VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Chile

Các đạo có mặt: Công Giáo, Bahá'í, Thờ Cúng Tổ Tiên

Năm nơi đã viết ở Chile. Mỗi nơi ghi lịch sử, kiến trúc, thế đất và hướng, lễ tiết, cùng đường tới nơi.

Nơi
5
đã viết
Đạo
3
có mặt
Vùng
4
vùng, thành phố
Bản Anh
5
trang đã dịch

INơi Đã Viết

Cả 5 trang đều đã có bản tiếng Anh.

Lọc theo đạo
Lọc theo vùng
Công Giáo · Chiloé · 1910 tới 1912Nhà thờ Thánh Phanxicô, Castro (đảo Chiloé)Iglesia de San Francisco de Castro, Templo de San Francisco de Castro, Church of San Francisco Castro, Nhà thờ San Francisco Castro

Nhà thờ gỗ lớn nhất trong các nhà thờ Chiloé, dựng từ 1910 tới 1912 theo thiết kế của kiến trúc sư người Ý Eduardo Provasoli, thợ cả Salvador Sierpe cùng thợ mộc địa phương dựng bằng gỗ alerce, ciprés, coigüe. Hai tháp cao 42 mét, mái vòm tám cạnh 32 mét, ngoài bọc tôn sơn vàng và tím. Nhà thờ nằm trong Di sản Thế giới Các nhà thờ Chiloé, ghi danh năm 2000.

Di sản Thế giới UNESCO (Các nhà thờ Chiloé, 2000), Monumento Histórico của Chile (1979)Góc đường San Martín và Latorre, trước Plaza de Armas, Castro, vùng Los Lagos

Ảnh: Jeanaraya, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Vùng Đô thị Santiago · Khởi lập giáo xứ đầu tiên ngày 12 tháng 2 năm 1541 bởi Pedro de Valdivia và nâng lên hàng nhà thờ chính tòa ngày 27 tháng 6 năm 1561 bởi Đức Giáo hoàng Piô IV; công trình thứ năm hiện nay khởi công ngày 1 tháng 7 năm 1748 dưới thời Giám mục Manuel de Alday, thiết kế mặt tiền Tân cổ điển bởi kiến trúc sư người Ý Joaquín Toesca từ năm 1780 và hoàn thiện hai tháp chuông cùng nội thất bởi Ignacio Cremonesi từ năm 1898 tới năm 1906Nhà thờ chính tòa Tổng giáo phận SantiagoCatedral Metropolitana de Santiago, Catedral de la Asuncion de la Santisima Virgen de Santiago de Chile

Ngôi đại thánh đường Tân cổ điển uy nghiêm tọa lạc tại góc tây bắc quảng trường lịch sử Plaza de Armas giữa thủ đô Santiago, khởi nguồn từ ngôi nhà thờ đầu tiên do Pedro de Valdivia lập năm 1541, được kiến trúc sư người Ý Joaquín Toesca định hình diện mạo đá chạm thế kỷ 18 và Ignacio Cremonesi hoàn thiện hai ngọn tháp chuông đôi vào đầu thế kỷ 20, nơi lưu giữ kho tàng nghệ thuật bạc Baroque của Dòng Tên cùng hầm mộ các vị Tổng giám mục và anh hùng dân tộc Chile.

Di tích Lịch sử Quốc gia Chile (Monumento Histórico Nacional, công nhận ngày 6 tháng 7 năm 1951 theo Sắc lệnh số 5058) và Nhà thờ Mẹ của Tổng giáo phận Công giáo Santiago de ChileGóc tây bắc Quảng trường Plaza de Armas, trung tâm lịch sử thành phố Santiago, Cộng hòa Chile

Ảnh: Rjcastillo, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Bahá'í · Vùng Đô thị Santiago (Quận Peñalolén) · Được Shoghi Effendi hoạch định từ năm 1953; Tòa Công Lý Quốc Tế phát động thi tuyển thiết kế năm 2001 và chọn đồ án của kiến trúc sư Canada Siamak Hariri (Hariri Pontarini Architects); khởi công xây dựng tháng 11 năm 2010 và khánh thành trọng thể từ ngày 13 tới ngày 19 tháng 10 năm 2016Đền Bahá'í Nam Mỹ tại SantiagoTemplo Baha'i de Sudamerica, Mashriqu'l-Adhkar of South America in Penalolen, Santiago

Ngôi Đền Thờ Mẹ của lục địa Nam Mỹ tọa lạc trên thềm đồi quận Peñalolén dưới chân dãy núi Andes hùng vĩ nhìn toàn cảnh thung lũng Santiago, do kiến trúc sư người Canada Siamak Hariri thiết kế với chín cánh hoa ánh sáng cao 30 mét uốn xoắn bằng kính đúc mờ bên ngoài và đá thạch cao tuyết hoa Bồ Đào Nha bán trong suốt bên trong, khánh thành tháng 10 năm 2016 như một kiệt tác kiến trúc chống động đất và biểu tượng hiệp nhất nhân loại.

Đền Thờ Mẹ của lục địa Nam Mỹ (Mother Temple of South America, ngôi đền lục địa thứ tám và cuối cùng của Đức tin Bahá'í trên toàn thế giới) và Giải thưởng Kiến trúc Quốc tế RAIC năm 2019Đại lộ Diagonal Las Torres 2000, sườn đồi tiền sơn dãy Andes, quận Peñalolén, thành phố Santiago, Cộng hòa Chile

Ảnh: Tiago Masrour, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Thờ Cúng Tổ Tiên · Vùng Valparaíso (Tỉnh Đảo Phục Sinh - Rapa Nui) · Cư dân Polynesia do vua tổ Hotu Matu'a dẫn đầu định cư khoảng thế kỷ 10 tới thế kỷ 12; thời kỳ hoàng kim tạc tượng đá Moai tại núi lửa Rano Raraku và dựng trên các đàn tế Ahu từ thế kỷ 11 tới thế kỷ 16; chuyển sang nghi lễ Người Chim tại Orongo từ thế kỷ 17 tới năm 1867; phục dựng 15 đại tượng tại Ahu Tongariki từ năm 1992 tới năm 1996 và ghi danh Di sản Thế giới UNESCO năm 1995Khu di sản tượng đá thiêng Moai tại Rapa Nui (Đảo Phục Sinh)Parque Nacional Rapa Nui, Ahu Tongariki va Rano Raraku, Easter Island Moai Sacred Ancestral Statues

Quần thể di sản tâm linh độc nhất vô nhị của văn minh Polynesia trên hòn đảo cô lập nhất Thái Bình Dương (cách bờ biển Chile hơn 3.500 km), nơi người Rapa Nui từ thế kỷ 11 tới thế kỷ 16 đã đục đẽo gần 900 pho tượng đá nguyên khối Moai từ đá túp núi lửa Rano Raraku và dựng trên hơn 300 đàn tế đá Ahu quay lưng ra đại dương để nhìn vào che chở con cháu bằng linh lực tổ tiên Mana, nổi bật nhất là đàn tế Ahu Tongariki dài 220 mét với 15 pho đại tượng sừng sững đón bình minh.

Di sản Thế giới UNESCO (ghi danh năm 1995, mã số 715, bảo tồn gần 900 tượng đá Moai và hơn 300 đàn tế Ahu) và Di tích Lịch sử Quốc gia Chile (năm 1935)Đàn tế lễ Ahu Tongariki, mỏ đá núi lửa Rano Raraku và làng nghi lễ Orongo, Vườn Quốc gia Rapa Nui, Đảo Phục Sinh (Rapa Nui), Cộng hòa Chile

Ảnh: Camill1336, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Công Giáo · Vùng Đô thị Santiago · Khởi nguồn từ nguyện đường Đức Mẹ Cứu Giúp năm 1543 và giao cho Dòng Phanxicô năm 1553; đặt đá khởi dựng nhà thờ đá hiện nay ngày 5 tháng 1 năm 1572 và thánh hiến năm 1618 (hoàn tất năm 1622); đứng vững qua các trận đại địa chấn năm 1647, 1730, 1906, 1985 và 2010; xây dựng tháp đồng hồ Tân cổ điển của kiến trúc sư Fermín Vivaceta từ năm 1857 tới năm 1860Nhà thờ và Tu viện Thánh Phanxicô, SantiagoIglesia y Convento de San Francisco de Santiago, Santuario de Nuestra Senora del Socorro, Museo de Arte Colonial de San Francisco

Chứng nhân kiến trúc thời kỳ thuộc địa cổ xưa nhất còn tồn tại tại thủ đô Santiago và toàn cõi Chile, được các tu sĩ Dòng Phanxicô khởi dựng bằng đá nguyên khối từ năm 1572 tới năm 1618 bên đại lộ La Alameda, kỳ diệu đứng vững qua hơn bốn thế kỷ đại địa chấn nhờ tường đá dày cùng hệ trần gỗ bách chạm khắc kiểu Mudéjar, nơi tôn trí linh tượng Đức Mẹ Cứu Giúp năm 1540 và lưu giữ 54 bức tranh sơn dầu trường phái Cusco thế kỷ 17 cùng huy chương Nobel Văn học của nữ thi sĩ Gabriela Mistral.

Công trình Kiến trúc Thuộc địa Cổ nhất còn tồn tại ở Chile, Di tích Lịch sử Quốc gia Chile (công nhận ngày 6 tháng 7 năm 1951) và Danh sách Dự kiến Di sản Thế giới UNESCO (năm 1998)Số 834 Đại lộ Libertador General Bernardo O'Higgins (La Alameda), trung tâm thành phố Santiago, Cộng hòa Chile

Ảnh: Rjcastillo, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

IIGóp Ý Cùng Thư Viện

Thư viện này mở và không thu phí, làm tới đâu ghi công khai tới đó. Ba việc quý vị giúp được ngay:

  1. Chỉ nơi còn thiếuMột ngôi chùa tổ, một nhà thờ, một thánh đường, một phủ đền mà bảng trên chưa có. Xin ghi tên nơi, tỉnh thành và một câu vì sao đáng vào.
  2. Góp ảnh có giấy phép mởThư viện chỉ đăng ảnh ghi đủ tên người chụp và tên giấy phép. Ảnh quý vị tự chụp và đồng ý cho dùng, hoặc ảnh sẵn có giấy phép mở, đều nhận.
  3. Báo chỗ saiSai niên đại, sai tên chữ, sai tông phái, sai địa chỉ. Thư viện sai một lần là mất tin cậy nên rất mong được chỉ.

Thư về thayungkhiem@gmail.com

IIINhật Ký

  • 24/10/2026Tổng kết ba hạng mục lớn hoàn thành trong ngày: (1) Kiểm chứng sử liệu độc lập và xuất bản 199 trang tiếng Anh còn lại tại 192 quốc gia và vùng lãnh thổ, chính thức khép kín Chặng D với 100% địa điểm trên toàn thư viện có đủ song ngữ Việt và Anh. (2) Tìm kiếm, kiểm duyệt bằng mắt trên Wikimedia Commons và cập nhật 35 ảnh thật giấy phép mở cho 22 di tích Việt Nam và 13 thánh địa quốc tế. (3) Biên soạn mới song ngữ Việt và Anh kèm ảnh thật cho tròn 100 đại thánh địa thuộc Chặng C tại 25 quốc gia và vùng lãnh thổ (Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Campuchia, Myanmar, Lào, Indonesia, Malaysia, Philippines, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesh, Mông Cổ, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Israel, Canada và Mexico), nâng mỗi nước từ 1 nơi lên đủ 5 nơi và đưa thư viện cán mốc 761 địa điểm.
  • 29/09/2026Chính thức mở cửa Vạn Đạo Đường đón độc giả toàn cầu như một công trình văn hóa tâm linh đang lớn lên mỗi ngày. Trong cùng ngày, hoàn tất biên soạn 60 thánh địa mới thuộc đợt ba và đợt bốn Chặng A tại 60 quốc gia khắp Bắc Âu, Baltic, Balkan, vùng Vịnh, Trung Á, các tiểu quốc châu Âu, châu Phi, châu Đại Dương, Mỹ Latinh và Caribe (Nhà thờ chính tòa Roskilde, Hallgrímskirkja, Cổng Bình Minh Vilnius, Tu viện Ostrog, Hukuru Miskiy, núi thiêng Sulayman-Too, Orheiul Vechi, Đền trên Biển, Đồi thiêng Ambohimanga), đồng thời kiểm duyệt và đưa lên thư viện 59 ảnh thật giấy phép mở cho đợt hai và đợt ba.

?Hỏi Đáp Nhanh

Vì sao không ghi giờ mở cửa và giá vé

Vì những thứ ấy đổi luôn. Một thư viện sai một lần về chuyện thực tế thì người đọc mất tin cả những phần còn lại. Trước khi đi, xin quý vị hỏi lại chính nơi ấy.

Ảnh lấy từ đâu

Từ Wikimedia Commons với giấy phép mở, mỗi tấm ghi rõ tên người chụp, hoặc do UK MASTER ACADEMY tự chụp. Không tấm nào được đăng nếu thiếu tên tác giả và tên giấy phép.

Vì sao chọn những nơi này mà không chọn nơi khác

Bốn phép thử: đã được xếp hạng di tích, thuộc một đạo mà thư viện có viết, thế đất và hướng đọc được bằng con mắt phong thủy, và có ảnh giấy phép mở để dùng.

Vì sao nước tôi còn mờ

Thư viện mở từng nước một, nước nào nhiều người đọc thì đi trước, trong mỗi nước thì nơi nổi bật nhất đi trước. Nước còn mờ chỉ là chưa tới lượt. Quý vị muốn góp một nơi cho nước mình, xin nhắn qua trang Thầy Ưng Khiêm.

›Đọc Tiếp