tính từ trong bàn thờ nhìn ra ngoài): Bình Bông đặt bên Tả (tức bên tay phải người đứng cúng nhìn vào), Đĩa Trái Cây đặt bên Hữu (bên tay trái người đứng cúng nhìn vào); ở giữa xếp 3 ly rượu hàng ngang cùng 1 tách trà (phía trong) và 1 tách nước trắng (phía ngoài) tạo thành hình chữ Thập.

Vì sao khi cúng Đức Chí Tôn trên Thiên Bàn phải đốt 5 cây nhang và cắm theo hình thức nào?

Theo phần Tiểu Dẫn trong Kinh Thiên Đạo và Thế Đạo, khi cúng Đức Chí Tôn phải đốt đúng 5 cây nhang: hàng bên trong cắm 3 cây đứng ngang nhau gọi là Án Tam Tài (tượng trưng cho Thiên, Địa, Nhơn: cây giữa là Thiên, cây bên phải là Địa, cây bên trái là Nhơn); hàng bên ngoài cắm 2 cây xen vào khoảng giữa gọi là Tượng Ngũ Khí (tượng trưng cho Ngũ Hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ và Ngũ Hương của người tu: Giới hương, Định hương, Huệ hương, Giải thoát hương, Giải thoát tri kiến hương). Còn khi cúng tại bàn thờ Cửu Huyền Thất Tổ thì đốt 3 cây nhang.

Cách bắt Ấn Tý và cách lạy 3 lạy 12 gật trước Thiên Bàn thực hiện như thế nào?

Khi hành lễ, người tín đồ Cao Đài bắt Ấn Tý: bàn tay trái bấm đầu ngón cái vào gốc ngón áp út (vị trí cung Tý) rồi nắm các ngón lại; bàn tay phải áp bọc ra ngoài nắm tay trái, ngón cái tay phải xỏ vào khe giữa ngón cái và ngón trỏ của tay trái. Đưa hai tay bắt Ấn Tý lên ngang trán, xá sâu 3 xá rồi quỳ xuống. Khi lạy Đức Chí Tôn, người cúng lạy 3 lạy, mỗi lạy gật đầu 4 gật (tổng cộng 12 gật), ở mỗi gật đều niệm thầm câu chú: Nam mô Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát.

Gia đình người tín hữu Cao Đài cúng giỗ ông bà cha mẹ (Cửu Huyền Thất Tổ) như thế nào?

Trong Đạo Cao Đài, ngày đám giỗ ông bà cha mẹ được gọi là Lễ Kỷ Niệm. Gia đình hoàn toàn không sát sanh làm cỗ mặn và không đốt vàng mã, mà chuẩn bị hoa tươi, trái cây, trà nước và một mâm cơm chay tinh khiết đặt lên bàn thờ Cửu Huyền Thất Tổ. Sau khi lễ trên Thiên Bàn xong, con cháu thắp 3 nén nhang tại bàn thờ Cửu Huyền, đọc Dị bản 2 (Văn khấn và Kinh Cúng Cửu Huyền Thất Tổ) cùng bài Cầu Siêu để cầu xin Đức Chí Tôn và Đức Phật Mẫu độ trì cho chơn linh người quá cố siêu thăng Tịnh Độ.

Nếu bận đi làm không cúng đủ 4 thời (Tý, Ngọ, Mẹo, Dậu) tại nhà thì hành lễ thế nào cho phải đạo?

Bốn thời cúng Tý (23h-01h), Mẹo (05h-07h), Ngọ (11h-13h) và Dậu (17h-19h) là chuẩn mực công phu trọn vẹn nhất. Tuy nhiên, sách Bước Đầu Học Đạo hướng dẫn rằng với những tín hữu bận rộn việc mưu sinh, học tập, có thể giữ hai thời cúng mỗi ngày vào buổi sáng (thời Mẹo) và buổi chiều tối (thời Dậu) trước khi đi làm và sau khi về nhà, kết hợp với việc hành lễ trang trọng vào các ngày Sóc Vọng (Mồng Một và Rằm âm lịch hằng tháng). Điều cốt yếu nhất vẫn là câu mở đầu Kinh Niệm Hương: Đạo gốc bởi lòng thành tín hiệp.

›Đọc Tiếp

Đạo Cao Đài: Lịch Sử Khai Đạo, Giáo Lý Tam Giáo Quy Nguyên Và Tòa ThánhTìm hiểu toàn diện về Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, cấu trúc Hiệp Thiên Đài, Cửu Trùng Đài và Bát Quái ĐàiKinh Niệm Hương Cao Đài: Toàn Văn Mười Câu Và Giải Nghĩa Từng ChữKhảo cứu chi tiết bài kinh mở đầu mỗi thời cúng Tứ Thời, ý nghĩa 5 cây nhang và gốc tích Phần Hương ChúKinh Ngọc Hoàng Thượng Đế (Đại La Thiên Đế · Kinh Cúng Tứ Thời)Bản kinh chính tán tụng công đức hóa sanh của Đức Chí Tôn trong bốn thời cúng hằng ngàyVăn Khấn Lễ Vía Ngọc Hoàng Thượng Đế (Mồng 9 Tháng Giêng Âm Lịch)Nghi thức Đại lễ Vía Trời đầu xuân cầu quốc thới dân an và phúc lành cho gia đạoSảnh Chính Văn Khấn Cổ TruyềnTất cả 67 bài văn khấn cổ truyền và nghi lễ các đạo theo 10 chuyên mục kèm khám thờ 3D và bản in A4

Biên soạn, khảo đính văn bản và thiết kế sơ đồ nghi lễ bởi Thầy Ưng Khiêm cùng UK MASTER ACADEMY. Cập nhật lần cuối: 31/10/2026. Nguồn tham khảo: Khảo đính từ Kinh Thiên Đạo và Thế Đạo (Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh ấn hành năm 1936), Tân Luật, Pháp Chánh Truyền, Thánh Ngôn Hiệp Tuyển và sách Bước Đầu Học Đạo.